عملکرد انواع باله در ماهی ها و نقش آن در حرکت و تعادل

تحقیق درمورد نقش و چگونگی عمل انواع باله در ماهی ها

ماهی ها نخستین مهره دارانی هستند که در روی زمین به وجود آمده اند. حدود 320 میلیون سال پیش ، یعنی زمانی که عصر طلایی ماهی ها به حساب می آمد و آبزیان بهترین و پیشرفته ترین موجودات زنده دنیا را تشکیل می دادند ، تراکم و گسترش ماهی ها دراوج خود قرار داشت.

به طور کلی ماهی ها زنده امروزی را به سه گروه بخش می کنند که بر این پایه اند:

1- ماهی ها بدون آرواره
2- ماهی ها غضروفی
3- ماهی ها استخوانی

چگونگی عمل انواع باله در ماهی ها

تعداد باله ماهی ها متفاوت بوده و 7 تا یا بیشتر است – باله به دو گروه زوج و فرد تعداد بال ماهی ها متفاوت بوده و 7 تا یا بیشتر است – باله به دو گروه زوج و فرد تقسیم می شود که باله های فرد شامل بالۀ پشتی، مخرجی و دمی و باله های زوج شامل سینه ای و شکمی (لگنی) می شود.

باله دمی عامل اصلی حرکت است ولی بالۀ سینه ای و شکمی برای برقراری تعادل، چرخش و ترمز مورد استفاده قرار می گیرد.

• باله های سینه ای:

عموما باله های سینه ای در ناحیه ی پهلو در موقعیت بالاتری قرار دارند ومحل آنها بستگی به حرکات دقیق ماهی برای گرفتن شکار از کف بستر یاستون های مختلف آب دارد . در ماهیان شکارچی سیار بیشتر در ناحیه ی   میانی یا زیر بدن قرار میگیرند. در ماهیانی که دارای سرعت شنای زیاد هستند(مانند ماهی تون)و بسیاری از ماهیانی که بدنی بلند دارند و شکار خود را ازروی بستر بلند می کننداین باله ها حالت دراز و تیز دارند .

در ماهیان  شکارچی سیار که دارای حرکات آرام تری هستند یا ماهیان دیگری که برای ثبات در هنگام شنا احتیاج به ناحیه ی سطحی بیشتر دارند عمدتاً باله های سینه ای حالت گرد پیدا می کنند . معمولا در ماهیان استخوانی ای که در کف بستر استراحت می کنند ، باله های سینه ای پهن و گرد شده ، در موقعیت شکمی قرار گرفته و به دو سوی بدن گسترش یافته اند

بر خلاف ماهیان استخوانی ،باله های سینه ای ماهیان غضروفی ،مانند کوسه ،نسبتاً شبیه بال سفت و محکم است که میتواند حرکت کند ،ولی جمع نمی شود .

• باله های شکمی :

ممعمولاً ضمایم شکمی ماهیان از باله های سینه ای هستند ؛ از وظایف محدودتری برخوردارند و محل قرار گرفتن آنها بر روی بدن بسیار متغیر است در ماهیان پست تر ، مانند کوسه ها ، باله های شکمی در ناحیۀ شکمی  قراردارند . در بین آنها نیز هیچ ارتباطی داخلی وجود ندارد .

• باله های میانی:

این باله ها شامل بالۀ پشتی در امتداد پشت بدن ، بالۀ دمی و بالۀ مخرجی هستند .

بالۀ اخیر در بسیاری از ماهیان در سطح شکمی ، درست در پشت مخرج قرار دارد . باله های پشتی در پشت بدن امتداد دارند و ممکن است به دو یا سه بالۀ مجزا تقسیم شود ، یا اینکه یک عدد و کوچک باشد . به ندرت پیش می آید که این باله در بعضی از ماهیان وجود نداشته باشد .

ظاهراً وظیفۀ باله های پشتی ، تثبیت و کمک به تغییر جهت سریع ماهی است .

اما این باله ها به همراه باله های دمی و مخرجی ، برای توقف و ترمز نیز استفاده میشوند . بسیاری از گونه هایی که بالۀ پشتی آنها در امتداد پشت کشیده شده است ، میتوانند با حرکات مواج این باله حرکت کنند .

همچنین بخوانید:

چرخ ریسک: پرندگان آوازخوان کوچک جثه و فوق العاده زیبا

چرخ ریسک ها از پرندگان آوازخوان کوچک جثه راسته گنجشک سانان با منقارهای کوتاه و تنومند هستند که در فرهنگ گیلکی به «کولکاپیس» معروفند و اعتقاد بر این…

• بالۀ دمی:

شکل بالۀ دمی ارتباط تنگاتنگی با سرعت شنای متعارف ماهی دارد . بیشتر ماهیان شکاری سیار یا ماهیان دیگری که برای ادامۀ زندگی احتیاج دارند که به طور مداوم شنا کنند ، دارای بالۀ دمی دو شاخه هستند . عمیق ترین بالۀ دو شاخه در ماهیانی که بیشترین فعالیت را دارند دیده میشود . رفتارهای مربوط به شنا را میتوان تا حدودی ، از روی بالۀ دمی پی برد . معمولاً ماهیانی که بالۀ دمی هلالی شکل و ساقۀ دمی باریک دارند ، جزء سریعترین ماهیان هستند و میتوانند حرکات سریع و مداوم از خود نشان دهند .

پوشش بدن

بدن ماهی ها از پوست کمابیش سختی پوشیده شده است که گاهی جدا کردن آن مشکل می باشد .این پوست درداخل سوراخهای بدن ماهی نیز رخنه کرده و روی کره چشم را هم می پوشاند .بخشی از آن که روی چشم قرار می گیرد دارای رنگ شفاف می باشد .فلس ها که درواقع حفاظت پوست ، عضلات و اعضای داخلی بدن را بر دوش دارند، در داخل پوست قرار دارند .