تکلیف فرد ربوده شده ناپدید گردیده و اثبات جرم آدم ربایی در دادگاه

برای آدم ربایی چه مجازاتی در قانون تعیین شده است؟

قانون مجازات اسلامی در ماده 621 به مجازات جرم آدم ربایی پرداخته است براساس این ماده: هر کس به قصد مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگری به عنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر شخصاً یا توسط دیگری شخصی را برباید یا مخفی کند در صورتی که ارتکاب جرم به عنف یا تهدید باشد به حبس درجه چهار (حبس بیش از پنج تا ده سال) و در غیر این صورت به حبس درجه پنج (حبس بیش از دو تا پنج سال) محکوم خواهد شد در صورتی که سن مجنی ٌعلیه کمتر از پانزده سال تمام باشد یا ربودن توسط وسایل نقلیه انجام پذیرد یا به مجنیٌ علیه آسیب جسمی یا حیثیتی وارد شود، مرتکب به حداکثر مجازات تعیین شده محکوم خواهد شد و در صورت ارتکاب جرایم دیگر به مجازات آن جرم نیز محکوم می گردد.

براساس ماده 621 قانون مجازات اسلامی در موارد ذیل مجازات آدم ربا تشدید می شود:

1. در صورتی که سن فردی که ربوده می شود کمتر از 15 سال تمام باشد.
2. در صورتی که جرم آدم ربایی با وسایل نقلیه صورت گرفته باشد
3. در صورتیکه به فرد ربوده شده در جرم آدم ربایی توسط آدم ربا و یا آدم ربایان آسیب جسمی و یا حیثیتی وارد شده باشد .

همچنین ماده 631 قانون مجازات اسلامی در مورد نوزادربایی، مخفی یا تعویض کردن اطفال این گونه می گوید که هر کس طفلی را که تازه متولد شده است برباید یا مخفی کند یا او را به جای طفل دیگری یا متعلق به زن دیگری غیر از مادر طفل قلمداد نماید به شش ماه تا سه سال حبس محکوم خواهد شد.

تکلیف فرد ربوده شده ناپدید گردیده چیست؟

شکایتی مبنی بر آدم ربایی در دادسرا مطرح شد که بنابر این شکایت چهار نفر مردی حدوداً ۴۵ ساله را ربوده اند که پس از انجام تحقیقات و اقدامات قضایی و پلیسی متهم اصلی پرونده که دارای سوابق متعدد کیفری میباشد دستگیر و اتهام مشارکت در آدمربایی به وی تفهیم شد. دلایل کافی بر توجه اتهام به ایشان وجود دارد و برای صدور کیفرخواست کفایت میکند.

متهم فعلاً تحت قرار بازداشت موقت در بازداشتگاه زندان می باشد. حسب مقررات قانون آیین دادرسی کیفری علی الاصول میبایست قرار تقلیل یابد؛ اما آنچه واجد اهمیت بوده و محل سؤال است اینکه با توجه به مفقود بودن بزه دیده و اینکه در قید حیات بودن یا نبودن وی محل تردید است و اینکه احتمالاً همچنان در اختیار سایر متهمین (ناشناس) میباشد و اقدامات پلیسی برای یافتن ایشان به نتیجه نرسیده است.

خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید:

اول، آیا قانون تشدید مجازات ربایندگان اشخاص مصوب ۱۳۵۳ در این خصوص (مفقود بودن بزه دیده) قابل استناد است؟

دوم، با عنایت به اینکه شخص ربوده شده بیش از ۵ ماه است که ناپدید شده و متهم اصلی پرونده از افشای محل اختفای وی امتناع میورزد و احتمالاً توسط متهم آسیب دیده یا به قتل رسیده است؛ لذا با رعایت ماده ۴ قانون تشدید مجازات ربایندگان افراد یا ماده ۶۳۱ قانون مجازات اسلامی ارشاد فرمایید در صلاحیت رسیدگی دادگاه کیفری یک می باشد یا کیفری دو؟

سوم، عناوین اتهامی متهم فقط آدم ربایی میباشد یا آدمربایی به همراه قتل؟ به موجب ماده ۴ قانون تشدید مجازات ربایندگان اگر متهم به اتهام آدم ربایی در شعبه کیفری دو محاکمه و منجر به صدور رأی شود، در این صورت تکلیف فرد ربوده شده ناپدید گردیده چیست؟ (ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی اصلاحیه ۱۳۹۹/۲/۲۳ در مورد مجازات مرتکبین در صورت پیدایش فرد ربوده شده است؛ ولی در مورد فرد ناپدید شده دارای ابهام میباشد.)

پاسخ : هر چند قانون تشدید مجازات ربایندگان اشخاص مصوب ۱۳۵۳ به طور صریح نسخ نشده لیکن با توجه به کلیتی که ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ در مورد آدم ربایی دارد و با توجه به روند تغییر قوانین جزایی عرفی به سمت قواعد حقوق کیفری اسلامی و مورد عمل نبودن قانون پیشگفته توسط دادگاهها، قانون یادشده نسخ ضمنی شده و غیر قابل اجراست.

