همه آنچه باید در مورد بلاک چین (Blockchain) بدانید

مجله دلگرم | بلاک چین فناوری نوینی است که کاربرد های زیادی دارد. شاید شما هم شنیده باشید که بیت کوین بر یک فناوری به نام بلاک چین (Blockchain) استوار است. اما واقعیت این است که بلاک چین فقط به بیت کوین محدود نمی‌شود و هر نوع ارز دیجیتال دیگر نیز بر پایه همین فناوری ساخته شده است. اما بلاک چین چیست و چرا بسیاری از کارشناسان اقتصادی و فناوری شیفته آن هستند؟ در این مطلب درباره بلاک چین به زبان ساده توضیحاتی داده شده است.

معنی لغوی بلاک چین چیست؟

بلاک چین از دو کلمه بلاک (Block) و چین (Chain) تشکیل شده است که به معنی زنجیره بلوک می‌باشد، اما چرا این نام را برای این تکنولوژی انتخاب کردند، اطلاعات در فناوری بلاک چین داخل یک سری بلوک هایی قرار می‌گیرند که این بلوک ها زنجیره وار به یکدیگر متصلند از این رو این تکنولوژی بلاک چین نامگذاری شده است، درست مطابق با نوع کارکردش.

معرفی جامع بلاک چین

فناوری بلاک چین اساساً یک پایگاه داده توزیع شده از اسناد و یا دفتر کل عمومی” از همه تراکنش‌ها یا رویدادهای دیجیتال” است که توسط اجزای تشکیل دهنده اش به شکل مشترک اجرا می‌شود. هر تراکنش در دفتر کلی عمومی با توافق اکثریت اجزای سیستم محقق می‌گردد. اطلاعاتی که یکبار وارد سیستم شده باشد، هرگز پاک نمی‌شوند. بلاک چین برای هر تراکنشمنحصر به فردی که ایجاد شده باشد، اطلاعات قطعی و قابل بازبینی را ثیت می‌کند. برای مثال دزدیدن کلوچه از مغازهای خلوت بسیار ساده تر از دزدیدن آن از یک فروشگاه بزرگ در حضور هزاران شاهد است.

بیت کوین (پول دیجیتالی) محبوب‌ترین نمونه‌ای است که براساس فناوری بلاک چین به وجود آمده و نامشان با هم عجین است. بیت کوین بحث‌برانگیزترین نمونه است، زیرا بازار جهانی چند میلیون دلاری را ایجاد کرده است که در آن می‌توان بدون نیاز به کنترل‌های دولتی تراکنش‌هایی را به طور ناشناسی انجام داد. از این رو با مواردی برای هماهنگ سازی دولت های بین المللی و مؤسسات مالی مواجه است.

به هر حال فناوری بلاک چین به خودی خود جنجالی برانگیز نیست و در طی سال‌ها به طور بی نقص و موفق در برنامه‌های کاربردی بین المللی مالی و غیر مالی به کار گرفته شده است. اظهارنظرهای متعددی در تأیید اهمیت فناوری بلاک چین وجود دارد. برای مثال یکی از کارشناسان معتبر فناوری اطلاعات مدل «بلاک چین توزیع یافته تطبیق پذیر» را مهم‌ترین نوآوری بعد از اینترنت معرفی کرده است.

«یوهان پالیچاتا» از بانک مشهور پاری بأس بی.ان.پی در مجله «کویتت است سی» در مورد بلاک چین بیت کوین نوشته است: نقشی نرم افزاری که امکان عملیاتی شدن واحد پول دیجیتال را به وجود آورده است، نظیر نقشی اختراع موتور بخار یا موتور احتراقی در دنیای صنعت است و قابلیت این را دارد تا جهان مالی و آنچه در آن است را متحول کند.

این فناوری می‌تواند دنیای دیجیتالی را متحول کند و با استفاده از خصوصیت «تفاهم توزیع یافته» برای هر تراکنشی آنلاین قدیمی یا فعلی، تراکنش‌ها را به نحوی اجرا نماید که دارایی های دیجیتالی در آینده نیز قابل شناسایی باشند و این امر بدون در خطر افتادن حریم خصوصی و رعایت امنیت دارایی‌های دیجیتالی و طرف‌های درگیر انجام می‌پذیرد.

تفاهم توزیع یافته و حفظ حریم خصوصی، دو خصوصیت مهم و اصلی فناوری زنجیره بلوکی‌اند.

مزایای استفاده از فناوری بلاک چین بیش از مشکلات هماهنگ سازی وچالش‌های فنی آن است. یکی از موارد کلیدی نوظهور در استفاده از فناوری بلاک چین، «قراردادهای هوشمند» است. قراردادهای هوشمند در اصلی برنامه‌های رایانه‌هایی هستند که می‌توانند به شکل خودکار، شرایط قرارداد را اجرا کنند. وقتی طرف‌های معامله با یک وضعیت از قبیلی تعیین شده در قرارداد هوشمند مواجه می شوند، می‌توانند به طور خودکار و براساسی قرارداد مورد توافق، پرداخت‌ها را به‌صورت شفاف انجام دهند.

دارایی هوشمند، ” مفهوم مرتبط دیگری است که در خصوصی کنترل مالکیت دارایی‌ها از طریق بلاک چین و با استفاده از قراردادهای هوشمند به کار برده می‌شود. در اینجا دارایی می‌تواند اتومبیلی، خانه، تلفن هوشمند و غیره از نوع فیزیکی و یا اینکه سهام شرکت‌ها از نوع غیر فیزیکی باشد. مؤسسات مالی و بانک‌ها، دیگر فناوری بلاک چین را به عنوان تهدیدی برای مدل‌های کسب و کار سنتی خود به حساب نمی‌آورند.

درواقع بزرگ‌ترین بانک‌های جهان با تحقیق و مطالعه در خصوص برنامه‌های کاربردی نوآورانه مبتنی بر بلاک چین، به دنبال فرصت‌های جدید هستند. مؤسس و مدیرعامل یکی از بانک‌های معتبر کشوراستونی در یکی از مصاحبه‌های خود بیان داشت که آنها، بلاک چین را به عنوان امن‌ترین و آزموده شده ترین بستر برای برخی از برنامه‌های کاربردی بانکداری و امور مالی به شمار می‌آورند.” برای برنامه‌های غیرمالی نیز فرصت‌های تجاری بی شماری وجود دارد. اطلاعات مربوط به تأییدیه تمامی استاد حقوقی، مستندات پزشکی، پرداخت حق سهم تولیدکنندگان یک اثر هنری در صنعت موسیقی، دفتر استاد رسمی، اوراق بهادار و مجوزهای ازدواج، به وسیله بلاک چین قابل نگهداری است.

ویژگی های بلاک چین

بیایید ببینیم این فناوری چگونه کار می‌کند. احتمالا اگر با دنیای کامپیوتر و فناوری اطلاعات آشنا باشید، واژه‌ی پایگاه داده به گوشتان خورده است. اگر بخواهیم ساده بگوییم پایگاه داده فضایی است برای ذخیره اطلاعات که طبیعتا این پایگاه داده توسط یک فرد یا مرکزیتی ایجاد و کنترل می‌شود. فناوری بلاکچین را می‌توان شبکه‌ای در نظر گرفت که کارکردی مانند پایگاه داده دارد اما مرکزیت خاصی ندارد و توسط نهاد یا ارگانی کنترل نمی‌شود، اطلاعاتی که در بلاک چین ذخیره می‌شوند یک سری تفاوت هایی با اطلاعات ذخیره شده در پایگاه داده ها دارد.

امنیت

اطلاعات در بلاک چین رمزنگاری شده و سپس ذخیره می‌شوند، که این امر باعث افزایش امنیت اطلاعات می‌شود.

شفافیت

نکته‌ی دیگری که جالب توجه است این است که در بلاک چین، اطلاعات برای همه‌ی اعضای آن قابل مشاهده است، بنابراین شفافیت در اوج خود قرار دارد.

