تمیز کردن قابلمه سوخته با ۱۲ روش خانگی مؤثر؛ قابلمه تان را دوباره مثل روز اول برق بیندازید!

از جوش شیرین، سرکه، مایع ظرفشویی، آبلیمو، نمک و آب داغ گرفته تا روش های مخصوص لکه های قدیمی، چند راهکار خانگی برای جدا کردن مواد سوخته وجود دارد. البته روش مناسب به جنس قابلمه بستگی دارد و برای ظروف نچسب، چدن و سرامیکی نباید از اسکاچ های زبر یا مواد نامناسب استفاده کرد. راهنمای سازندگان لوازم خانگی نیز تأکید می کند که دستورالعمل نگهداری خودِ ظرف را پیش از انتخاب روش تمیزکاری بررسی کنید.

 

 

 

قبل از شروع؛ این نکته ها را جدی بگیرید

قبل از هر کاری اجازه دهید قابلمه کمی خنک شود. ریختن آب سرد روی ظرف بسیار داغ می تواند به برخی ظروف آسیب بزند یا باعث تغییر شکل آنها شود. همچنین بهتر است ابتدا مواد غذایی سوخته ای را که به راحتی جدا می شوند با کفگیر چوبی یا سیلیکونی بردارید. برای ظروف نچسب، از سیم ظرفشویی، چاقو و اسکاچ زبر استفاده نکنید.

۱. جوش شیرین و آب؛ ساده ترین روش برای لکه های سوخته

اگر سوختگی متوسط است، ابتدا سراغ ساده ترین روش بروید.

روش کار

کف قابلمه را با یک لایه نازک آب بپوشانید. سپس مقدار مناسبی جوش شیرین روی قسمت های سوخته بریزید تا حالت خمیری پیدا کند.

حدود ۳۰ دقیقه صبر کنید. سپس با اسفنج غیرزبر یا برس نایلونی، کف قابلمه را به آرامی تمیز کنید.

اگر لکه باقی ماند، این کار را یک بار دیگر تکرار کنید.

جوش شیرین علاوه بر خاصیت قلیایی، به عنوان یک ساینده ملایم نیز عمل می کند و می تواند به شل شدن بقایای سوخته کمک کند.

۲. جوش شیرین و سرکه؛ برای سوختگی های سرسخت تر

یکی از شناخته شده ترین روش های خانگی، استفاده از جوش شیرین و سرکه سفید است.

مواد لازم

• نصف لیوان سرکه سفید
• نصف لیوان آب
• ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری جوش شیرین

روش استفاده

آب و سرکه را داخل قابلمه بریزید و روی حرارت قرار دهید تا چند دقیقه گرم شود. سپس قابلمه را از روی حرارت بردارید.

جوش شیرین را اضافه کنید. مخلوط شروع به کف کردن می کند؛ این واکنش طبیعی است.

بعد از چند دقیقه، با اسفنج غیرخشنده قسمت های نرم شده را تمیز کنید و در پایان قابلمه را کاملاً بشویید.

روش آب و سرکه و سپس افزودن جوش شیرین برای جدا کردن بقایای سوخته در راهنماهای Maytag و Scotch-Brite نیز پیشنهاد شده است.

نکته: این روش برای همه جنس ها مناسب نیست. برای چدن دارای لایه seasoning و بعضی سطوح خاص، اسیدیته سرکه می تواند مناسب نباشد؛ دستور سازنده ظرف را در اولویت قرار دهید.

 

 

۳. آب داغ و مایع ظرفشویی؛ بهترین شروع برای غذای چسبیده

گاهی لازم نیست سراغ مواد مختلف بروید. اگر غذا تازه سوخته و هنوز کاملاً سخت نشده است، آب داغ و مایع ظرفشویی می تواند کافی باشد.

قابلمه را با آب داغ پر کنید و چند قطره مایع ظرفشویی داخل آن بریزید.

حداقل ۳۰ دقیقه اجازه دهید خیس بخورد. برای لکه های بسیار سخت می توانید آن را چند ساعت یا حتی تا روز بعد خیس بگذارید.

سپس با اسفنج یا برس نرم تمیز کنید.

خیساندن، یکی از ساده ترین و اولین روش هایی است که Food Network برای جدا کردن غذای سوخته پیشنهاد می کند، چون آب به مرور بقایای چسبیده را نرم می کند.

۴. جوشاندن آب و مایع ظرفشویی؛ برای لایه های ضخیم

اگر خیساندن معمولی نتیجه نداد، از حرارت کمک بگیرید.

داخل قابلمه آب بریزید تا قسمت سوخته کاملاً پوشانده شود. چند قطره مایع ظرفشویی اضافه کنید.

قابلمه را روی حرارت متوسط بگذارید و اجازه دهید محلول حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه آرام بجوشد.

حرارت را خاموش کنید و بعد از کمی خنک شدن، با یک کفگیر چوبی بقایای نرم شده را جدا کنید.

در صورت نیاز، دوباره قابلمه را بشویید.

برای سوختگی های ضخیم، ترکیب آب، مایع ظرفشویی و حرارت می تواند روند جدا شدن مواد را ساده تر کند.

۵. جوش شیرین و مایع ظرفشویی؛ خمیر پاک کننده خانگی

برای لکه ای که در یک نقطه متمرکز شده، یک خمیر غلیظ درست کنید.

ترکیب پیشنهادی

• ۳ قاشق غذاخوری جوش شیرین
• ۱ قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی
• مقدار کمی آب

مواد را ترکیب کنید تا خمیر نسبتاً غلیظی به دست بیاید.

خمیر را روی قسمت سوخته بمالید و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید.

بعد با اسفنج نرم و حرکات دایره ای تمیز کنید.

برای لکه های مقاوم می توانید این مرحله را چند مرتبه تکرار کنید، به جای اینکه از نیروی زیاد یا ابزار زبر استفاده کنید.

۶. آبلیمو و آب؛ برای لکه و بوی سوختگی

آبلیمو می تواند برای برخی لکه ها و بوی باقی مانده غذا کاربرد داشته باشد.

کف قابلمه را با آب بپوشانید و آب یک یا دو عدد لیمو تازه را به آن اضافه کنید.

محلول را چند دقیقه گرم کنید و سپس اجازه دهید کمی خنک شود.

با اسفنج نرم کف قابلمه را تمیز کنید و سپس با آب فراوان بشویید.

اسیدهای خوراکی مانند آبلیمو در برخی روش های تمیزکاری قابلمه استفاده می شوند؛ با این حال، مانند سرکه، برای هر جنس ظرف مناسب نیستند. برای ظروف چدن و سطوحی که لایه محافظ دارند، دستور سازنده را در اولویت قرار دهید.

۷. جوش شیرین و آبلیمو؛ برای لکه های باقی مانده

اگر روش آبلیمو به تنهایی کافی نبود، می توانید از جوش شیرین هم کمک بگیرید.

کف قابلمه را کمی مرطوب کنید و مقداری جوش شیرین روی قسمت سوخته بپاشید.

چند قطره آبلیمو روی آن بریزید و اجازه دهید چند دقیقه بماند.

پس از آن با یک اسفنج غیرزبر تمیز کنید.

این روش بیشتر برای لکه های باقی مانده و متوسط مناسب است و برای سوختگی های خیلی ضخیم ممکن است نیاز به تکرار داشته باشد.

 

 

۸. نمک و آب گرم؛ روش ساده برای لکه های سبک

نمک می تواند به عنوان یک ساینده ملایم در تمیزکاری برخی ظروف استفاده شود.

مقداری نمک روی کف خیس قابلمه بریزید و چند قطره آب گرم اضافه کنید تا حالت خمیری پیدا کند.

اجازه دهید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بماند و سپس با اسفنج نرم آن را تمیز کنید.

برای لکه های خیلی قدیمی، این روش به تنهایی کافی نیست و بهتر است ابتدا ظرف را خیس کنید.

برای ظروف نچسب: از نمک درشت و فشار زیاد استفاده نکنید، چون ساییدن می تواند سطح پوشش را خراش دهد.

