لایه اوزون: سپر محافظ زمین در برابر پرتوهای فرابنفش

تحقیق در مورد لایه اوزون و فواید آن

لایه اوزون یا اُزون سپهر قسمتی از استراتوسفر است که حاوی گاز طبیعی اوزون O3 است. اوزون توانایی جالب توجهی در جذب برخی از فرکانس های اشعه فرابنفش دارد.

فواید لایه اوزون

خورشید تنها ستاره منظومه شمسى مى باشد که زمین به دور آن مى چرخند و از انرژى آن استفاده مى کند. پرتوهاى فرابنفش خورشید داراى طول موج کوتاه و دارای انرژى زیادی هستند که براى تمام موجودات زنده خطرناک مى باشند و یکی از اثرات آن بر انسان سرطان پوست یا آفتاب سوختگى است. خوشبختانه زمین در برابر این پرتوى خطرناک، محافظى بنام لایه اوزون دارد که از ورود پرتوهاى خطرناک به سطح زمین جلوگیرى مى کند.

هنگامى که پرتوهاى فوق بنفش به مولکول های اوزون برخورد مى کنند، پرتوهاى فوق بنفش مقدار زیادى از انرژى خود را از دست مى دهند و به پرتو هاى فرو سرخ تبدیل مى شوند، و از طرفی دیگر بر اثر این برخورد، مولکول اوزون به مولکول اکسیژن و اتم اکسیژن تبدیل مى شود و با تابش مجدد نور خورشید، مولکول اوزون دوباره پدیدار مى شود.

مولکول هاى اوزون هرچند که براى ما مفید هستند اما وجود آن ها در لایه تروپوسفر (لایه اى که ما در آن زندگى مى کنیم) بسیار خطرناک مى باشند. نیتروژن هاى پراکسید خارج شده از اگزوز موتورهاى دیزلى بر اثر تابش نور خورشید (عمل فتو شیمیایى) با مولکول هاى اکسیژن واکنش مى دهند و مولکول هاى اوزون را پدیدار مى کنند. چون در مولکول هاى اوزون اتم هاى اکسیژن فعال (رادیکالى) وجود دارد، تنفس آن، موجب اختلال در دستگاه تنفسى مى شود.

اثرات لایه اوزون بر آب و هوا

گرمایش زمین افزایش نظام مند گرمای زمین است که عمدتاً ناشی از گازهای گلخانه ای است. ازون یک گاز گلخانه ای است و در آب وهوای کرهٔ زمین نقش دارد. افزایش گازهای گلخانه ای مانند کربن دی اکسید ممکن است بر چگونگی بهبود لایهٔ ازون در سال های آینده اثر بگذارد.موادی که غلظت ازون را کاهش می دهند، گازهای گلخانه ای هستند. از آن جا که اچ سی اف سی ها نیز گازهای گلخانه ای هستند، می توانند میزان مواد کاهش دهندهٔ اوزون را افزایش دهند.

در حالی که بسیاری از نقاط جهان گرم شده است، بخش هایی از نیم کرهٔ جنوبی سرسختانه سرد مانده اند و دلیل آن شکاف لایهٔ ازون در آن بخش ها است. زیرا ازون یک گاز گلخانه ای است.پژوهش های تازه نشان می دهد که تلاش های انجام شده توسط دانشمندان و طرفداران محیط زیست برای پوشش بیشتر ازون می تواند موجب گرم شدن سراسر نیم کرهٔ جنوبی بشود. گرمایش زمین در درجهٔ نخست از وجود مقدار زیادی کربن در اتمسفر است که در هنگام استفاده از زغال سنگ، گاز، نفت و سوخت برای تولید برق و حرکت کردن خودروها ایجاد می شوند، به وجود می آید.

همچنین بخوانید:

تخریب لایه اوزون: عوامل اصلی و راهکارهای حفاظتی

سیافسیها، هالونها، حلالها و متیل بروماید مهمترین عوامل تخریب لایه اوزون هستند که حیات روی زمین را تهدید میکنند. گرمایش جهانی نیز روند ترمیم این لایه…

این گازها مانند یک روکش سراسر سیاره پراکنده می شوند و گرمای خورشید را می گیرند. سی اف سی ها نیز که دارای کربن هستند، موجب کاهش ازون می شوند؛ بنابراین، کاهش ازون و گرمایش زمین به یک دیگر مرتبط هستند. سی اف سی ها ممکن است تا مدت زمان طولانی در هواکره باقی بمانند و گرمایش زمین را تحت تأثیر قرار دهند. بنا به گزارش آژانس حفاظت محیط زیست ایالات متحده آمریکا، ازون تا سال ۲۰۵۰ به سطح معمولی و طبیعی خود باز خواهد گشت. در حالی که این گزارش خوبی است، اما بر میزان گرمایش زمین خواهد افزود. ازون به این خاطر که یک گاز گلخانه ای است، می تواند در به دام انداختن گرما در استراتوسفر کمک کند و درجهٔ گرمای زمین را تحت تأثیر قرار دهد. کاهش ازون به سرمایش زمین کمک می کند و آب وهوا را به میزان قابل توجهی تغییر می دهد.