آشنایی بیشتر با رقص چوب سیستانی+عکس

رقص چوب سیستانی:رقص چوب سیستان (زابل)یکی از رقص های معروف و پرطرفدار مردم منطقه سیستان است.رقص آئینی سیستان رقص دیرپایی است که پیشینه ی آن به بیش ازسه هزار سال می رسد.آئین چوب بازی سنتی سیستان را ورزش محلی مردم سیستان و بلوچستان می دانند و رقص آئینی شمشیر سیستان جنبه کاملا دفاعی دارد.

رقص چوب سیستانی

در فرهنگ سیستانی نوعی رقص وجود دارد که از آن به عنوان ( چوب بازی ) یاد می شود. چوب بازی ریشه هایی کهن در فرهنگ سیستانیان دارد و با وجود دگرگونی زندگی اجتماعی و قرارگیری در دوران گذار از زندگی سنتی به جدید همچنان طرفداران خود را دارد و در فرهنگ شادمانی مردم سیستان جایگاه والای خود را حفظ کرده است و حس نوستالژیک موجود در این نوع رقص همواره کنشگران را به مؤلفه های شادی و شادمانی پیوند می زند.

زندگی اجتماعی انسانها پر است از نمادهای گوناگون و به تبع آن زبان رقص نیز زبان نشانه است و نماد. رقص به عنوان یکی از از انواع هنرهای انسانی ( هنر مردمی ) زبانی ویژه و منحصر به خود دارد و زبانی است برای بیان شیوه زیستی خاص که در واقع ارجاع به چیزهایی است که در داخل شبکه های اجتماعی – فرهنگی موجود می باشد.

از این رو می توان چوب بازی را از این منظر و نگاه نمادشناسی آن بررسی کرد. رقص چوب بازی پر است از نمادهای گوناگون که هر یک واجد معانی و تفسیرهای خاصی است که به زعم نظریه پردازان مکتب کنش متقابل نمادین این نمادها در درون موقعیت اجتماعی خاصی که اتفاق می افتد، دارای معنا و مفهوم است و کنشگران این معانی را درک می کنند. از سوی دیگر از جنبه کارکردی می توان گفت که این نوع رقص دارای کارکردهایی برای کنشگران بوده است که تا به امروز در ساختار اجتماعی – فرهنگی زندگی آنان خود را حفظ کرده است.

در چوب بازی عده ای از افراد با تشکیل دایره و همراهی نوای دهل و ساز به حرکت درآمده و با کوبیدن چوب های کوتاهی که در دست دارند در یک حرکت دوار به چرخش درمی آیند. چوب به عنوان یکی از عناصر موجود در این رقص به شدت معنایی نمادین دارد. در این جا چوب وسیله ای برای به ظهور رساندن احساس شادی ست.

از سوی دیگر چوب به عنوان یکی از اولین سلاح های مورد استفاده بشر شناخته می شود و از دیرباز یکی از اولین وسایل دفاعی انسانه بوده است. چوب به عنوان یک سلاح در زندگی گذشته مورد استفاده قرار می گرفته و از همین روست که می گوییم چوب بازی نمادی است از جنگ و صلح، نمادی از شادی و دفاع. چوب بازی به عنوان میراث به جا مانده از زندگی گذشته، در دورانی نه چندان دور دارای کارکردی دوگانه بود.

از یک سو فرصتی برای ابراز شادی در صلح و از سوی دیگر تمرینی برای آمادگی دفاعی. هنوز که هنوز است در میان مردم سیستان هنر استفاده از چوب به عنوان یک وسیله دفاعی مهارتی ستودنی به حساب می آید.

این رقص به دودسته رقص چاپی (رقص زنانه)و رقص شمشیر یا چوب(رقص مردانه)تقسیم می شود.رقص مردانه این نوع رقص به دو نوع تک چوب و دو چوب مجزا می شود.

در رقص دو چوب توسط دونفر و با دو چوب انجام می شود ولی در تک چوب جمعیتی دایره وار از رقصنده ها که تنها یکچوب در دست دارند همه با هم به رقص گروهی می پردازند و جمعیتی کناری با هورا و شاباش رقصنده ها را تشویق می کنند.

سازهایی که سیستانی ها در این مراسم ازآن استفاده می کنند سنتور،قیچک،چوگیر،دهل و ساز است.