۹. کرم تارتار و آب؛ گزینه ای کمتر شناخته شده

اگر کرم تارتار در خانه دارید، می توانید از آن برای تمیز کردن برخی لکه های قابلمه استفاده کنید.

مقدار کمی کرم تارتار را با آب مخلوط کنید تا خمیر ایجاد شود.

خمیر را روی قسمت لکه دار بمالید و مدتی صبر کنید.

سپس با اسفنج مناسب جنس قابلمه تمیز کنید.

Maytag نیز کرم تارتار را در میان مواد مورد استفاده برای تمیز کردن برخی قابلمه ها و تابه ها معرفی کرده است.

۱۰. خیساندن طولانی مدت؛ برای سوختگی های خیلی قدیمی

گاهی بهترین راه این است که اجازه دهید آب زمان کافی برای نفوذ به لایه سوخته داشته باشد.

قابلمه را با آب گرم پر کنید و چند قطره مایع ظرفشویی به آن اضافه کنید.

برای سوختگی شدید، ظرف را چند ساعت یا تا صبح خیس بگذارید.

روز بعد آب را خالی کنید و با اسفنج یا برس نایلونی تمیز کنید.

اگر هنوز بقایا باقی مانده بود، دوباره خیساندن را تکرار کنید یا بعد از آن از خمیر جوش شیرین استفاده کنید.

خیساندن طولانی برای نرم کردن مواد سوخته یکی از روش های پایه و کم خطرتر است.

۱۱. خمیر جوش شیرین برای سوختگی بیرون قابلمه

گاهی مشکل فقط داخل قابلمه نیست و ته قابلمه نیز سیاه و چرب می شود.

برای قسمت بیرونی، جوش شیرین را با مقدار کمی آب مخلوط کنید تا خمیری غلیظ ایجاد شود.

خمیر را روی لکه های بیرونی بمالید و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید.

سپس با اسفنج مناسب جنس قابلمه تمیز کنید.

برای استیل می توان از روش های نسبتاً قوی تر استفاده کرد، اما برای سطوح رنگ شده، چاپ دار یا دارای پوشش، ابتدا بخش کوچکی را تست کنید.

۱۲. قرص ماشین ظرفشویی؛ برای سوختگی بسیار سخت، با احتیاط

یکی دیگر از روش هایی که در برخی راهنماهای خانگی برای لکه های سخت مطرح می شود، استفاده از قرص ماشین ظرفشویی است.

برای این روش، ابتدا دستورالعمل سازنده قابلمه را بررسی کنید. در برخی ظروف ممکن است مواد شوینده قوی مناسب نباشند.

به طور کلی، می توان آب گرم را داخل ظرف ریخت و مقدار مناسبی از شوینده مخصوص ماشین ظرفشویی را طبق دستور محصول اضافه کرد، سپس اجازه داد مواد مدتی روی لکه اثر کنند.

بعد از آن، قابلمه باید کاملاً شسته و چند مرتبه آبکشی شود.

این روش را برای ظروف نچسب، چدن یا ظروفی که سازنده استفاده از شوینده قوی را منع کرده است، بدون بررسی دفترچه راهنما انجام ندهید. انتخاب روش تمیزکاری باید با جنس ظرف هماهنگ باشد.

برای هر نوع قابلمه کدام روش بهتر است؟

قابلمه استیل

برای استیل معمولاً می توانید از آب و مایع ظرفشویی، جوش شیرین، خیساندن و برخی روش های سرکه ای استفاده کنید. برای سوختگی های شدید، جوشاندن آب و جوش شیرین نیز در راهنماهای تمیزکاری مطرح شده است.

بعد از تمیز کردن، قابلمه را خوب آبکشی و خشک کنید.

قابلمه نچسب

اینجا باید بسیار محتاط باشید.

از سیم ظرفشویی، چاقو، اسکاج زبر و ساییدن شدید استفاده نکنید. روش های ملایم مانند آب گرم، مایع ظرفشویی و اسفنج نرم انتخاب مناسب تری هستند.

