تشخیص نشتی برق کویل و وایر شمع بدون دیاگ؛ تست ساده در خانه

اگر موتور خودرو لرزش دارد، ماشین ریپ می زند، بد کار می کند، مصرف سوخت بالا رفته یا شتاب خودرو کاهش پیدا کرده است، یکی از بخش هایی که باید بررسی شود، سیستم جرقه زنی است. خرابی یا نشتی برق در کویل، وایر شمع و شمع می تواند باعث ایجاد جرقه ناقص و در نتیجه اختلال در عملکرد موتور شود.

در برخی موارد برای پیدا کردن این ایراد نیازی به دستگاه دیاگ نیست و می توان با یک تست ساده، نشتی برق احتمالی را در سیستم جرقه زنی بررسی کرد. در ادامه روش تست نشتی برق کویل، وایر شمع و شمع را توضیح می دهیم.

نشتی برق کویل و وایر شمع چه مشکلی ایجاد می کند؟

کویل وظیفه تولید ولتاژ مورد نیاز برای ایجاد جرقه در شمع را بر عهده دارد. این ولتاژ از طریق وایر شمع به شمع منتقل می شود تا مخلوط سوخت و هوا داخل سیلندر مشتعل شود.

اگر کویل ترک داشته باشد، عایق وایر شمع آسیب دیده باشد یا سرامیک شمع ترک خورده و خراب شده باشد، بخشی از برق تولیدشده ممکن است از مسیر اصلی خارج شده و به بدنه یا بلوک سیلندر نشت کند.

این اتفاق می تواند باعث احتراق ناقص و بروز علائم مختلفی در خودرو شود.

مهم ترین علائم نشتی برق سیستم جرقه زنی

• لرزش موتور، به خصوص در حالت درجا
• ریپ زدن خودرو هنگام حرکت یا شتاب گیری
• بد کار کردن موتور
• کاهش شتاب و توان خودرو
• افزایش مصرف سوخت
• احتراق ناقص و خام سوزی
• روشن یا خاموش شدن چراغ چک
• در بعضی خودروها عطسه کردن موتور

البته این علائم همیشه به معنای خرابی کویل یا وایر نیستند و می توانند دلایل دیگری نیز داشته باشند. بنابراین تست نشتی برق باید به عنوان یکی از مراحل عیب یابی انجام شود.

چگونه بدون دستگاه دیاگ نشتی برق کویل را پیدا کنیم؟

برای یک تست ساده می توانید از یک تکه سیم و یک گیره استفاده کنید.

برای ساخت این تستر حدود یک متر سیم کافی است. یک سر سیم را حدود ۲ سانتی متر لخت کرده و آن را محکم به گیره وصل کنید.

بهتر است محل اتصال سیم و گیره را با چسب برق عایق کنید، همچنین سر دیگر گیره هم با چسب عایق کنید تا احتمال اتصال ناخواسته کاهش پیدا کند.

سر دیگر سیم را نیز حدود ۳ میلی متر لخت کنید. این قسمت برای بررسی نشتی برق در اطراف کویل، وایر شمع و شمع استفاده می شود.

روش تست نشتی برق کویل و وایر شمع

ابتدا خودرو را در محیطی امن قرار داده و موتور را روشن کنید. گیره سیم را به قطب منفی باتری یا نقطه مناسب بدنه متصل کنید.

سپس سر لخت سیم را بدون تماس مستقیم با قطعات، در اطراف قسمت های مختلف سیستم جرقه زنی حرکت دهید.

۱. تمام سطح کویل را بررسی کنید

ابتدا تمام قسمت های کویل را بررسی کنید. به دنبال ترک، آسیب عایق یا آثار جرقه و برق زدگی باشید.

همچنین محل پیچ هایی که کویل را به بدنه متصل کرده اند نیز باید بررسی شود؛ زیرا این قسمت ها می توانند محل بروز نشتی باشند.

اگر هنگام نزدیک کردن سیم به یک قسمت، جرقه یا برق زدگی غیرعادی مشاهده شد، آن ناحیه نیاز به بررسی دقیق تر دارد.

۲. تمام طول وایر شمع را تست کنید

اگر کویل مشکلی نداشت، نوبت به وایر شمع می رسد.

سیم تست را در امتداد تمام طول هر وایر حرکت دهید و قسمت های مختلف آن را بررسی کنید. محل هایی که وایر دچار ترک، فرسودگی یا آسیب عایق شده است، احتمال نشتی برق بیشتری دارند.

محل اتصال وایر به کویل و همچنین محل اتصال وایر به شمع را نیز حتماً بررسی کنید.

اگر در یک قسمت جرقه مشاهده شد، احتمال دارد عایق وایر خراب شده و برق از آن قسمت به بدنه خودرو نشت کند.

۳. شمع خودرو را بررسی کنید

در مرحله بعد، شمع ها را بررسی کنید. ترک یا آسیب در قسمت سرامیکی شمع می تواند باعث نشت ولتاژ بالا شود.

محل اتصال وایر به شمع و اطراف سرامیک شمع را با دقت بررسی کنید. اگر آثار ترک، سوختگی یا برق زدگی مشاهده شد، شمع باید از نظر سلامت بررسی و در صورت تأیید خرابی تعویض شود.

