علت بالا و پایین بودن BUN در آزمایش خون

تفسیر آزمایش BUN یا اوره خون

BUN یا ( Blood Urea Nitrogen) آزمایشی است که برای بررسی عملکرد کلیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تست با اندازه گیری مقدار نیتروژن اوره در خون انجام می ‌شود. نیتروژن اوره یک ماده زائد است که به هنگام تجزیه پروتئینهای بدن در کبد ساخته می‌شود. به طور طبیعی، کلیه‌ها این ماده را تصفیه می‌کنند و ادرار کردن، آن را از بدن خارج می‌کند.

سطح BUN به هنگامی که کلیه‌ها یا کبد صدمه دیده باشند، بالا می‌رود. داشتن مقدار زیاد نیتروژن اوره در خون می‌تواند یکی از علائم مشکلات کبدی یا کلیه باشد. 

آزمایش BUN یک آزمایش خون ساده و سریع است که معمولا برای ارزیابی عملکرد کلیه استفاده می‌شود. سطوح BUN فراتر از نرمال یا پایینتر از آن لزوما به معنای این نیست که کلیه شما مشکل دارد. اگر پزشک شما به اختلال کلیوی یا مشکل بهداشتی دیگری مشکوک شود می‌تواند آزمایشهای دیگری را هم برای تایید تشخیص و تعیین علت آن، توصیه کند.

نام‌های دیگر آزمایش: Urea Nitrogen, BUN

آزمایش‌های مرتبط: Urine Analysis, Creatinine, Micro Albumin 

سطح نرمال آزمایش  BUN

• مردان بزرگسال: ۸ تا ۲۴ mg/dl
• زنان بزرگسال: ۶ تا ۲۱ mg/dl
• کودکان ۱ تا ۱۷ ساله: ۷ تا ۲۰ mg/dl

مقدار BUN نرمال برای افراد بالای ۶۰ سال اندکی بالاتر از بزرگسالان زیر ۶۰ سال است.

آزمایش BUN چه چیزهایی به ما می گوید؟

هنگامی که کبد پروتئین ها را تصفیه می کند، نیتروژن اوره را به عنوان محصول زائد دفع میکند.  کلیه ها مسئول تصفیه کردن نیتروژن اوره خون به درون ادرار شما می باشند.  اگر آزمون BUN  سطوح بالاتر از حد نرمال را نشان دهد، کلیه های شما ممکن است به درستی کار نکنند. آزمون BUN نیز می تواند برای تعیین چگونگی اثر درمان دیالیز بعنوان کلیه مصنوعی نیز موثر باشد.

اگر پزشک شما دستور تست BUN برای شما داد، به احتمال زیاد تست کراتینین هم تجویز می کند. هر دو تست می توانند چگونگی عملکرد کلیه های شما را نشان دهند. طبق انجمن آمریکایی شیمی بالینی، نسبت BUN به کراتینین در خون شما ۱۰:۱ روی ۲۰:۱ است (AACC). همچنین پزشک شما ممکن است برای کمک به تشخیص خود به بررسی برخی از موارد زیر نیز بپردازد:

• آسیب کبدی
• سوء تغذیه
• مصرف پروتئین بیش از حد
• گردش خون ضعیف
• از دست دادن آب بدن
• انسداد دستگاه ادراری
• نارسایی احتقانی قلب
• خونریزی دستگاه گوارش
• بارداری نیز می تواند باعث افزایش سطح BUN شود.

آزمایش BUN چگونه انجام می شود؟

آزمون یا همان تست نیتروژن (BUN) آزمایش خون ساده ایست که نیازی به آماده سازی و ملاحظات خاص قبل از آن ندارد. پرستار نمونه کوچکی از خون ورید روی بازوی شما می گیرد و سپس آنرا به آزمایشگاه برای تجزیه و تحلیل ارسال میکند.

درمورد داروهایی که مصرف می کنید حتما به دکتر بگویید، زیرا برخی داروها می توانند روی سطح BUN  تاثیر بگذارند. دکتر این اطلاعات را هنگام بررسی نتایج آزمون در نظر میگیرد.