همچنین ملاک تعیین صلاحیت دادگاه به عنوان یک قاعده آمره، تابع عنوان اتهامی و مجازات قانونی جرم انتسابی است. در فرض سؤال، تشخیص انطباق رفتار ارتکابی اشخاص با عناوین مجرمانه با لحاظ اوضاع و احوال و مندرجات پرونده بر عهده مرجع رسیدگی کننده است و اظهار نظر در این خصوص خارج از اختیارات وکیل می باشد.

مطابق ماده ۶۲۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی، هر کس به قصد مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگری به عنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر شخصاً یا توسط دیگری شخصی را برباید یا مخفی کند در صورتیکه ارتکاب جرم به عنف یا تهدید باشد به حبس درجه چهار و در غیر اینصورت به حبس درجه پنج محکوم خواهد شد در صورتیکه سن مجنی علیه کمتر از پانزده سال تمام باشد یا ربودن توسط وسایل نقلیه انجام پذیرد یا به مجنی علیه آسیب جسمی یا حیثیتی وارد شود، مرتکب به حداکثر مجازات تعیین شده محکوم خواهد شد و در صورت ارتکاب جرایم دیگر به مجازات آن جرم نیز محکوم می گردد.

همچنین بخوانید:

جرم گروگان گیری و آدم ربایی در ایران چیست؟

در این مقاله، جرم گروگان گیری و آدم ربایی از منظر حقوق کیفری ایران تحلیل شده و تفاوت ها، مجازات ها و راهکارهای پیشگیری از این جرایم خشونت آمیز بررسی…

همچنین مطابق ماده ۶۳۱ [اصلاحی جزای نقدی ۱۳۹۹/۱۱/۰۸] قانون مذکور، هر کس طفلی را که تازه متولد شده است بدزدد یا مخفی کند یا او را به جای طفل دیگری یا متعلق به زن دیگری غیر از مادر طفل قلمداد نماید به شش ماه تا سه سال حبس محکوم خواهد شد و چنانچه احراز شود که طفل مزبور مرده بوده، مرتکب به ۴/۰۰۰/۰۰۰ تا ۱۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

چگونه جرم آدم ربایی را در دادگاه اثبات کنیم؟

برای اینکه فردی بتواند آدم ربایی را به اثبات برساند می بایست از ادله اثبات جرائم کیفری سود جوید.ادله اثبات در مورد جرم آدم ربایی از قرار ذیل است:

1 . اقرار

اقرار مرتکب آدم ربایی یکی از ادله ای است که برای اثبات این جرم به کار می رود.البته لازم به ذکر است که اقرار فردی علیه خودش کمتر اتفاق می افتد.

2 . شهادت شهود

شهادت شهود علاوه براینکه در اثبات جرم آدم ربایی بسیار موثر می باشد در اثبات سایر جرائم نیز مهم و کارساز است.شهادت وقتی مقبول است که شهود با چشم خود ادم ربایی را مشاهده نموده باشند.

3 . اطلاعات مطلعین و تحقیق محلی

اطلاعات مطلعین و تحقیق محلی در نحوه اثبات جرم آدم ربایی نقش به سزایی دارد و این دلیل زمانی استفاده می شود که فردی ربوده شود و اطلاعاتی از نحوه ربوده شدن و ربایندگان در دست نباشد در این مواقع قاضی تحقیق با تحقیق محلی و کسب اطلاع از مطلعین سعی در کشف واقعه می نماید.

4 . علم قاضی

علم قاضی در نحوه اثبات جرم آدم ربایی می تواند نقش ویژه ای داشته باشد، به علم قاضی ادله معنوی هم گفته می شود، علم قاضی می تواند از اسناد و مدارکی که به دست آمده است و یا گفته ها و صحبت های متهمین، شهود و… حاصل شود و مجموع دست آوردهای قاضی محکمه می تواند در اثبات جرم آدم ربایی موثر باشد و با اثبات جرم آدم ربایی مرتکب به مجازات جرم آدم ربایی محکوم می گردد.
لازم به ذکر است که برای اینکه جرم آدم ربایی به اثبات برسد می بایست عناصر قانونی،مادی و معنوی این جرم تحقق یافته باشد.

عنصر قانونی جرم آدم ربایی ماده 621 و همچنین ماده 631 قانون مجازات اسلامی می باشد.عنصر مادی در خصوص جرم آدم ربایی فعل ربودن می باشد که به هر طریقی می تواند صورت بگیرد مهم ربودن و جابجایی بدون رضایت می باشد.در خصوص عنصر معنوی این جرم هم باید گفت که ارتکاب عمل مجرمانه می بایست همراه با سوءنیت باشد.

نکته: انگیزه ارتکاب آدم ربایی اهمیت ندارد و شاید بتواند از کیفیات مخففه باشد.

منبع : میزان