زودپز برقی، مولتی کوکر یا زودپز معمولی؟ تفاوت هایی که پیش از خرید باید بدانید

زودپز معمولی و زودپز برقی هر دو با پخت تحت فشار، زمان آماده شدن بسیاری از غذاها را کوتاه می کنند. تفاوت اصلی آن ها در منبع گرما، شیوه کنترل پخت و امکانات جانبی است. مولتی کوکر هم نام دستگاهی چندکاره است که ممکن است قابلیت زودپز داشته باشد یا نداشته باشد.

بنابراین، پیش از مقایسه قیمت و تعداد برنامه ها، باید مشخص کنید دستگاه دقیقاً چه نوع پختی انجام می دهد و کدام قابلیت هایش به آشپزی روزمره شما کمک می کنند.

۱. ابتدا تفاوت این سه دستگاه را بشناسید

زودپز معمولی یا روگازی ظرفی با درِ قفل شونده است که روی اجاق قرار می گیرد. با تشکیل بخار و افزایش فشار داخلی، دمای پخت بالاتر می رود. تنظیم حرارت اجاق و زمان گیری، عمدتاً بر عهده کاربر است.

زودپز برقی المنت گرمایشی و کنترل الکترونیکی دارد. پس از انتخاب برنامه، دستگاه گرمایش و زمان پخت را مدیریت می کند. امکاناتی مانند گرم نگه داشتن، تفت دادن یا تنظیم فشار در بعضی مدل ها وجود دارد.

مولتی کوکر یعنی دستگاه چندکاره پخت وپز. این دستگاه ممکن است برای پخت برنج، آرام پزی، بخارپزی و تفت دادن طراحی شده باشد؛ برخی مدل ها زودپز هم هستند. صرف دیدن عنوان «چندکاره» یا «مولتی کوکر» برای اطمینان از پخت تحت فشار کافی نیست.

برای تشخیص دستگاه، در مشخصات و دفترچه به دنبال عبارت پخت تحت فشار یا Pressure Cook و توضیحات فشار کاری بگردید. ظاهر در یا تعداد دکمه ها به تنهایی معیار مطمئنی نیست.

۲. سرعت را با زمان واقعی آماده شدن غذا مقایسه کنید

یکی از اشتباه های رایج این است که زمان نمایشگر زودپز برقی را با کل زمان پخت یکی بدانیم.

در پخت تحت فشار، معمولاً سه بخش وجود دارد:

• گرم شدن مواد و رسیدن به فشار لازم
• پخت در فشار تعیین شده
• کاهش فشار تا زمان امکان بازکردن در

برای مثال، انتخاب یک برنامه ۲۰ دقیقه ای لزوماً به معنای آماده شدن غذا در ۲۰ دقیقه نیست. مقدار و دمای مواد اولیه، حجم مایع و روش کاهش فشار، روی زمان نهایی اثر می گذارند.

آیا زودپز معمولی سریع تر است؟

ممکن است باشد. بعضی زودپزهای روگازی در فشار بالاتری از بسیاری از مدل های برقی کار می کنند؛ بااین حال، این تفاوت به مدل و تنظیمات بستگی دارد. قدرت اجاق، حجم غذا و سرعت گرم شدن هم مهم اند. در نتیجه، نمی توان برای همه دستگاه ها یک اختلاف زمانی ثابت اعلام کرد.

مزیت اصلی زودپز برقی معمولاً کاهش نیاز به تنظیم مداوم حرارت و زمان گیری دستی است. زودپز روگازی هم برای کسی که با تنظیم شعله راحت است، گزینه ای کاربردی باقی می ماند.

مصرف انرژی کدام کمتر است؟

از روی برقی یا گازی بودن نمی توان نتیجه قطعی گرفت. مصرف به مدت کار، عایق دستگاه، حجم غذا، تنظیم حرارت و مدت گرم نگه داشتن بستگی دارد. عدد وات روی دستگاه نیز به تنهایی هزینه یک وعده پخت را نشان نمی دهد.

۳. نتیجه پخت را با غذاهای همیشگی خود بسنجید

دستگاهی مناسب شماست که با غذاهای پرتکرار خانه هماهنگ باشد؛ نه دستگاهی که فقط فهرست طولانی تری از برنامه ها دارد.

