ارث بردن زن از شوهر چه شرایطی دارد ؟

ارث بری زن از همسر
۱,۶۳۷
۰
۰
یکشنبه, ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۸ ۱۱:۰۶
با ازدواج زن و مرد، رابطه سببیت که یکی از ارکان اصلی ارث بری می باشد بین آن ها بوجود می آید. پس در میابیم که زن و مرد پس از عقد دائم از یک دیگر ارث میبرند. در این مقاله به بررسی سهم الارث زن بعد از فوت شوهر و بعد از طلاق خواهیم پرداخت.
ارث بری زن از همسر

ارث بری زن از شوهر

ارث از جمله حقوق مالی و اقتصادی به شمار می‌رود که در مواردی افراد پس از فوت اعضای خانواده یا بستگانشان از آن بهره‌مند می‌شوند و البته میزان آن برای همه افراد یکسان نبوده و بسته به عوامل مختلف متفاوت است.

به عنوان مثال، در مواقعی زن کمتر از مرد یا حتی به میزان نصف او از این حق برخوردار می‌شود که شاید این موضوع دلیلی جز عهده‌دار بودن مدیریت و مخارج زندگی توسط مرد و استفاده از این حق در زندگی مشترک نداشته باشد؛ البته همیشه این گونه نیست و در جایی نیز ممکن است زن به طور مساوی با مرد ارث برده یا حتی در مقاطعی صاحب ارث بیشتری از مرد شود.

یکی از شرایط لازم برای این که زن و شوهر وارث هم بشوند عقد نکاح دائم است، یعنی در ازدواج موقت توارث بین زوجین برقرار نمی شود و شرط بعدی برای ارث بردن زن و مرد از یکدیگر این است که در زمان فوت، زن و مرد در عقد هم باشند و رابطه زوجیت موجود باشد.

سهم ارث زن پس از فوت شوهر

ماده ۸۶۱ قانون مدنی موجبات ارث بردن از متوفی را دو امر بیان کرده که شامل نسبت و سبب است. زن پس از آن که به عقد دائم مرد درآمد سببیت که‌‌ همان زوجیت است، حاصل می‌شود، البته ماده ۸۶۴ بیان می‌کند که «از جمله اشخاصی که به موجب سبب، ارث می‌برند هر یک از زوجین است که هنگام فوت دیگری زنده باشد.»

همچنین قانونگذار شرط زنده بودن زن را هنگام فوت همسر بیان می‌کند که اگر چنین نباشد هیچ ارثی از بابت سهم زن به فرزندان و بستگان وی از مال شوهر تعلق نمی‌گیرد. شرط عمومی بعدی برای ارث بردن زن که برای دیگر وراث باید رعایت شود ماده ۹۴۱ قانون مدنی است که بیان می‌کند: «زن نباید ممنوع از ارث باشد.» در ادامه دو نوع از موارد محروم شدن ورثه از ارث را خواهیم گفت.

ماده ۸۸۰ قانون مدنی نیز قتل را از موانع ارث دانسته است، یعنی اگر زن، شوهر را که مورث او است، عمدا بکشد از ارث او ممنوع می‌شود. شرط دیگر محرومیت آن است که در ماده ۸۸۱ مکرر قانون مدنی آمده است که در آن به کافر شدن زن (همسر مسلمان) پیش از مرگ شوهر مسلمان خود اشاره کرده است.

قانونگذار در ماده ۹۳۱ قانون مدنی، مقدار سهم‌الارث زن از اموال همسرش را این گونه عنوان می‌کند. هر یک از زوجین که زنده باشند، فرض خود را می‌برد.

فرض چیست ؟

فرض عبارت است از نصف (یک دوم) ترکه برای زوج و ربع (یک چهارم) آن برای زوجه در صورتی که میت اولاد یا اولاد اولاد (نوه) نداشته باشد و ربع (یک چهارم) ترکه برای زوج و ثمن (یک هشتم) آن برای زوجه، در صورتی که میت اولاد یا اولاد اولاد داشته باشد. مابقی ترکه بر طبق مقررات بین سایر وراث تقسیم می‌شود.

بنابراین می‌توان گفت که اگر شوهر در زمان فوت هیچ فرزندی چه از همسر فعلی و چه در صورت ازدواج قبلی از همسر قبلی نداشته باشد و همین طور نوه (اولاد اولاد) نیز نداشته باشد، زن از اموال مرد یک چهارم ارث می‌برد اما اگر این شرط محقق نشود و مرد در هنگام مرگ فرزندی داشته باشد، زن یک هشتم از اموال مرد ارث می‌برد.

میزان سهم‌الارث زن و شوهر

چنانچه زن فوت کند و دارای فرزند یا فرزندانی نباشد، شوهر نصف اموال زن را به ارث می‌برد و اگر زن وارث دیگری مانند پدر و مادر نداشته باشد نیز بقیه اموال زن برای شوهر خواهد بود اما اگر زن فوت کند و دارای اولاد یا اولادِ اولاد باشد (زیرا اولادِ اولاد نیز در صورت نبود پدر و مادر خود جانشین آنها محسوب شده و مانند آن ها ارث می‌برد) شوهر یک چهارم اموال زن را به ارث می‌برد.

در صورتی که شوهر فوت کند و اولاد نداشته باشد زن یک چهارم اموال شوهر را به ارث می‌برد اما اگر شوهر دارای اولاد یا اولادِ اولاد باشد زن یک هشتم اموال شوهر را به ارث می‌برد و چنانچه زن بعد از فوت همسر خود و قبل از تقسیم ارث فوت کند، سهم‌الارث زن به وارثان وی تعلق خواهد گرفت.

تقسیم ارث مرد در صورت وجود چند همسر

همانطور که می‌دانیم، قانون به مرد این اجازه را داده است که تا چهار زن را به عقد دائم خود درآورد؛ بنابراین هر یک از این چهار زن در صورت وجود، از اموال شوهر ارث می‌برند زیرا که عقد آنان دائمی و قانونی بوده است.

چنانچه مرد دارای دو یا چند همسر باشد، سهم‌الارث زن یعنی یک هشتم بین همسران به طور مساوی تقسیم خواهد شد؛ البته این موضوع در صورتی است که همسران در عقد دائمی باشند و در هنگام فوت مرد نیز رابطه زوجیت و عقد دائم برقرار بوده باشد. در ماده ۹۴۶ اصلاحی مصوب ۱۳۸۷ قانون مدنی آمده است؛ زوج از تمام اموال زوجه ارث می‌برد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان، ارث می‌برد.

در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد، سهم زوجه یک چهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق است. در ماده ۹۴۸ قانون مدنی نیز که پس از حذف ماده ۹۴۷ تصویب شده، آمده است؛ «هرگاه ورثه از ادای قیمت امتناع کنند، زن می‌تواند حق خود را از عین اموال استیفا کند.»

ماده 942 قانون مدنی میگوید: «اگر مردی دارای دو یا چهار زن عقد دائم است، پس از مرگش در صورت داشتن فرزند، یک هشتم از اموالش بین زنان به طور مساوی تقسیم خواهد شد. البته به این نکته مهم نیز باید توجه داشت، دو زن که یکی از آنها فرزندی ندارد اما زن دوم دو دختر و یک پسر دارد، پس از مرگ همسر، زن اول با آن که فرزندی از شوهر متوفی نداشته است، ولی به علت وجود فرزندان همسر دوم نصف یک هشتم از اموال شوهرش را ارث خواهد برد.»

ماده 843 قانون مدنی به وصیت‌کننده اجازه داده که فقط تا ثلث اموالش را وصیت کند. اگر وصیت فرد متوفی بیش از این مقدار باشد باید ورثه در خصوص بقیه اموال اجازه دهند. یعنی اگر خانه‌ای که از سوی شوهر متوفی برای همسرش وصیت شده از نظر قیمتی بیش از یک سوم اموال او نباشد وصیتنامه صحیح است. در غیر این صورت باید ورثه درباره بقیه ثلث اموال اجازه دهند.

ارث بری زن حتی در طلاق

اگر شوهر، زن خود را به صورت رجعی (طلاقی که به طور معمول انجام می‌شود) مطلقه کرده و در زمان عده فوت کند، زن از اموال شوهر ارث می‌برد اما اگر فوت شوهر بعد از انقضای مدت عده بوده یا طلاق بائن باشد یعنی طلاقی که قبل از نزدیکی بوده یا طلاق زن یائسه و طلاق خلع و مبارات، دیگر زن از مرد در صورت فوت هیچ ارثی نمی‌برد. ماده ۹۴۳ قانون مدنی این امر را ابراز داشته است.

البته در ماده ۹۴۴ همین قانون آمده است که اگر شوهر در زمانی که به مرضی مبتلا است، زن را طلاق دهد و در ظرف یک سال از تاریخ طلاق به علت‌‌ همان مریضی بمیرد، زن از او ارث می‌برد حتی اگر طلاق به صورت بائن باشد به شرط آن که زن در طول این یک سال شوهر نکرده باشد.

زن چه اموالی را به ارث می برد ؟

زن به عنوان همسر متوفی مستحق یک چهارم یا یک هشتم از اموال مرد است. حال این که چه مالی را می تواند به ارث ببرد بسیار مهم است، زیرا که در مقدار سهم زن موثر است.

در گذشته یعنی قبل از بهمن ۸۷ ماده ۹۴۶ قانون مدنی چنین بیان می کرد که: « زوجه فقط از اموال منقوله (از هر قبیل که باشد) و دوم از ابنیه و اشجار ارث می برد»، یعنی در این ماده هیچ حقی از اموال غیرمنقول که همان زمین (به طور معمول) است برای زن فرض نشده بود و به قول معروف فقط از هوایی یک چهارم یا یک هشتم ارث می برد.

اما این رای پس از ۷۰ سال در مجلس هشتم تغییر کرد و بدین صورت شد که زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج، یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیر منقول اعم از عرصه و اعیان، ارث می برد. در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زن یک چهارم از کلیه اموال است. در اینجا قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه (که در قبل نیز همین طور بوده) و نیز اعیان (که زمین است و قبلا چنین نبود) به این ماده افزوده شد.

پس باید بعد از مرگ شوهر علاوه بر اموال منقول که تقسیم می شود، اموال غیرمنقول قیمت گذاری شده و یک چهارم یا یک هشتم از این قیمت به زن داده شود.

بیشتر بخوانید:

۳۰ پرسش و پاسخ در مورد تقسیم ارث و انحصار وراثت

شرایط تعلق گرفتن ارث به جنین و نوزاد چگونه است ؟

در چه شرایطی ورثه از ارث محروم میشوند ؟


این مطلب چقدر مفید بود ؟
 
  • برچسب ها:
  • ارث بری زن حتی در طلاق
  • ارث بری زن از شوهر
  • ارث بردن زن ار همسر
  • میزان سهم‌الارث زن و شوهر
  • فرض چیست ؟
  • سهم ارث زن پس از فوت شوهر
  • سهم ارث زن
  • ارث چیست ؟

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter