ناشزه کیست ؟ حکم زن ناشزه چیست ؟

۳,۲۲۵
۲۸
۰
جمعه, ۲۷ ارديبهشت ۱۳۹۸ ۱۳:۴۹
بر اساس قانون و فقه ،ناشزه به زنی گفته می شود که بدون عذر شرعی و قانونی از همسر خویش تمکین نکند. حکم زن ناشزه در مورد وی صادق بوده و نفقه ای به زن تعلق نخواهد گرفت.
ناشزه کیست ؟ حکم زن ناشزه چیست ؟

ناشزه کیست ؟

با تحقق امر ازدواج ، زن و مرد در تمامی ابعاد جسمانی و روانی شریک همدیگر می شوند . وظایف زن و مرد نسبت به یکدیگر در ازدواج ، جهت پیشگیری از تخطی افراد هستند .

یک زندگی مشترک زیبا و دلنشین ، ایثار و گذشت دارد ، احساس و خوشرویی دارد . حقوق و تکالیف زن و مرد بعد از ازدواج امری دو سویه بوده که رعایت هر کدام از وظایف تعیین شده ، باعث نزدیکی و محبت این دو به هم خواهد شد . در صورتی که هر یک از این افراد به وظیفه خود عمل نکنند، مرتکب عدم تمکین شده و حکم زن ناشزه و مرد ناشز در مورد آنها صدق خواهد کرد.

بر اساس قانون و فقه ،ناشزه به زنی گفته می شود که بدون عذر شرعی و قانونی از همسر خویش تمکین نکند.

تمکین چیست ؟

تمکین دو نوع عام و خاص دارد :

1. تمکین عام

پذیرفتن ریاست و مدیریت مرد از سوی زن در روابط خانوادگی و تربیت فرزندان است .

2. تمکین خاص

اطاعت و پیروی زن در رفع نیازهای جنسی از همسر خود می باشد .

چنانچه زن به عدم تمکین عام و یا خاص اقدام نماید ، مسئله ی نشوز رخ داده است و چنین زنی ناشزه خوانده می شود .

اگر چه مردان نیز اگر به وظایف جنسی خود در برابر زن خویش مبادرت نورزند ناشز خوانده می شوند اما به طور کلی مسئله ی نشوز در فقه و حقوق در مورد زنان مصداق دارد .

حکم زنی که تمکین عام و یا خاص نکند چیست ؟

بر اساس ماده ی ۱۱۰۲ قانون مدنی پس از جاری شدن صیغه ی عقد ، مرد مکلف به پرداخت نفقه ی زن می باشد اما در صورت اثبات نشوز زن یا همان عدم تمکین زن که عذر شرعی و قانونی نباشد ، حکم زن ناشزه در مورد وی صادق بوده و نفقه ای به زن تعلق نخواهد گرفت .

بر اساس قانون ۱۰۸۵ و ۱۰۸۶ قانون مدنی ، اگر زنی تمکین نکند و مهریه اش عندالمطالبه باشد ، مطابق قانون می تواند تمکین نکرده و با وجود ناشزه بودن ، نفقه نیز به او تعلق خواهد گرفت ، این مورد که به حق حبس معروف است به عندالمطالبه و حال بودن مهریه بستگی دارد .

همچنین بر اساس حق حبس نیز مهریه ربطی به حکم زن ناشزه نداشته و مهریه به وی تعلق خواهد گرفت .

وظایف زن و مرد نسبت به یک دیگر

زن و مرد حقوق و تکالیفی نسبت به یکدیگر دارند که در ابتدا به حقوق زن که بر عهده ی مرد می باشد ، پرداخته می شود

مرد در برابر همسر خویش وظایف مالی و غیرمالی دارد ، از جمله ی این وظایف مالی می توان به موارد زیر اشاره نمود .

ماده 1107 قانون مدنی

حقوق مالی زن :

در عقد دائم پرداخت نفقه از جمله وظایف مالی مرد در برابر زن می باشد.

نفقه عبارت است از همه نیاز های متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن البسه غذا اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم درصورت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.

اجرت المثل : مرد باید در قبال کارهایی که همسرش در منزل انجام می دهد و شرعا وظیفه ای ندارد ، اجرت المثل آن را به زن پرداخت نماید

مهریه: در صورت مشخص کردن مهریه و عندالمطالبه بودن آن ، زن هر زمان که طلب مهریه را نماید ، مرد موظف به پرداخت آن است .

حقوق غیرمالی زن : مرد مکلف به حسن رفتار ، حسن معاشرت و کمک به همسر خویش در خانه است .

حقوق مرد :

برخی تکالیف و وظایف در ازدواج بر عهده ی زن بوده و وی مکلف به انجام آنها نسبت به مرد خویش می باشد.

ماده 1105 قانون مدنی

ماده 1105 قانون مدنی : در روابط زوجین ریاست خانواده از خصایص شوهر است.

