علت بالا و پایین بودن K+ در آزمایش خون

بررسی سطح پتاسیم خون
۱,۵۰۲
۱
۰
جمعه, ۰۵ مهر ۱۳۹۸ ۱۶:۰۱

علت درخواست آزمایش K+

K+ یا پتاسیم عمده‌ترین الکترولیت مایع داخل سلولی (کاتیون) بوده و به عنوان بافر داخل سلولی عمل می‌نماید. ۹۰ درصد پتاسیم درون سلول متمرکز می‌باشد و تنها مقدار کمی از آن در خون و استخوان یافت می‌شود. سلول آسیب دیده پتاسیم آزاد می‌کند.

بدن با ترشح مقادیر کافی پتاسیم منطبق شده است. به طور معمول ۸۰ الی ۹۰ درصد پتاسیم سلولی در ادرار توسط گلومرول‌ها ترشح می‌شود. مابقی در عرق و مدفوع وارد می‌گردد. حتی در رژیم غذایی فاقد پتاسیم، حدود ۴۰ الی ۵۰ (mEq) روزانه توسط کلیه‌ها ترشح خواهد شد. پتاسیم در بدن ذخیره نشده و تمام نیاز روزانه از طریق غذا دریافت می‌شود. در تحریک پذیری عصبی، عملکرد عضلانی، تعادل اسید – باز و فشار اسمزی، پتاسیم نقش مهمی ایفا می‌کند.

آزمایش K+ تغییرات پتاسیم بدن را ارزیابی کرده و عدم تعادل اسید – باز و آب را شناسایی می‌نماید. گرچه به طور ناکامل اما این الکترولیت با حجم گردشی و سایر عوامل دچار تغییر مقدار می‌گردد. از آن جایی که به هم خوردن تعادل پتاسیم می‌تواند منجر به بروز حالات کشنده گردد، باید در حالاتی که انتظار آن را داریم سریعاً آزمایش را انجام دهیم.

مثلاً در بیماری‌ آدیسون، کومای اورمیک، انسداد روده‌ای، نارسایی حاد کلیه، فقدان GI توام با تجویز دیورتیک‌ها، درمان استروئیدی و دریافت کنندگان دیژیتال‌ها. پتاسیم باید در طول درمان بسیاری از شرایط ، به ویژه در کتواسیدوز دیابتی و هر گونه درمان داخل وریدی ارزیابی شود.

مقادیر طبیعی:

  • بزرگسالان: ۳٫۵ – ۵٫۰ mEq/L
  • کودکان: ۳٫۴ – ۴٫۷ mEq/L
  • اطفال: ۴٫۱ – ۵٫۳ mEq/L
  • نوزادان: ۳٫۹ – ۵٫۹ mEq/L

مقادیر بحرانی:

  • بزرگسالان: کمتر از ۲٫۵ mEq/L و بیشتر از ۶٫۵ mEq/L
  • نوزادان: کمتر از ۲٫۵ mEq/L و بیشتر از ۸ mEq/L

سایر نام ها: پتاسیم، Potassium Blood

شرایط نمونه گیری: نیاز به ناشتایی نمی باشد.

نمونه خون

تفسیر آزمایش K+

سطوح پتاسیم کمتر از ۳ mEq/L همراه با علائم مشخص عصبی- عضلانی نشان دهنده یک درجه بحرانی از تخلیه داخل سلولی پتاسیم است. سطوح پتاسیم <2.5 mEql/L بطور بالقوه تهدید کننده حیات است. سطوح بالای پتاسیم می تواند منجر به شرایط حاد شده و به اورژانس پزشکی نیاز دارد به خصوص اگر پتاسیم در طی یک دوره کوتاه زمانی افزایش یابد.در مقادیر ۶mEq/L< علائم بطور واضح آشکار می شود و تهدید کننده حیات است و مقادیر mEq/L 10< در بیشتر موارد کشنده است.