اگر پوشش نچسب کاملاً آسیب دیده یا پوسته پوسته شده، به جای تلاش برای سابیدن آن، بهتر است وضعیت ظرف و توصیه سازنده را بررسی کنید.

قابلمه چدنی

چدن شرایط متفاوتی دارد. برای چدن دارای لایه seasoning، KitchenAid توصیه می کند از جوش شیرین استفاده شود اما از مواد اسیدی مانند سرکه و آبلیمو دوری شود، چون اسید می تواند به لایه محافظ آسیب بزند.

پس از شست وشو نیز قابلمه را کاملاً خشک کنید و طبق دستور نگهداری سازنده، لایه محافظ آن را حفظ کنید.

قابلمه سرامیکی

برای پوشش های سرامیکی نیز بهتر است از اسفنج نرم و شوینده ملایم استفاده کنید و سراغ ابزارهای فلزی و ساینده نروید. دستورالعمل برند ظرف را حتماً بررسی کنید.

اگر سوختگی خیلی شدید بود چه کنیم؟

برای یک سوختگی بسیار قدیمی، به جای اینکه از ابتدا سراغ قوی ترین روش بروید، بهتر است مرحله به مرحله پیش بروید:

ابتدا با آب گرم و مایع ظرفشویی خیس کنید.

اگر جواب نگرفت، از جوش شیرین و آب استفاده کنید.

در ظروفی که استفاده از سرکه برایشان مناسب است، می توانید روش آب و سرکه را امتحان کنید.

بعد از هر مرحله، باقی مانده های نرم شده را با ابزار غیرزبر جدا کنید.

این کار معمولاً ایمن تر از فشار آوردن زیاد یا استفاده از ابزار فلزی است.

۵ اشتباه رایج هنگام تمیز کردن قابلمه سوخته

۱. ریختن آب سرد روی قابلمه داغ

اول اجازه دهید ظرف کمی خنک شود.

۲. استفاده از چاقو

چاقو می تواند سطح قابلمه، به خصوص پوشش نچسب را خراش دهد.

۳. استفاده از سیم ظرفشویی برای ظروف نچسب

این کار ممکن است پوشش را به طور دائمی آسیب بزند.

۴. استفاده از مواد اسیدی روی چدن

سرکه و آبلیمو می توانند به لایه seasoning چدن آسیب بزنند.

۵. ترکیب کردن شوینده های مختلف

مواد شوینده خانگی را با یکدیگر مخلوط نکنید، مگر اینکه دستور معتبر محصول صراحتاً آن را مجاز بداند.

چطور از سوختن قابلمه جلوگیری کنیم؟

بهترین راه برای تمیز کردن قابلمه سوخته، جلوگیری از سوختن آن است.

هنگام پخت غذاهای غلیظ مانند برنج ته دیگ، خورش، شیر و سس ها حرارت را بیش از اندازه بالا نبرید.

برای غذاهایی که احتمال چسبیدن دارند، هر چند دقیقه آن را هم بزنید.

قابلمه خالی را برای مدت طولانی روی حرارت رها نکنید.

همچنین بهتر است بعد از خنک شدن نسبی قابلمه، اجازه ندهید بقایای غذا ساعت ها روی آن باقی بمانند؛ خیساندن سریع می تواند تمیزکاری را بسیار آسان تر کند.

جمع بندی

برای تمیز کردن قابلمه سوخته همیشه لازم نیست مواد شیمیایی قوی استفاده کنید. در سوختگی های معمولی، آب گرم و مایع ظرفشویی، جوش شیرین، خیساندن، سرکه یا آبلیمو در ظروف مناسب می توانند کمک کننده باشند. برای لکه های بسیار سخت نیز می توان روش ها را مرحله به مرحله تکرار کرد.

اما مهم ترین نکته این است که قبل از هر روش، جنس قابلمه را بشناسید. روشی که برای قابلمه استیل مناسب است ممکن است برای چدن یا نچسب مناسب نباشد. با انتخاب ماده و ابزار درست، می توانید بخش بزرگی از لکه های سوخته را بدون خراش انداختن روی قابلمه تمیز کنید.