برای خورش و آبگوشت چه تفاوتی احساس می کنید؟

در هر دو زودپز می توانید مرحله نرم شدن گوشت و حبوبات را انجام دهید. اما پخت تحت فشار، جای تمام مراحل آشپزی را نمی گیرد. اگر سس رقیق باشد، پس از کاهش کامل فشار و بازکردن در، ممکن است لازم باشد غذا را با حالت تفت یا روی اجاق غلیظ کنید.

آیا مولتی کوکر جای پلوپز را می گیرد؟

برای بعضی خانواده ها بله، اما نتیجه برنج و ته دیگ به مدل وابسته است. اگر مهم ترین انتظار شما کته با ته دیگ مشخص است، کیفیت همین عملکرد را بررسی کنید. تعداد زیاد برنامه های کیک، ماست یا سوپ، کیفیت ته دیگ را تضمین نمی کند.

همچنین برنامه های متعدد لزوماً روش های کاملاً متفاوت پخت نیستند؛ بعضی از آن ها تنظیمات آماده زمان، دما یا فشارند که همچنان باید با مقدار مواد هماهنگ شوند.

۴. پیش از خرید، ظرفیت، نظافت و قطعات را بررسی کنید

ظرفیت اسمی با ظرفیت قابل استفاده یکی نیست. دیگ زودپز را نمی توان برای پخت تحت فشار تا لبه پر کرد. برای غذاهای حجیم شونده مانند برنج و حبوبات، محدودیت پرکردن سخت گیرانه تر است. مقدار دقیق را از دفترچه همان دستگاه بخوانید؛ بسیاری از مدل ها برای این مواد خط نصف ظرفیت دارند.

برای انتخاب اندازه، حجم وعده های معمول، مهمانی ها و میزان پخت حبوبات را در نظر بگیرید. دستگاه بزرگ تر هم جای بیشتری می گیرد و هم ممکن است برای مقدار کم غذا، انتخاب راحتی نباشد.

نظافت دستگاه برقی فقط شستن دیگ نیست. واشر، قسمت های مجاز در، محافظ مسیر بخار و ظرف جمع آوری رطوبت نیز ممکن است به نظافت نیاز داشته باشند. قطعات قابل شست وشو در مدل ها متفاوت اند و بدنه برقی نباید داخل آب قرار بگیرد.

پیش از خرید این موارد را بررسی کنید:

• دیگ داخلی، واشر و قطعات مصرفی همان مدل موجود باشند.
• جنس و پوشش دیگ با شیوه استفاده شما سازگار باشد.
• جداکردن و نصب دوباره قطعات قابل نظافت آسان باشد.
• فضای کافی برای بازشدن در و خروج بخار داشته باشید.
• زودپز روگازی با نوع اجاق شما، به ویژه اجاق القایی، سازگار باشد.
• خدمات تعمیر و شرایط ضمانت روشن باشد.

ایمنی؛ برقی بودن به معنای بی نیازی از مراقبت نیست

زودپز برقی می تواند کنترل های خودکار متعددی داشته باشد، اما استفاده درست همچنان ضروری است. زودپز معمولی سالم و استاندارد نیز با رعایت دفترچه قابل استفاده است.

پیش از پخت، وضعیت واشر، مسیر بخار و قفل در را بررسی کنید. حداقل مایع لازم و حداکثر ظرفیت را مطابق دستور سازنده رعایت کنید و درِ دستگاه تحت فشار را با زور باز نکنید.

کاهش فشار طبیعی با خروج سریع بخار یکسان نیست. روش مناسب به غذا و دستگاه بستگی دارد؛ خروج سریع برای همه غذاها، به خصوص ترکیبات کف کننده یا غلیظ، مناسب نیست. صورت و دست ها را از مسیر بخار دور نگه دارید.

در نهایت کدام برای شما مناسب تر است؟

اگر زودپز معمولی سالم دارید و از کار با آن راضی هستید، خرید مدل برقی بیشتر برای راحتی کنترل و امکانات اضافه توجیه پیدا می کند. اگر هم مولتی کوکر می خرید، ابتدا قابلیت هایی را مشخص کنید که واقعاً استفاده خواهید کرد؛ سپس ظرفیت، کیفیت دیگ و دسترسی به قطعات را مقایسه کنید.