اگر شما در حال مصرف آنتی بیوتیک کلرامفنیکل هستید، دارویی که معمولا برای درمان عفونت چشم و گوش استفاده میشود؛ و یا استرپتومایسین که در درمان عفونت های جدی تر مانند سل استفاده می شود هستید، سطح BUN شما ممکن است پایین تر از حد میانگین بشود.

داروهایی مانند آنتی بیوتیک ها و دیورتیک ها ممکن است سطح BUN شما را افزایش دهند. فهرست زیر نشان دهنده چند داروی تجویزی است که معمولا سطح BUN  را افزایش می دهند:

•  آمفوتریسینB
• کاربامازپین
• سفالوسپورین
• فوروزماید
• متوترکسات
• متیل دوپا
• ریفامپین
• اسپیرونولاکتون
• تتراسایکلین
• دیورتیک های تیازیدی
• وانکومایسین

 نتایج حاصل از آزمایش BUN چگونه تفسیر میشوند ؟

تفسیر تست نیتروژن (BUN) شما ممکن است در آزمایشگاه های مختلف متفاوت باشد. میانگین BUN به جنسیت و سن بستگی دارد. در حالیکه سطح  BUN برای بیماران زیر ۱۲ماه ثابت نشده است ،اما گفته می شود که نوزادان دارای سطح BUN پایین تری هستند. مقادیر مورد قبول عبارتند از:

•  مردان بالغ: ۸ تا ۲۴ میلی گرم / دسی لیتر
• زنان بزرگسال: ۶ تا ۲۱ میلی گرم /  دسی لیتر

اگر نتایج BUN  شما بالاتر از ۵۰ میلی گرم / دسی لیتر باشد ، ممکن است نشان دهنده ی این باشد که کلیه های شما به درستی کار نمی کنند. با این حال، با پزشک خود نیز در مورد داروهایی که مصرف میکنید و ممکن است سطح BUN  شما را افزایش  داده باشند،از جمله کورتون ها برای تسکین التهاب، صحبت کنید. آزمون BUN است اغلب یکبار برای تایید تشخیص مشکوک یا توصیه های درمانی انجام می شود.

سطوح بالاتر BUN  می تواند نشان دهنده ی این موارد باشد :

• نارسایی احتقانی قلب
• خونریزی گوارشی
• حمله قلبی
• سطح پروتئین بالا
• بیماری کلیه
• نارسایی کلیه
• از دست دادن آب بدن
• انسداد در دستگاه ادراری
• شوک

سطوح پایین تر BUN می تواند نشان دهنده ی این موارد باشد :

• نارسایی کبد
• سوء تغذیه
• رژیم غذایی ناکافی در پروتئین
• هیدراتاسیون بیش از حد

عوارض جانبی آزمایش BUN چه هستند؟

معمولا پس از یک آزمون BUN، شما می توانید به فعالیت های عادی خود بازگردید، اگر نیازمند مراقبت های اضطراری پزشکی نباشید.  اگر وضعیت پزشکی ای دارید که ممکن است باعث خونریزی شود و یا در حال مصرف داروهایی مانند رقیق کننده های خون هستید که ممکن است باعث شود خونریزی بیشتر از حد انتظار داشته باشید، جتما با دکتر خود در این مورد صحبت کنید.
 

عوارض جانبی مرتبط با آزمون BUN عبارتند از:

• خونریزی در محل سوراخ
• کبودی در محل سوراخ
• احساس ضعف و غش کردن
• تجمع خون در زیر پوست
• عفونت در محل سوراخ
• اگر عوارض جانبی غیر منتظره و یا طولانی مدتی داشتید، حتما آنرا به پزشک اطلاع دهید.

بیشتر بخوانید:

دلایل بالا رفتن اوره(اسید اوریک)خون کدام اند؟!

تفسیر آزمایش نیتروژن اوره ی خون (Blood Urea Nitrogen)

۱۰ توصیه غذایی برای کاهش اوره و کراتینین