مجازات سرقت آثار تاریخی و ملی و راهکارهای پیشگیری

مجلس شورای اسلامی ایران در سال 1309 فهرستی از آثار ملی و تاریخی تهیه کرد و به موجب آن مقرر کرد این از نظر تاریخی ، ملی ، مذهبی یا فرهنگی از ارزش و اعتبار بالایی برخوردارند و باید به صورت ویژه حفاظت و نگهداری شوند از این رو دولت مسئولیت حفاظت و نگهداری از این آثار را بر عهده دارد .

در این میان همیشه افرادی هستند که با اندیشه های منفعت طلبانه و سودجویی اقدام به انجام اموری که مخالف نظم و امنیت ملی است می کنند و با سرقت آثار تاریخی و ملی مرتکب عملی ضد ملی می شوند . از این رو ما در این مقاله به بررسی مجازات سرقت آثار تاریخی و ملی می پردازیم .

مجازات سرقت آثار تاریخی و ملی

همانطور که عده ای با تخریب آثار تاریخی و ملی و یا با قاچاق آثار تاریخی و ملی تنها به فکر زیاده خواهی های خود هستند و به مسائل جمعی هیچ اهمیتی نمی دهند ، سرقت آثار ملی نیز عمل مجرمانه محسوب می شود . قانون گذار برای تمامی این موارد مجازات تعیین کرده است تا افراد سودجو بدانند که با ارتکاب این عمل باید در انتظار مجازات باشند .

مجازات سرقت آثار تاریخی و ملی یک مجازات تعزیری است که در ماده 559 قانون مجازات اسلامی به آن پرداخته شده است . طبق این ماده : « هر کس اشیا و لوازم و هم چنین مصالح و قطعات آثار فرهنگی – تاریخی را از موزه ها و نمایشگاه ها ، اماکم تاریخی و مذهبی و سایر اماکن که تحت حفاظت یا نظارت دولت است سرقت کند یا با علم به مسروقه بودن اشیای مذکور را بخرد یا پنهان دارد ، در صورتی که مشمول مجازات حد سرقت نگردد علاوه بر استرداد آن به حبس از یک تا پنج سال محکوم می شود . »

بنابراین طبق این ماده علاوه بر سرقت همه یا بخشی از آثار تاریخی ، حتی خرید و فروش و نگهداری آنها با علم به مسروقه بودن جرم است و در صورتی که سرقت مشمول شرایط سرقت حدی نباشد ، مجازات سرقت آثار تاریخی از قرار استرداد مال مسروقه و یک تا پنج سال حبس خواهد بود .

پیشگیری از دزدیدن آثار باستانی

پیشگیری از سرقت آثار تاریخی و ملی نیازمند اقدامات متنوع و هماهنگ است که شامل اقدامات حفاظتی فیزیکی، استفاده از فناوری های نوین، آموزش و آگاهی بخشی عمومی و همچنین قوانین و مجازات های بازدارنده می شود.

اقدامات حفاظتی فیزیکی

نصب سیستم های امنیتی پیشرفته:
استفاده از دوربین های مداربسته، سنسورهای حرکتی، دزدگیرها و سیستم های کنترل دسترسی برای نظارت مستمر بر اماکن تاریخی و موزه ها.

تقویت استحکامات فیزیکی:
ایجاد حصارها و موانع، تقویت درب ها و پنجره ها، و استفاده از قفل های ایمن برای جلوگیری از ورود غیرمجاز.

استفاده از روش های حفاظت از آثار:
به کارگیری روش های مناسب برای نگهداری و حفاظت از آثار در برابر عوامل طبیعی مانند نور، رطوبت، و آلودگی.

نظارت دقیق بر ورود و خروج:
کنترل دقیق ورود و خروج افراد، وسایل و اشیاء به اماکن تاریخی و موزه ها.

آموزش و توانمندسازی نیروهای حفاظتی:
آموزش نیروهای یگان حفاظت و کارکنان اماکن تاریخی در زمینه شناسایی و مقابله با سرقت و تهدیدات امنیتی.

استفاده از فناوری های نوین

هوش مصنوعی و یادگیری ماشین:
استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل تصاویر دوربین های مداربسته، شناسایی اشیاء مشکوک و تشخیص تهدیدات امنیتی.

فناوری بلاک چین:
استفاده از بلاک چین برای ایجاد یک زنجیره تأمین شفاف و غیرقابل تغییر برای آثار تاریخی، که به ردیابی اصالت و جلوگیری از قاچاق کمک می کند.

سیستم های ردیابی:
استفاده از سیستم های ردیابی برای رصد و پیگیری موقعیت آثار تاریخی در صورت سرقت یا مفقود شدن.

پهپادها:
استفاده از پهپادها برای پایش مناطق دورافتاده و صعب العبور که احتمال سرقت در آن ها وجود دارد.

آموزش و آگاهی بخشی عمومی

برگزاری کارگاه ها و دوره ها:
برگزاری کارگاه ها و دوره های آموزشی برای عموم مردم در زمینه اهمیت میراث فرهنگی و حفاظت از آن.

تهیه و توزیع محتوای آموزشی:
تولید و توزیع بروشورها، پوسترها و فیلم های آموزشی در مورد حفاظت از آثار تاریخی و معرفی مصادیق سرقت و تخریب.

ارتباط با جوامع محلی:
برقراری ارتباط نزدیک با جوامع محلی و تشویق آن ها به مشارکت در حفاظت از میراث فرهنگی.

قوانین و مجازات های بازدارنده

قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور:
این قانون قاچاق میراث فرهنگی را جرم انگاری کرده و مجازات های سنگینی برای آن در نظر گرفته است.

قوانین مربوط به جرایم مرتبط با میراث فرهنگی:
وضع قوانین و مقررات جامع و دقیق در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی و مجازات متخلفان و سارقان.

تشدید مجازات سرقت آثار تاریخی:
اعمال مجازات های شدیدتر برای سرقت آثار تاریخی و فرهنگی برای جلوگیری از این جرم.

مشارکت سازمان های بین المللی

همکاری با سازمان های حافظ میراث فرهنگی بین المللی:
ایجاد همکاری های مشترک با سازمان هایی مانند یونسکو برای تبادل اطلاعات، تجربیات و کمک های فنی در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی.

تقویت همکاری های منطقه ای:
ایجاد همکاری های منطقه ای با کشورهای همسایه در زمینه مبارزه با قاچاق آثار تاریخی و میراث فرهنگی.

با اجرای این اقدامات می توان تا حد زیادی از سرقت آثار تاریخی و ملی جلوگیری کرد و این گنجینه های ارزشمند را برای نسل های آینده حفظ نمود.

منبع :دینا