طرز تهیه خوراک گل کبر قزوین؛ غذای محلی الموت با طعمی متفاوت و خواص فراوان

این غذای ساده و سنتی در منطقه الموت قزوین با غنچه های گل کبر، پیاز، سیر و تخم مرغ تهیه می شود و طعمی خاص، کمی تلخ و معطر دارد. نکته مهم در تهیه آن، گرفتن تلخی گل کبر پیش از پخت است. در ادامه، طرز تهیه این غذای محلی را مرحله به مرحله می خوانید.

گل کبر چیست؟

گل کبر، کبرگل یا کپرگل همان غنچه های گیاه کبر است که در بعضی مناطق ایران از جمله نواحی الموت قزوین به شکل خوراک، ترشی و دیگر فرآورده های غذایی مصرف می شود. این غنچه ها در حالت خام طعم تلخ و نسبتاً تندی دارند و برای استفاده در خوراک باید ابتدا تلخی آن ها گرفته شود.

مواد لازم برای خوراک گل کبر قزوین

برای ۳ تا ۴ نفر:

• گل کبر: ۵۰۰ گرم
• پیاز متوسط: ۱ عدد
• سیر: ۳ حبه
• تخم مرغ: ۲ تا ۳ عدد
• روغن: به مقدار لازم
• زردچوبه: ۱ قاشق چای خوری
• فلفل سیاه: نصف قاشق چای خوری
• نمک: به مقدار لازم
• رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری، اختیاری

در دستورهای محلی، مقدار گل کبر و تعداد تخم مرغ بسته به ذائقه متفاوت است و بعضی خانواده ها رب یا ادویه های دیگر نیز اضافه می کنند.

مرحله اول؛ پاک کردن گل کبر

ابتدا گل های کبر را به خوبی پاک کنید و قسمت های اضافی، ساقه های سفت و ناخالصی ها را جدا کنید.

سپس آن ها را چند مرتبه با آب سرد بشویید تا کاملاً تمیز شوند.

مرحله دوم؛ گرفتن تلخی گل کبر

این مرحله مهم ترین بخش تهیه خوراک گل کبر است.

گل کبر را داخل قابلمه ای حاوی آب جوش بریزید و اجازه دهید چند دقیقه بجوشد. سپس آن را آبکش کرده و بلافاصله داخل آب سرد بریزید.

این کار را چند مرتبه تکرار کنید تا تلخی گل کبر کاهش پیدا کند. در منابع مربوط به غذای محلی الموت نیز گرفتن تلخی گل کبر با جوشاندن و آبکشی چندباره توصیه شده است.

نکته: گل کبر را بیش از اندازه نجوشانید؛ جوشاندن طولانی می تواند بافت آن را بیش از حد نرم کند.

روش دیگر برای گل کبر شور یا ترشی شده

اگر گل کبر شما از نوع شور یا ترشی شده است، ابتدا آن را در آب قرار دهید تا شوری آن کاهش پیدا کند. سپس آبکش کنید. در صورت باقی ماندن تلخی، می توانید یک یا دو مرتبه آن را کوتاه بجوشانید.

مرحله سوم؛ آماده کردن پیاز و سیر

پیاز را به صورت خلالی یا نگینی خرد کنید.

داخل یک تابه مناسب مقداری روغن بریزید و پیاز را روی حرارت متوسط تفت دهید تا طلایی و سبک شود.

سیرهای خردشده یا له شده را اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه تفت دهید.

سپس زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید.

مرحله چهارم؛ تفت دادن گل کبر

گل کبرِ آبکش شده را به تابه اضافه کنید.

مواد را با حرارت متوسط حدود ۳ تا ۵ دقیقه تفت دهید تا گل کبر با پیاز و سیر کاملاً مخلوط شود.

در صورت تمایل می توانید در این مرحله یک قاشق رب گوجه فرنگی اضافه کنید و حدود یک دقیقه تفت دهید.

اگر طعم اصیل تر و ساده تر می خواهید، رب را حذف کنید؛ دستورهای محلی این خوراک را با سیر، تخم مرغ و ادویه نیز تهیه می کنند.

مرحله پنجم؛ اضافه کردن تخم مرغ

تخم مرغ ها را در یک کاسه بشکنید و کمی هم بزنید.

آن ها را روی گل کبر داخل تابه بریزید.

حالا مواد را با قاشق به آرامی هم بزنید تا تخم مرغ کاملاً پخته شود و در تمام قسمت های خوراک پخش شود.

