ریتم شبانه روزی چیست و چه تاثیری بر خواب دارد؟

ریتم شبانه روز، چرخه 24 ساعته ای است که بخشی از ساعت درونی بدن می باشد، این ساعت درونی مسئول کارها و فرآیندهای ضروری بدن است. یکی از مهم ترین و شناخته شده ترین ریتم های شبانه روزی چرخه خواب-بیداری است.
سیستم های مختلف بدنی از ریتم های شبانه روزی پیروی می کنند که همزمان با ساعت اصلی بدن در مغز می باشند. این ساعت اصلی مستقیما با نشانه های محیطی به خصوص نور روز تنظیم می شود به همین دلیل است که ریتم های شبانه روزی وابسته به چرخه روز-شب هستند.

یک ریتم شبانه روزی در صورتی که به درستی تنظیم شوند می تواند باعث خواب مفید و ثابتی شود. اما زمانی که ریتم شبانه روزی مشکل پیدا می کند منجر به مشکلات خواب جدی از جمله بی خوابی می شود. تحقیقات نشان می دهند که ریتم های شبانه روزی نقش اساسی در سلامت جسمی و روانی دارند.

نحوه کار ریتم شبانه روزی

ریتم های شبانه روزی کمک می کنند تا فرآیندهای بدن در طول دوره 24-ساعته، بهینه شده و به درستی کار کند. ریتم های شبانه روزی در تمام ارگانیسم ها وجود دارند. برای مثال به گل ها کمک می کنند تا در زمان درست باز و بسته شوند و جلوی خروج حیوانات شبانه را از پناهگاهشان در طول روز می گیرد تا در معرض حمله شکارچیان قرار نگیرند.
در انسان ها، ریتم های شبانه روزی سیستم های فیزیکی و روانی را در کل بدن، هماهنگ می کند. سیستم هاضمه پروتئین هایی را در زمان مصرف وعده های غذایی و سیستم غدد درون ریز هورمونهایی را متناسب با میزان انرژی نرمال بدن، تولید می نماید.

ریتم های شبانه روزی در سراسر بدن به یک ساعت اصلی متصل می شوند. به طور خاص این ماده در هسته فوق چلیپا (SCN) یافت می شود که بخشی از هیپوتالاموس می باشد و در ساعات مختلف، سیگنال هایی را برای تنظیم فعالیت بدن ارسال می کند.SCN به شدت به نور حساس است، که به عنوان یک نشانه بیرونی مهم عمل می کند و سیگنالهای ارسالی نیز از آن تاثیر می پذیرند. به همین دلیل ریتم های شبانه روزی ارتباط نزدیکی با شب و روز دارند. با آن که نشانه های دیگر مانند ورزش، فعالیت اجتماعی و دما می توانند ساعت اصلی را تحت تاثیر قرار دهند اما نور قوی ترین تاثیر را بر ریتم شبانه روزی دارد.

تفاوت ریتم شبانه روزی و ساعت بیولوژیک

ساعت بیولوژیک به تنظیم زمان فرآیندهای بدنی، کمک می کنند، که شامل ریتم های شبانه روزی است. یک ریتم شبانه روزی تاثیری از ساعت بیولوژیکی است، اما تمام ساعت های بیولوژیکی، شبانه روزی نیستند. برای مثال گیاهان برای مطابقت با تغییر فصل ها از ساعت بیولوژیکی استفاده می کنند که زمان بندی آن متفاوت از چرخه 24 ساعته شبانه روز است.

تاثیر ریتم شبانه روزی بر خواب

وقتی مردم در مورد ریتم شبانه روزی صحبت می کنند، اغلب مفهوم خواب را به همراه دارد. چرخه خواب-بیداری یکی از مثال های واضح و حساس اهمیت ریتم های شبانه روزی است.
در طول روز، تابش نور باعث می شود که ساعت اصلی، سیگنال هایی جهت تولید هشدار بفرستد و ما را بیدار و فعال نگه دارد. همین طور که شب می رسد سیگنال های ارسالی به ما کمک می کنند تا در طول شب بخوابیم.
بدین ترتیب، ریتم شبانه روزی خواب و بیداری ما را با روز و شب هماهنگ می کند تا یک چرخه پایدار از استراحت ایجاد کند که فعالیت روزانه را افزایش دهد.

همچنین بخوانید:

اختلالات خواب : علایم، علل، تشخیص و درمان بی خوابی شبانه

اختلالات خواب یا اینسومنیا ، شرایطی هستند که بر توانایی خوب خوابیدن به‌طور منظم تأثیر می‌گذارند. این اختلالات چه در اثر یک مشکل سلامتی ایجاد شوند، چه…

ریتم شبانه روزی بر چه چیزی علاوه بر خواب تاثیر می گذارد؟

در حالی که چرخه خواب-بیداری یکی از مهم ترین ریتم های مهم شبانه روزی است، ساعت های داخلی 24-ساعته تقریبا در تمام بدن نقش حیاتی دارند.
تحقیقات همچنان در مورد روشن شدن جزئیات ریتم های شبانه روزی، ادامه دارد اما مشخص است که سوخت و ساز بدن و وزن را از طریق تنظیم قند خون و کلسترول، بهم مرتبط می کند. ریتم های شبانه روزی بر سلامت روانی مانند بیماری های مرتبط با روانپزشکی نیز تاثیر دارند. بیماری هایی مانند افسردگی و اختلال دو قطبی، باعث افزایش پتانسیل بیماری های عصبی مولد مانند زوال عقل می شود.

نشانه هایی وجود دارد که ریتم های شبانه روزی تاثیر مهمی بر سیستم ایمنی و همین طور فرآیندهای ترمیم DNA که در جلوگیری از زوال عقل، موثر است، تاثیر می گذارند. تحقیقات اولیه نشان می دهند که چرخه های شبانه روزی می توانند بر اثرگذاری داروهای ضد سرطان، موثر باشند و ممکن است داروهای جدید بتوانند ساعت های بیولوژیکی را برای کشتن سلول های سرطانی، مهار کنند.