اصول کاشت و پرورش درخت فوجیا

معرفی درخت فوجیا

فوجیا درختی همیشه سبز بوده و به صورت چند ساله می باشد ، ارتفاع این درخت به یک تا هفت متر می رسد. به جز تولید میوه ، بطور گسترده به عنوان گیاه زینتی نیز پرورش داده می شود. میوه فوجیا در پاییز رسیده ، به رنگ سبز بوده و شکل آن بیضی است. اندازه ی آن حدود یک تخم مرغ کوچک می باشد.این درخت دارای میوه های شیرین ، معطر ، با طعمی شبیه آناناس و سیب و نعناع می باشد.

فوجیا میوه‌ای است بسیار خوشمزه و آبدار که در برزیل بوجود آمده است. این گیاه از راستهٔ مورد (Myrtales)، تیرهٔ موردیان (Myrtaceae) است. نام این میوه به صورت‌های فیجوآ، فیجوا، فی‌جوآ، فی‌جوا و فیجووا نوشته می‌شود. آن را با نام فوجیا نیز می‌شناسند. در ایران به طور محدود در استان‌های گیلان و مازندران کشت می‌شود.

گیاه شناسی فوجیا

فوجیا درختی همیشه سبز بوده و بصورت چند ساله می باشد ، ارتفاع این درخت به یک تا هفت متر می رسد. بجز تولید میوه ، بطور گسترده به عنوان گیاه زینتی نیز پرورش داده می شود. میوه فوجیا در پاییز رسیده ، به رنگ سبز بوده و شکل آن بیضی است. اندازه ی آن حدود یک تخم مرغ کوچک می باشد.این درخت دارای میوه های شیرین ، معطر ، با طعمی شبیه آناناس و سیب و نعناع می باشد. گوشت این میوه آبدار و حالت ژله ای دارد. درخت فوجیا همچنین دارای برگ های چرمی و متقابل بوده و دمبرگ ها کوتاه و ضخیم هستند. گل ها یک اینچ بوده و دوجنسی می باشند. بصورت تکی یا در خوشه ظاهر می شوند. پرچم ها بلند ، قرمز روشن با گرده های زرد رنگ هستند. گل ها شامل ۴ تا ۶ گلبرگ سفید رنگ با لبه های بنفش می باشند.

شرایط اکولوژیک رشد فوجیا

دمای مورد نیاز :

دمای مورد نیاز کشت فوجیا شرایط نیمه گرمسیری تا گرمسیری بوده ولی به ۵۰ ساعت سرمای زمستانه نیز برای میوه دهی نیاز دارد. این گیاه به سرما مقاوم ولی سرمای زمستانه زیر ۹- درجه سانتی گراد سبب از بین رفتن گیاه می گردد. گرمای بالای ۳۲ درجه سانتی گراد برای تشکیل میوه مضر می باشد.

آبیاری :

آبیاری منظم برای رسیدن میوه ضروری می باشد.

نور مورد نیاز :

این گیاه برای رشد و باردهی منساب به نور زیاد آفتاب نیاز دارد.

خاک مورد نیاز :

این درخت به خشکی و شوری خاک مقاوم است. در خاکهای متنوعی رشد کرده و بهترین میوه ها از خاک هایی که دارای زهکشی کامل بوده ، برداشت می شوند. pH مطلوب این گیاه ۵٫۵ تا ۷ می باشد.

کود مورد نیاز :

به کودهای کامل نیاز داشته و عملکرد آن را بالا می برد. ترکیب ۸-۸-۸ از نیتروژن، فسفر و پتاسیم مناسب است.

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی

این میوه از خواص جادویی در درمان گرفتگی شریان های قلب و گواتر ناشی از کمبود ید شناخته می شود. این میوه مقادیر قابل توجهی ید و ویتامین‌ها و مواد سودمندی مانند کومارین سینکو مارین و متیل بنزوات می باشد.

میوه فوجیا به صورت خام و همچنین بصورت فرآوری شده مانند مربا شربت کمپوت و حتی شکلات مورد استفاده قرار می گیرد.  منبع خوب ویتامین ث، فیبر و مواد معدنی با کالری پایین است .