وقتی تخم مرغ ها کاملاً بستند و خوراک به بافت دلخواه رسید، حرارت را خاموش کنید.

خوراک گل کبر قزوینی شما آماده است!

مرحله ششم؛ سرو خوراک گل کبر

این غذای محلی را بهتر است داغ و تازه سرو کنید.

خوراک گل کبر معمولاً با نان تازه، نان سنگک یا نان محلی بسیار خوشمزه است. اگر دوست داشته باشید می توانید کنار آن سبزی خوردن، ماست یا ترشی نیز قرار دهید.

فوت وفن خوشمزه شدن خوراک گل کبر

۱. تلخی گل کبر را کامل کنترل کنید

میزان تلخی به نوع و اندازه گل کبر بستگی دارد. اگر پس از یک بار جوشاندن هنوز طعم آن بسیار تلخ بود، فرآیند آبکشی و جوشاندن کوتاه را دوباره انجام دهید.

۲. گل کبر را له نکنید

اگر می خواهید خوراک بافت بهتری داشته باشد، گل کبر را بیش از اندازه نپزید یا له نکنید.

۳. سیر را حذف نکنید

سیر یکی از مواد مهم این خوراک است و عطر آن تلخی و طعم خاص گل کبر را متعادل تر می کند.

۴. تخم مرغ را در پایان اضافه کنید

اضافه کردن تخم مرغ در مرحله پایانی باعث می شود بافت خوراک بهتر حفظ شود.

۵. رب اختیاری است

برای نسخه ساده تر و نزدیک تر به دستورهای محلی، می توانید رب گوجه را حذف کنید. در برخی نسخه ها رب و ادویه های مختلف بنا بر ذائقه به غذا اضافه می شوند.

خواص گل کبر؛ واقعاً چه فوایدی دارد؟

گل کبر و گیاه کبر حاوی ترکیبات گیاهی مختلفی هستند و در منابع تغذیه ای و گیاه شناسی درباره ترکیبات و کاربردهای سنتی آن صحبت شده است. با این حال، نباید خواص درمانی سنتی را با درمان قطعی بیماری ها یکی دانست.

از نظر تغذیه ای، اضافه کردن مقدار متعادل گل کبر به رژیم غذایی می تواند تنوع غذایی خوبی ایجاد کند. همچنین خود کبر در آشپزی به دلیل طعم و عطر خاصش به عنوان یک ماده غذایی و چاشنی استفاده می شود.

برخی منابع سنتی برای قسمت های مختلف گیاه کبر خواص دارویی متعددی ذکر کرده اند، اما برای ادعاهای درمانی قطعی، شواهد پزشکی کافی برای جایگزین کردن آن با درمان های استاندارد وجود ندارد.

آیا می توان خوراک گل کبر را با مرغ درست کرد؟

بله. در برخی مناطق الموت از گل کبر برای تهیه خورش یا غذای همراه مرغ نیز استفاده می شود.

برای این مدل می توانید تکه های مرغ را با پیاز، زردچوبه و فلفل تفت دهید، سپس گل کبرِ تلخی گرفته را اضافه کنید و با مقدار کمی آب اجازه دهید مواد بپزند. این نسخه برای سرو با برنج بسیار مناسب است.

طعم خوراک گل کبر چگونه است؟

طعم این خوراک با غذاهای معمول ایرانی کمی متفاوت است؛ گل کبر مزه ای خاص، معطر، کمی تلخ و گیاهی دارد و در کنار پیاز، سیر و تخم مرغ مزه متعادل تری پیدا می کند.

اگر برای نخستین بار می خواهید آن را امتحان کنید، پیشنهاد می شود ابتدا مقدار کمی تهیه کنید و میزان تلخی را متناسب با ذائقه خود تنظیم کنید.

خلاصه مراحل

پاک کردن گل کبر ← جوشاندن و گرفتن تلخی ← آبکش کردن ← سرخ کردن پیاز و سیر ← اضافه کردن گل کبر ← افزودن ادویه و رب اختیاری ← اضافه کردن تخم مرغ ← پخت کامل تخم مرغ ← سرو با نان

نکته مهم: اگر گل کبر را خودتان از طبیعت جمع آوری می کنید، فقط از گیاهانی استفاده کنید که شناسایی آن ها برایتان قطعی است؛ گیاهان خودرو می توانند با گونه های مشابه اشتباه شوند.