معنی و تفسیر بیت «سایه خورشید سواران طلب» از نظامی

معنی بیت " سایه خورشید سواران طلب "

در ادامه با معنی و مفهوم این تک بیت زیبا از نظامی آشنا می شوید. با دلگرم همراه باشید.

معنی و تفسیر بیت سایه خورشید سواران طلب

سایه خورشید سواران طلب

رنج خود و راحت یاران طلب

۱- خورشیدسوار کنایه از سحرخیز بودن است؛ یعنی با سحرخیزی و کسب روزیِ حلال، رنج و زحمت به خودت بده تا سایه ی سر و مایه راحتی اهل و عیال و زیردستانت باشی.

۲- در این بیت آرایه تشبیه به کار رفته است؛ فرد سحرخیز به انسانی است که بر اسبِ خورشید سوار شده و سایه اش بر خلایق افتاده است. در اینجا به مخاطب توصیه می کند که چنین انسانی باشد که به دیگران خیر و منفعت برساند و مسلماً این کار، رنج و زحمت و تلاش خود فرد را به دنبال دارد.

۳- انسانی که در پی کسب روزی حلال است، از هنگام سحر رنج و سختی را تحمل کرده تا بتواند آسایش اطرافیانش را و کسانی که حقی بر گردن او دارند، تامین کند.

۴- همچنین در بیتی از صائب تبریزی در تشویق به کارکردن آمده:

جز سرانگشت ندامت نیست رزق کاهلان

مزد می خواهی، چو مردان روز و شب در کار باش

بخش هایی از شعر نظامی

عمر به خشنودی دلها گذار

تا ز تو خوشنود بود کردگار

سایه خورشید سواران طلب

رنج خود و راحت یاران طلب

درد ستانی کن و درماندهی

تات رسانند به فرماندهی

گرم شو از مهر و ز کین سرد باش

چون مه و خورشید جوانمرد باش

هر که به نیکی عمل آغاز کرد

نیکی او روی بدو باز کرد

گنبد گردنده ز روی قیاس

هست به نیکی و بدی حق شناس

طاعت کن روی بتاب از گناه

تا نشوی چون خجلان عذر خواه

حاصل دنیا چو یکی ساعتست

طاعت کن کز همه بِه طاعتست

همچنین بخوانید:

معنی و مفهوم بیت 'درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد' از حافظ

آشنایی با معنی و مفهوم عمیق بیت زیبای 'درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد' از دیوان حافظ و توصیه به دوستی و محبت.

عذر میاور نه حیَل خواستند

این سخنست از تو عمل خواستند

گر بسخن کار میسر شدی

کار نظامی بفلک بر شدی