پذیرفتن ریاست مرد در خانواده : بر اساس این ماده ، به جهت وجود فضیلت هایی برای مرد ، وی ریاست خانواده را عهده دار است و مسئولیت هایی در قبال آن نیز دارد و زن موظف به پذیرفتن این ریاست می باشد .

در چه صورت زن مجاز به عدم تمکین است

بر اساس قانون ، در برخی از موارد ، زن از اجازه قانونی برای عدم تمکین برخوردار است . زن می تواند در صورت وجود موارد قانونی برای عدم تمکین ، نه تنها از تمکین نسبت به همسرش خودداری کند ، حتی از حق نفقه هم برخوردار باشد .

مواردی که زن مجاز به عدم تمکین است

ابتلای شوهر به امراض جنسی و مقاربتی

طبق ماده 1127 قانون مدنی " هرگاه شوهر بعد از عقد مبتلا به یکی از امراض مقاربتی گردد ، زن حق خواهد داشت که از نزدیکی با او امتناع نمایدو امتناع به علت مزبور مانع از حق نفقه نخواهد بود " .

بنابراین ، در صورتی که مرد به یکی از امراض مقاربتی مبتلا شود ، زن تا جایی که از سرایت آن بیماری مصون باشد ، می تواند از نزدیکی با شوهر امتناع کند . از آن رو که پرداخت نفقه در گروی تمکین زن از مرد می باشد ، اما به دلیل آنکه این عدم تمکین برای حفظ زن از بیماری های جنسی است ، در صورتی که به دلیل این نوع بیماری ها زن تمکین نکرد ، همچنان از حق نفقه برخوردار است و مرد نمی تواند بدلیل عدم تمکین در چنین شرایطی از پرداخت نفقه زن خودداری کند . در غیر اینصورت ، به مجازات عدم پرداخت نفقه محکوم می شود .

نکته : عدم تمکین در این ماده ناظر بر تمکین خاص می باشد ؛ یعنی عدم تمکین زن فقط در خصوص روابط زناشویی آنهاست و زن باید تمکین عام کند.

ضرر بدنی ، مالی و شرافتی

ماده 1115 قانون مدنی ، " اگر بودن زن با شوهر در یک منزل متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد ، زن می تواند مسکن علیحده {جداگانه }اختیار کند و در صورت ثبوت مظنه ضرر مزبور محکمه حکم بازگشت به منزل شوهر را نخواهد داد و مادام که زن در بازگشتن به منزل مزبور معذور است ، نفقه بر عهده شوهر خواهد بود " .

بنابراین ، اگر زندگی با شوهر زیر یک سقف یا تمکین از شوهر برای زن خطری در پی داشته باشد ، می تواند از تمکین خودداری کند و حق نفقه او باقیست .

تعیین محل زندگی توسط زن

مطابق ماده 1114 قانون مدنی " زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید ؛ مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد ".

بنابراین ، در صورتی که حق تعیین منزل به زن داده شده باشد ، زن می تواند از زندگی کردن در منزل مشترک با مرد خودداری کند ؛ اما موظف است که در خصوص وظایف زناشویی از شوهر خود تمکین نماید

بیماری زن

در صورتی که زن دچار بیماری شده باشد می تواند از تمکین خاص خودداری کند . برخی از بیماری ها در زن مجوزی قانونی و مشروع برای عدم تمکین خاص به شمار می روند . مثل رَتَق و قَرَن که به معنای ، استخوان زایدی که مانع نزدیکی شود عدم تمکین زن را مشروع می کنند . همچنین در شرایطی که زن در عادت ماهیانه باشد ، می تواند از تمکین خودداری کند و این هم یکی از موارد مجاز عدم تمکین محسوب می شود .

استفاده از حق حبس

یکی دیگر از مواردی که زن مجاز به عدم تمکین است ، حالتی است که زن از حق حبس خود استفاده کند .

ماده 1085 قانون مدنی ، " زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در قبال شوهر دارد امتناع کند ؛ مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مُسقط حق نفقه نخواهد بود "

به عبارت دیگر ، اگر بین زوجین رابطه زناشویی برقرار نشده باشد ، زن می تواند تا زمانی که تمام مهریه به او پرداخت نشده است ، از شوهر خود تمکین نکند که در این صورت ، باز هم دارای حق نفقه خواهد بود

واجبات شرعی

مثلا در ایام حج ، روزه و یا اعتکاف ، زن می تواند از تمکین خاص خودداری نماید.


منبع: کتاب مختصر حقوق خانواده | نویسنده : دکتر سید حسن صفایی، دکتر اسدالله امامی

بیشتر بخوانید :

عده طلاق چیست و مدت عده چقدر است؟

مدت عده طلاق دختر باکره چقدر است؟


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(28 امتیاز , میانگین: 4.9 از 5)  
  • برچسب ها:
  • ناشزه کیست
  • تمکین چیست
  • حکم زن ناشزه
  • نفقه چیست
  • عدم تمکین

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter