معنی و مفهوم اصطلاح «قیاس مع الفارق» در منطق و اصول

معنی اصطلاح " قیاس مع الفارق "

در ادامه با معنی و مفهوم این اصطلاح فارسی آشنا می شوید. با دلگرم همراه باشید.

معنی اصطلاح قیاس مع الفارق چیست؟

۱- یعنی دو چیزی را که شباهت و تطابقی با هم ندارند، مقایسه می کند.

۲- به این معنا که دو چیز را که ممکن است شباهت مختصری در ظاهر میان آن دو باشد، به این قصد که هردو کاملا شبیه هم اند، مقایسه کند و هردو را دارای حکم یکسانی بداند. (معنای عرفی)

۳- مانند اینکه کسی بخواهد آب و آتش را از جهت میزان حرارتشان با هم مقایسه کند.

یا مثل این است که یک دانش آموز با ضریب هوشی پایین را با یک دانش آموز باهوش مقایسه کنند و بگویند اگر هردو دو ساعت درس بخوانند حتما نمره ۲۰ می گیرند.

اصطلاح منطقی و اصولی

اصطلاح منطقی و اصولی آن یعنی میان اصل و فرع، جامع یا علت مشترکی وجود نداشته باشد که بتوان آن دو را قیاس کرد. به عنوان مثال: شراب انگور حرام است به این دلیل که مست کننده است. اما شراب خرما حرام نیست چون این علت در آن وجود ندارد و قیاس این دو از نظر مست کنندگی قیاس مع الفارق محسوب می شود.

همچنین بخوانید:

معنی و مفهوم اصطلاح «مشمول الذمه» در فقه و حقوق

آشنایی با معنی اصطلاح «مشمول الذمه» و کاربردهای آن در تعهدات مالی و عملی

بنابراین وقتی فهمیدیم علت حرام بودن، مست کنندگی است، اگر خاصیت مست کنندگی را در چیزهای دیگر دیدیم پس می توان این حکم حرمت را به آن ها نیز سرایت داد.

ولی اگر حکم حرمت را به چیزی که خاصیت مست کنندگی ندارد (مانند شراب خرما) سرایت بدهیم و بگوییم این هم حرام است، قیاس مع الفارق خواهد بود. چون جامع یا علت مشترکی میان آن دو وجود ندارد.