افزایش سطح : مصرف زیاد پتاسیم در رژیم غذایی، مصرف زیاد پتاسیم از طریق IV، نارسایی حاد یا مزمن کلیه، بیماری آدیسون، هیپوآلدوسترونیسم، دیوریتیک های مهارکننده آلدوسترون مانند اسپیرونولاکتون و تریامترن، له شدگی بافت، همولیز، انتقال خون همولیز شده، عفونت، اسیدوز،کم آبی بدن.

کاهش سطح : کمبود مصرف پتاسیم در رژیم غذایی، کاهش تزریق IV، سوختگی ها، اختلالات GI مانند اسهال، استفراغ، آدنوم ویلوز، دیورتیک ها، هیپر آلدوسترونیسم، سندرم کوشینگ، اسیدوز توبولار کلیه (RTA)، مصرف شیرین بیان، آلکالوز، تجویز انسولین، تجویز گلوکز، آسیت تنگی شریان کلیه، سیستیک فیبروزیس، تروما، جراحی، سوختگی

ملاحظات نمونه گیری در آزمایش K+

1. در صورت امکان از سوزن های کوچک استفاده نشود، همچنین در صورت امکان از تورنیکه استفاده نشود.
2. بیمار مشت خود را گره نکند.
3. اگر تورنیکه استفاده می شود نمونه خون تا یک دقیقه پس از بستن تورنیکه گرفته شود.
4. در اولین فرصت ممکن سرم یا پلاسما از سلول جدا گردد.
5. سن و جنس بیمار در برگه آزمایش یادداشت گردد.

موارد عدم پذیرش نمونه در آزمایش K+

  • همولیز شدید موجب رد نمونه می گردد، تاخیر در جداکردن نمونه در بیمارانی که پلاکت بالایی دارند موجب رد نمونه می گردد.
  • شرایط نگهداری: نمونه در C◦۴ به مدت یک هفته پایدار است.

آزمایش

کاربردهای بالینی آزمایش K+

۱- ارزیابی علائم بالینی ناشی از مقادیر بالای پتاسیم یا مقادیر پایین آن
۲- کنترل عملکرد کلیه ، تعادل اسید و باز و متابولیسم گلوکز
۳- ارزیابی اختلالات عصبی – عضلانی و غدد درون ریز
۴- تشخیص منشاء آریتمی قلبی و انفارکتوس کبدی

عوامل مداخله گر در آزمایش K+

  • بستن تورنیکه به مدت بیش از یک دقیقه و همولیز نمونه می تواند سبب افزایش سطح K+ شود.

داروهای افزایش دهنده: اسید آمینو کاپروئیک، آنتی بیوتیک ها، داروهای ضد نئوپلاستیک ، کاپتوپریل، اپی نفرین، هپارین، هیستامین، ایزونیازید ، لیتیم، مانیتول، دیورتیکهای ذخیره کننده پتاسیم، سوکسینیل کولین، مکمل های پتاسیم.

داروهای کاهش دهنده: استازولامید ، اسید آمینو سالیسیلیک، آنفوزیونهای گلوکز، آمفوتریسین B، انسولین ، ملین ها، کربنات لیتیم، پنی سیلین G ، سدیم (دوز بالا) ، فنوتیازین ها، سالیسیلاتها (آسپرین)، سدیم پلی استیرن سولفونات، کاربنی سیلین، سیس پلاتین، دیورتیک ها دفع کننده پتاسیم.

separator line

بیشتر بخوانید:

۱۱ خاصیت بی نظیر پتاسیم که تا بحال نمی دانستید!

موارد مصرف و عوارض پتاسیم کلراید (KCL)

بررسی دلایل و علائم پایین آمدن پتاسیم در خون

غذاهای غنی از پتاسیم

separator line


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • K+
  • علت درخواست آزمایش K+
  • تفسیر آزمایش K+
  • ملاحظات نمونه گیری در آزمایش K+
  • کاربردهای بالینی آزمایش K+
  • عوامل مداخله گر در آزمایش K+
  • پتاسیم
  • سطح پتاسیم خون

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter