غش کردن یا قش کردن؟ تفاوت املایی و معنایی دو واژه پرکاربرد

غش کردن یا قش کردن؟ کدام درست است؟

غش کردن یا غش کردن؟ شما هم برای نوشتن این واژه ها مردد شده اید؟ حق دارید! ما قبلا هم از ماجرای انتخاب میان قاف یا غین سخن گفته ایم ولی این بار قصد داریم املای دو کلمه غش و قش را به طور جداگانه بررسی کنیم.

غش

کلمه غش با دو معنی در ادبیات به کار می رود.

1- وارد کردن ناخالصی ای به ماده ای ارزشمند از راه تقلب و حیله را غش می گویند. مانند اضافه کردن آب به شیر.

اصطلاح غلّ و غش را هم حتماً شنیده اید. غش در اینجا دقیقاً به معنی ناخالصی و ناصافی است. می گوییم:

فلانی بی غل و غش است؛ یعنی بدون حیله و ریا است.
خوش بود گر محک تجربه آید به میان
تا سیه روی شود هر که در او غَش باشد
غزلیات حافظ

2- معنای دوم غش که همیشه به ذهن ما می رسد، بیهوشی و بی حواسی است. غش با این معنا از زبان عربی ریشه گرفته است. ترکیب غُشِیَ علیه در زبان عربی مصداق معنای از هوش رفتن است. در لغتنامه دهخدا به نقل از آنندراج آمده است:

فارسیان یا را از آن حذف کردند و با لفظِ کردن استعمال کنند.

در این بیت از سلمان ساوجی غش در مصرع اول به معنی بدون ناخالصی و صاف و در مصرع دوم بیهوشی است.

زان شراب ناب بی غش ده که اندر صومعه
صوفی صافی به بوی جرعه ای غش می کند

ترکیب غش و ضعف معنای دوم را اراده می کند.

در صورتی که فردی غش کند باید از او مراقبت شود.
به معنای بیهوشی

جالب است که بدانید در دیوان سوزنی سمرقندی غش به معنای جسم و کالبد هم به کار رفته است.

همچنین بخوانید:

تفاوت مشغول الذمه و مشمول الذمه؛ کدام درست است؟

مشغول الذمه اصطلاحی عربی به معنای بدهکار و مدیون است، اما بسیاری از فارسی زبانان آن را به اشتباه به صورت مشمول الذمه تلفظ می کنند. در این مطلب به شکل…

قش

کلمه قش در زبان فارسی کم کاربرد است و به ندرت در ادبیات دیده می شود. در لغتنامه دهخدا شبیه و مانند، یار و رفیق معنا شده است. این کلمه اگر با ش مشدد به کار برود، به معنای خرمابن است.