انواع اسم در زبان فارسی: اسم ذات و اسم معنی

اسم ذات و اسم معنی

اسم ذات و اسم معنی از انواع اسم هستند. اسم کلمه ای است که برای تشخیص اشیا، افراد و حیوانات از هم، تعریف می شود و مانند انواع دیگر کلمه در زبان فارسی بر اساس ساختار، معنا و دلالت بر گروه یا گروهای اسمی می تواند تقسیم شود که اسم ذات و معنی از جمله آنها هستند.

اسم ذات

به اسم هایی گفته می شود که قابل رویت، ارجاع و حتی قابل لمس باشند و وجودشان به چیز دیگری وابسته نباشد؛ برای مثال کلمه دیوار قابل ارجاع و قابل رویت است؛ مانند کلماتی دیگری چون:

•     میز، یخچال، لوستر، در، فرش

پس به طور کلی می توانیم بگوییم که نام اشیا، داروها، گیاهان، جای ها، ابزارها، حیوانات و دیگر محسوسات از اسم های ذات هستند.

اسم معنی

اسم معنی بر خلاف اسم ذات است و بر یک مفهوم دلالت می کند. مثلا کلمه ای مانند هوش که نام صفتی در انسان است و قابل رویت و ارجاع نیست و نمی توان آن را لمس کرد. اسم های معنی معمولا وجودشان در کنار چیزی دیگر نمود پیدا می کند و نام حالت یا صفتی هستند.

•     علم، آزادگی، وقار، دانش، ایثار، بخشش، دیو

چنانکه می بینید مصداق این اسم ها به خودی خود و مستقل در خارج از ذهن وجود ندارد و وجود آنها وابسته به وجود شخص یا چیز دیگری است و تا مفهوم دیگری در کنارش نباشد، نمی توانیم وجود آنها را درک کنیم. واژه های علم، ایثار، دانش و بخشش از صفت های انسان هستند و اگر انسانی نباشد که این صفات در وجودش هستی یابد، آنها معنایی ندارند.

اسم های معنی را می توان به اقسامی دسته بندی کرد:

۱ نام آواها

یعنی اسم هایی که انسان برای صدای های طبیعت، انسان، حیوان و محیط اطراف انتخاب کرده مانند:

•     عرعر، شرشر، چک چک، ملچ ملوچ، پچ پچ

۲ اسم هایی با مفهوم زمان

•     شب، روز، فردا، پیرارسال، پس فردا

۳ اسم های بین بین

این اسامی در مرز اسم ذات و معنی قرار دارند، یعنی هم می تواند محسوس باشد هم نامحسوس، مانند:

•     بو، گرسنگی، تشنگی

۴ اسم های مصدر

اسم مصدر، کلمه ای است که با وجودِ نداشتنِ نشانه های مصدر، معنای مصدری دارد، مانند:

•     نیکی، خنده، جوش، خیز، عقدکنان، باخت، خوانش

5- مصدر

مصدر، اسمی با ریشه فعلی است که زمان، شمار و شخص ندارد و تنها مفهوم اصلی آن را می رساند. علامت آن ن در آخر کلمه است، مانند:

•     اندیشیدن، برخاستن، دیدن، گفتن، آمدن

همچنین بخوانید:

تفاوت بین اسم عام و اسم خاص در زبان فارسی

اسم عام و اسم خاص دو نوع از اسامی هستند که بر اساس اختصاص به افراد یا اشیای معین یا کلیت آنها تقسیم بندی می شوند.

نکته: مشخص کردن بعضی از اسم های ذات و معنی به عقاید خاصی گره خورده است، برای مثال اسم هایی چون جن و پری و فرشته بسته به عقاید افراد می تواند ذات یا معنی باشد. این کلمات از نظر کسانی که به آن اعتقاد ندارند، معنی و از نظر کسانی که به آن اعتقاد دارند اسم ذات است.