شایع ترین نشانه های کم خونی کدامند ؟

زمان مطالعه: 7 دقیقه

کم خونی فقر آهن از بیماری‌های شایعی است که گروه‌های مختلف سنی را درگیر می‌کند. علل متفاوتی برای آن وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها اشتباهات تغذیه‌ای است.

علائم و نشانه های کم خونی

گفته می‌شود زنان در سنین باروری بیشتر در معرض کم خونی ناشی از فقر آهن هستند.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده اعلام کرده که روزانه ۱۸ میلی گرم آهن باید به بدن زنان ۱۹ تا ۵۰ سال برسد.

این میزان در زنان باردار ۲۷ میلی گرم و در مردان بزرگسال ۸ میلی گرم است.

سطوح ناکافی آهن در بدن می‌تواند با نشانه‌های غیر معمول زیر خود را نشان دهد:

علائم کم خونی

خستگی: اولین علامت شایع کم‌خونی فقر آهن خستگی است. چون بدون اکسیژن کافی در خون، بدن به اندازه کافی قادر به شکستن مواد مغذی و انرژی نیست. بدون انرژی نیز فرد احساس خستگی و ضعف می‌کند. در مبتلایان به کم خونی فقر آهن، تعداد گلبول‌های قرمز برای انتقال اکسیژن به اعضای حیاتی بدن کاهش می‌یابد. این کمبود اکسیژن خود را با علائم مبهمی از جمله خستگی، سردرد، ضعف خود را نشان می‌دهد.
تنگی نفس: زمانی که اندام شما به اندازه کافی اکسیژن دریافت نمی‌کند، فعالیت ریه‌ها برای افزایش دریافت اکسیژن بیشتر می‌شود. برای همین مبتلایان به فقر آهن با بالا رفتن از پله ها و یا در طول تمرینات ورزشی دچار تنگی نفس می‌شوند. محققان کلینیک مایو اعلام کرده اند که مبتلایان به کم خونی ناشی از فقر آهن دچار تنگی نفس می‌شوند. از آنجا که ماهیچه‌ها نمی‌توانند اکسیژن کافی برای انجام فعالیت‌های معمول مانند راه رفتن را دریافت کنند، میزان تنفس در تلاش برای جبران کمبود اکسیژن افزایش یافته و همین باعث تنگی نفس می‌شود.
سندرم پای بی قرار: سندروم پای بی قرار نوعی اختلال در سیستم عصبی است و با احساس سوزن سوزن شدن پا و یا نیاز شدید به حرکت دادن پا‌ها در حالت استراحت خود را نشان می‌دهد. این اختلال می‌تواند منجر به کاهش کیفیت خواب شود. سندرم پای بی قرار یکی از علائم غیر معمول کمبود آهن است.
ریزش مو: زمانی که اکسیژن کافی به علت کم خونی فقر آهن به فولیکول‌های مو نرسد، فرد دچار ریزش مو می‌شود و تا زمانی که این فقر آهن درمان نشود مو‌های از دست رفته رشد نخواهند کرد. همه مردم هر روز تعدادی از موهایشان می‌ریزد، اما مقادیر بیش از اندازه ریزش و عدم رشد مجدد آن‌ها یکی از علائم کم خونی فقر آهن است.
عفونت‌های مکرر: آهن نقش کلیدی در حفظ سیستم ایمنی سالم ایفا می‌کند به طوری که سطوح ناکافی آن در بدن، استعداد ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهد.
اضطراب: کمبود اکسیژن در بافت‌های بدن ناشی از کمبود آهن ممکن است موجب اضطراب شود. با این حال، این مشکل پس از بهبود یا درمان سطح آهن اصلاح خوهد شد
تمایل به خوردن چیزهای عجیب: مبتلایان به کم خونی فقر آهن اغلب دچار سندرم پیکا می‌شوند؛ سندرمی که در اثر آن، این افراد تمایل عجیبی به مصرف مواد غیر خوراکی مانند خاک، یخ، چسب و کاغذ دارند. علت واقعی ابتلا به این سندرم نامشخص است اما با دریافت مکمل‌های آهن احساس تمایل به این مواد از بین می‌رود. میل به خوردن غذا‌های عجیب و غریب یا حتی مواد غیر خوراکی، پیکا یا هرزه خواری نامیده می‌شود. میل به خوردن یخ، خاک رس، خاک، گچ یا کاغذ از جمله مواردی است که افراد مبتلا ممکن است تجربه کنند و می‌تواند نشانه‌ای از کمبود آهن باشند.
سردرد و سرگیجه: سردرد و احساس سبکی سر همگی می‌تواند نشانه ابتلا به کم‌خونی باشد و آنهم به دلیل فقدان اکسیژن مغز. این عارضه حتی می‌تواند منجر به بروز غش در برخی افراد شود.
ضربان قلب نامنظم: تپش قلب و ضربان نامنظم می‌تواند به علت عدم انرژی بروز کند. چون بدن شما در تلاش برای افزایش سطح اکسیژن، گردش خون را سریع تر می‌کند.
درد قفسه سینه: این درد به علت عدم هموگلوبین و اکسیژن کافی شایع است و در کم‌خونی‌های بسیار شدید حتی سکته قلبی نیز می‌تواند رخ دهد.
سوزن سوزن شدن پاها: هنوز مشخص نشده که کم خونی فقر آهن با سندرم پای بی قرار ارتباط دارد یا نه اما احساس نیاز قوی و ناخوشایند به حرکت دادن پاها در مبتلایان به فقر آهن شایع است و می‌تواند خواب شبانه را حتی دچار اختلال کند.
رنگ پریدگی: هنگامی که اندام حیاتی شما مانند قلب و مغز به اندازه کافی اکسیژن دریافت نمی‌کنند، جریان خون به پوست کاهش می‌یابد و شما دچار رنگ پریدگی می‌شوید.
شکنندگی ناخن‌ها: سلول‌های ناخن مانند هر سلول دیگر زنده نیاز به اکسیژن برای تنفس و رشد دارد و در غیر این صورت دچار شکنندگی و تضعیف می‌شود. ناخن‌های مبتلایان به فقر آهن از انحنای طبیعی خارج می‌شود و در روی ناخن آنها، شیارهای طولی پیدا می‌شود که گاهی صاف هستند و در موارد شدیدتر، فرو رفتگی روی ناخن ایجاد می‌شود که به نام ناخن‌های قاشقی معروف هستند.
سرد بودن دست ها و پاها: کاهش جریان خون در اندام بدن منجر به احساس سردی در دست و پاها در مبتلایان به کم‌خونی فقر آهن می‌شود.

چگونه از کم‌خونی پیشگیری کنیم ؟

زنان باردار برای پیشگیری از کمبود آهن باید از ماه چهارم بارداری تا سه ماه بعد از زایمان از داروی آهن استفاده کنند.
نوزادان نیز از چهار ماهگی تا حدود دو سالگی باید قطره آهن داد و با توجه به این که شیر مادر به اندازه کافی حاوی آهن نیست، تا زمانی که کودک بتواند غذاهای معمولی را بخورد، نیاز است که از قطره آهن نیز استفاده شود.
در بقیه موارد به افراد توصیه می‌شود، به اندازه کافی مواد حاوی آهن به خصوص گوشت قرمز را مصرف کنند. غذاهای غنی از آهن، شامل گوشت قرمز، ماهی،مرغ، زرده تخم مرغ، جگر، سبزی های دارای برگ سبز تیره مثل اسفناج، حبوبات مثل عدس و لوبیا، آجیل و کشمش هستند.