غیر قابل تغییر

قابلیت جالب دیگر بلاک چین این است که اطلاعات در بلاک چین قابل تغییر و یا حذف شدن نمی‌باشد.

یعنی اگر اطلاعاتی ثبت شود دیگر تمام است، اولا همه ی اعضا می‌توانند آن را ببینند، دوما قابل حذف و تغییر نمی‌باشد، سوما از امنیت فوق العاده بالایی برخوردار است.

بهتر است برای ملموس تر شدن این مطلب یک مثالی را ذکر کنیم، تصور کنید علی می‌خواهد یک مقدار پول را به سینا بفرستد، ابتدا علی این درخواست خود را اعلام می‌کند و این درخواست به شبکه ارسال می‌شود و به شکل تراکنش در می‌آید و در بلوک ذخیره می‌شود، به دنبال آن سرویس دهنده های شبکه (اعضای شبکه) این پیغام علی را دریافت می‌کنند و صحت این تراکنش را مورد بررسی قرار می‌دهند، که آیا علی این مقدار دارایی دارد؟ آیا کلکی سوار کرده است؟ آیا سینایی با آن مشخصات وجود دارد؟ و… در صورت صحت این درخواست، تراکنش انجام می‌شود و پول علی از طریق تکنولوژی بلاک چین به سینا منتقل می‌شود، بدون اینکه نیاز به بانک و یا فرد واسطی باشد.

اما نکته جالب تر این است که تقریبا همه فکر می‌کنند تنها کار بلاک چین انتقال ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین و اتریوم و… است اما این تنها یکی از کاربردهای بلاک چین است. از آنجا که کلمه تراکنش بیشتر در مورد مسائل مالی مطرح می‌شود، شاید باعث شده فکر کنیم که منظور از ثبت تراکنش در بلاک چین تنها تراکنش های مالی است. اما در حقیقت اینطور نیست، اگر علی بخواهد حتی متنی برای سینا در شبکه بلاک چین ارسال کند، این عملیات به شکل یک تراکنش ثبت می‌شود.

انواع بلاک چین

بلاک چین ها به طور کلی به دو دسته عمومی و خصوصی تقسیم می‌شوند.

بلاک چین عمومی : به بلاک چینی گفته می‌شود که دسترسی به شبکه آن برای عموم آزاد است و همه می‌توانند یکی از اعضای آن شوند مثل بلاک چین بیت کوین، اتریوم و سایر ارزهای دیجیتالی

بلاک چین خصوصی : در این نوع برخی از سرویس دهنده ها یا اصطلاحا گره های شبکه هستند که به سایر اعضا اعتبار می‌بخشند و شبکه در دسترس عموم قرار ندارد و سایر گره‌ها باید مورد بررسی، شناسایی و ثبت نام قرار گیرند. مثل بلاک چین های شرکتی که از طریق آن پرداخت حقوق کارمندان و امور مربوط به آنها انجام می‌شود.

کاربردهای فناوری بلاک چین

فناوری بلاک چین، کاربردهای زیادی دارد. یکی از کاربردهای آن ایجاد زیرساخت‌های ارزهای رمز پایه است و فناوری بلاک چین یکی از زیرساخت‌های اساسی بیت کوین است. به بیان دیگر، فناوری بلاک چین در دامنه بسیار وسیعی از برنامه‌های کاربردی مالی و غیر مالی دیگر نیز به عنوان فناوری زیرساخت به خوبی به کار گرفته شده است و اختراعات متعدد بلاک چین، استفاده از این فناوری در زمینه ثبت و شمارش آرای انتخاباتی است.

در حوزه‌های اعتبارسنجی تراکنش‌های مراقبت‌های بهداشتی، مسائل بانکی، انتخابات و رایانشی به ثبت رسیده است و به همین دلیل دولت‌ها و مراکز قانون‌گذاری، مطالعه پیرامون بهره‌گیری از آن را در دستور کار خود قرار داده‌اند. فناوری بلاک چین، سیستمی برای ایجاد «تفاهم توزیع یافته» در دنیای آنلاین دیجیتال پایه‌ریزی می‌کند. به این معنا که با توجه به ثبت انکارناپذیر اطلاعات در دفتر کلی تمامی اجزای شبکه از تحقق یک رویداد دیجیتالی آگاه گشته و آن را به رسمیت می‌شناسند.

این فناوری دریچه‌ای به سوی توسعه اقتصاد دیجیتالی باز و مقایسه پذیر در مقابل اقتصاد متمرکز فعلی، می‌گشاید. فرصت‌های بسیار بزرگی در پس این فناوری نهفته است و تحولات در این زمینه، تازه آغاز شده و کشورها و دولت‌ها مطالعه پیرامون این فناوری را آغاز کرده‌اند. برای مثال یکی از نمایندگان شرکت آی.بی.ام با شرکت در جلسات استماع کنگره آمریکا، مزیت‌های این فناوری و نحوه استفاده بخش دولتی از فناوری بلاک چین را به نمایندگان معرفی کرد (جری کوما، ۱۳۹۵). بانک مرکزی چین، کار گروه بررسی بلاک چین دولت روسیه، مجلس ملی فرانسه، پارلمان اتحادیه اروپا و بسیاری از دیگر دولت‌های جهان، مطالعه و بهره‌مندی از مزایای این فناوری را در دستور کار خود قرار داده اند.

فناوری بلاک چین اولین بار فقط برای تبادل ارزهای دیجیتالی به وجود آمده بود، ولی ویژگی‌هایی مانند متن باز بودن، رایگان بودن، امکان ثبت اسناد به صورت عمومی و غیرمتمرکز بودن آن باعث شد تا برای ارائه خدمات مختلفی مورد استفاده قرار گیرد. یکی از مسائل کلان و راهبردی کشور ایران بحث انتخابات و شمارش آرای انتخاباتی است. ازجمله اختراعات ثبت شده در زمینه فناوری بلاک چین، استفاده از این فناوری در زمینه ثبت و شمارش آرای انتخاباتی است.

آینده بلاک چین

همانطور که می‌دانید این فناوری به تازگی پای در عرصه تکنولوژی گذاشته است و همچنان در حال پیشرفت و تکامل است. با توجه به قابلیت هایی که این تکنولوژی دارد می‌توان متصور شد که در آینده نقش بیشتری را در بُعد های مختلف زندگیمان ایفا کند. قابلیت هایی مانند تمرکز زدایی، شفافیت، امنیت، سرعت و… ویژگی‌هایی است که امروزه بسیار حائز اهمیت است.

آیا تا به حال فکر کرده اید که چرا ارزهای دیجیتالی تا این حد محبوب شده اند؟ پاسخ بدیهی است، چون دیگر لازم نیست مردم دارایی های خود را در بانک ها نگهداری کنند و تمامی فعالیتهای مالی مردم توسط خودشان انجام می‌شود. به نوعی می‌توان گفت واسطه حذف شده است. از طرفی، دیگر تعاملات سیاسی و اقتصادی روی دارایی های مردم تاثیر نمی‌گذارد، یا اگر بگذارد بسیار کم است.

بعنوان مثال تحریم های مالی ابرقدرت ها دیگر در کاهش ارزش دارایی مردم تاثیر چندانی نخواهد داشت. تازه این تنها کاربرد بلاک چین در زمینه ی ارزی است، در بسیاری دیگر از زمینه ها می‌توان از قابلیت های این تکنولوژی بهره برد. همانطور که بسیاری معتقدند بلاک چین بزرگترین اختراع بشر پس از اینترنت است.

بیشتر بخوانید:

توکن چیست و چه تفاوتی با کوین دارد؟

بیت کوین چیست و چگونه میتوان از آن پول درآورد؟

بررسی ۱۰ تا از مهم ترین عوامل موثر بر قیمت بیت کوین

چنانچه این مطلب را مفید میدانید با لایک کردن و به اشتراک گذاشتن آن، از ما حمایت کنید. نظرات، پیشنهادات و مقاله های درخواستی خود را از طریق قسمت دیدگاه ها برای ما ارسال کنید.