تست نشتی برق در پژو ۴۰۵

در خودروهایی مانند پژو ۴۰۵ نیز خرابی وایر شمع می تواند باعث بد کار کردن موتور، ریپ زدن، کاهش توان و حتی عطسه کردن موتور شود.

برای بررسی، هر چهار وایر شمع را به صورت جداگانه تست کنید و تمام طول وایر را مورد بررسی قرار دهید. اگر در قسمتی از وایر جرقه به سمت بدنه مشاهده شود، احتمال خرابی عایق همان وایر وجود دارد.

در این شرایط لازم نیست بدون بررسی، کویل، شمع ها و سایر قطعات را تعویض کنید. ابتدا قطعه ای را که نشتی آن مشخص شده بررسی و در صورت تأیید خرابی تعویض کنید.

آیا خرابی وایر شمع باعث افزایش مصرف سوخت می شود؟

بله، خرابی وایر شمع، کویل یا شمع می تواند باعث ایجاد احتراق ناقص شود. زمانی که جرقه به درستی ایجاد نشود، احتراق مخلوط سوخت و هوا نیز کامل انجام نمی شود و موتور ممکن است با کاهش راندمان کار کند.

در نتیجه، علائمی مانند ریپ زدن، لرزش موتور، کاهش شتاب و افزایش مصرف سوخت ممکن است ظاهر شوند.

البته افزایش مصرف سوخت همیشه از سیستم جرقه زنی نیست و مواردی مانند سنسورها، سیستم سوخت رسانی و مشکلات مکانیکی موتور نیز باید در نظر گرفته شوند.

اگر خطای سنسور اکسیژن داریم، آیا باید سنسور را تعویض کنیم؟

الزاماً نه.

اگر مصرف سوخت افزایش پیدا کرده، چراغ چک روشن یا خاموش می شود و دستگاه دیاگ خطای مربوط به سنسور اکسیژن را نشان می دهد، نباید بدون بررسی علت اصلی فوراً سنسور را تعویض کرد.

احتراق ناقص ناشی از خرابی کویل، وایر یا شمع نیز می تواند روی وضعیت گازهای خروجی و داده های مربوط به سنسور اکسیژن تأثیر بگذارد و باعث ثبت خطا شود.

بنابراین بهتر است قبل از تعویض سنسور اکسیژن، سیستم جرقه زنی و سایر عوامل مؤثر بر احتراق نیز بررسی شوند.

نکته: شست وشوی سنسور اکسیژن همیشه راه حل خرابی آن نیست. اگر خود سنسور، سیم کشی یا مدار مربوط به آن دچار مشکل باشد، باید علت اصلی توسط تعمیرکار مشخص شود.

نکات ایمنی هنگام تست نشتی برق کویل

برق تولیدشده توسط کویل، ولتاژ بالایی دارد و می تواند باعث ایجاد شوک الکتریکی شود. بنابراین این تست را نباید بدون رعایت نکات ایمنی انجام داد.

مهم ترین نکات عبارت اند از:

• هنگام روشن بودن موتور به کویل، وایر شمع و قسمت های دارای احتمال نشتی دست نزنید.
• مراقب باشید سیم تست با قطب مثبت باتری تماس پیدا نکند.
• سیم و گیره باید اتصال محکم و عایق مناسب داشته باشند.
• به محض پیدا کردن محل احتمالی نشتی، تست را متوقف کنید.
• برای پیدا کردن نشتی، سیم را به قطعات برق دار نچسبانید و از تماس مستقیم با سیستم جرقه زنی خودداری کنید.
• افراد دارای مشکلات قلبی نباید خودشان را در معرض شوک سیستم جرقه زنی قرار دهند.
• پس از مشخص شدن قطعه معیوب، آن را بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید.

این روش یک تست اولیه و تجربی است و نباید جایگزین عیب یابی استاندارد تعمیرگاهی شود.

آیا برای تست کویل و وایر حتماً به دیاگ نیاز داریم؟

دستگاه دیاگ برای بررسی خطاهای ثبت شده در ECU و تشخیص بسیاری از مشکلات خودرو ابزار بسیار مفیدی است؛ اما برخی ایرادهای ظاهری مانند ترک کویل، آسیب عایق وایر یا ترک سرامیک شمع ممکن است با بررسی فیزیکی نیز قابل تشخیص باشند.

اگر با این روش نشتی پیدا نشد اما خودرو همچنان ریپ می زند، می لرزد یا مصرف سوخت بالایی دارد، بهتر است عیب یابی با تجهیزات تخصصی انجام شود.

جمع بندی

ریپ زدن خودرو، لرزش موتور، کاهش شتاب و افزایش مصرف سوخت می تواند یکی از نشانه های وجود مشکل در سیستم جرقه زنی باشد. خرابی کویل، ترک یا فرسودگی وایر شمع و آسیب سرامیک شمع از جمله عواملی هستند که می توانند باعث نشتی ولتاژ و احتراق ناقص شوند.

با استفاده از یک سیم و گیره می توان یک تست اولیه برای پیدا کردن نشتی احتمالی انجام داد و قبل از تعویض بی دلیل قطعات، محل ایراد را بررسی کرد. با این حال، چون سیستم جرقه زنی دارای ولتاژ بالا است، رعایت نکات ایمنی ضروری است و در صورت مشخص نشدن ایراد یا ادامه دار بودن مشکل، مراجعه به تعمیرکار متخصص بهترین گزینه خواهد بود.