فوجیا دارای مقادیر بالایی از ترکیبات طبیعی آنتی اکسیدانی و محافظ پوست برای مبارزه با رادیکال‌های آزاد، بعنوان یکی از علل عمده ی پیری زودرس، بیماری‌ها و سرطان، می باشد . اسانس‌های فی‌جوآ طیف وسیعی از فعالیت‌های ضد میکروبی را مخصوصا در مقابل آلودگی‌های قارچی نشان می‌دهند.

در عین حال این میوه حاوی املاح و ویتامین های گوناگونی نظیر ویتامین E، قند و مواد مفید برای ارگانیزم بدن انسان است. در ترکیبات میوه فوجیا تقریباً 2/5 درصد پکتین 6/14 درصد گلوکز و ساکارز 1/49 در میلی گرمویتامین ث وجود دارد.  همچنین به مقدار زیادی ویتامین های A,B,C,E در ترکیب این میوه موجود است. فوجیا دارای مقدار زیادی مواد فعال بیولوژیکی از جمله کومارین ، سینکومارین و متیل بنزوات است. مقدار ید در ارقام مختلف فوجیا  در حدود 27-34 میلی گرم در صد گرم میوه تازه است که در مقایسه با میوه های دیگر خیلی بیشتر است. به دلیل میزان ید بالا،در درمان بیماری های تیروییدی بنام هیپروتیروئیدیسم و گواتر از آن استفاده می شود. از میوه فی جوآ در شوروی به عنوان دارو برای درمان بیماری های تیروئیدی، تصلب شرائین ، ورم کلیه و لگنچه، اختلالات مربوط به قلب و رگ های خونی و اختلالات مربوط به معده و روده استفاده می شود.

نحوه تکثیر گیاه فیوجا

فوجیا یا فیجوآ به راحتی از طریق بذر تکثیر می یابد. اما دانهال ها غالباً شبیه پایه مادری نیستند. از شاخه ها میتوان قلمه گیری کرد و در سیستم میست یا مه افشان میتوان آن را ریشه دار کرد. از طریق پیوند رقم های مطلوب روی پایه های بذری نیز می توان به تکثیر فیجوآ اقدام کرد

فصل برداشت میوه فوجیا

با فرارسیدن اواسط آبان ماه میوه فوجیا که از خواص درمانی بسیار زیادی برخوردار است در شهرستان‌های آستارا و تالش در شمال استان گیلان برداشت می شود.

مناطق شمالی استان گیلان در چند سال اخیر از حوزه‌های اصلی کاشت این میوه بوده است و سطح زیر کشت آنها به حدود ‪ ۵۰‬هکتار می‌رسد.

فوجیا که اصولا میوه مناطق مرطوب و نیمه گرمسیری شناخته می‌شود به اندازه گردو و با رنگی سبز از طرفداران بسیار زیادی در شمال گیلان برخوردار است و محدود بودن میوه باعث عدم نفوذ آن به دیگر مناطق کشور می‌شود.

مقاومت مناسب این میوه در برابر سرما زمینه مناسبی برای توسعه کشت در شمال گیلان را فراهم کرده است.اکثر نهال‌های مورد استفاده در شمال گیلان بخصوص در شهرستان آستارا از شهرهای جنوبی جمهوری آذربایجان که آب و هوای کاملا مشابهی را دارند وارد شده است.

با توجه به سطح بالای استقبال مردم از آن تقریبا کمیاب بوده و به عنوان سوغات مناسبی به دیگر نقاط کشور نیز ارسال می‌شود این میوه سبز رنگ که تقریباً به اندازه کیوی است، مانند کیوی پس از کندن پوست آن به طور کامل قابل استفاده و خوراکی است.‬

بیشتر بخوانید:

روش های کاشت و پرورش درخت انبه

راهنمای کاشت درخت جینکو و خواص فوق العاده آن

روش کاشت درخت تبریزی چگونه است؟