زندگی و آثار احمد بهمنیار: شاعر، محقق و روزنامه نگار ایرانی

با زندگی احمد بهمنیار آشنا شوید!

احمد بهمنیار (احمد دهقان)، (۱۲۶۲–۱۳۳۴) روزنامه نگار، شاعر، محقق ایرانی و عضو پیوسته فرهنگستان ایران بود. بهمنیار در ۹ بهمن ۱۲۶۲ خورشیدی برابر با ۲۹ ربیع الاول ۱۳۰۱ قمری برابر با ۲۸ ژانویه ۱۸۸۴ میلادی در خانواده ای مذهبی در کرمان چشم به جهان گشود.

احمد بهمنیار، تحصیلات ابتدایی را نزد پدر خود، آقا محمدعلی، معروف به معلم که مردی ادیب و فاضل بود و در علوم عربی و ادب، ریاضی و نجوم مهارت بسزا داشت، فراگرفت. احمد بهمنیار از سن شانزده سالگی شروع به تدریس کرد و پس از مرگ پدر، حوزهٔ علمیه وی را به عهده گرفت و به کمک برادر بزرگ ترش، محمدجواد آن را اداره کرد.

در سال ۱۳۲۶ هجری قمری روش تدریس جدید را برگزید و در همان مدرسه پدر، مدرسه ای چهارکلاسه به نام «تربیت» تأسیس کرد که بعدها به نام مدرسه «سعادت» نامگذاری شد. چندی بعد در بم نیز مدرسه ای به نام «اسلامیه» که پس از چندی به «عمادیه» تغییر نام داد، احداث نمود.

اشعار احمد بهمنیار

دیوان اشعار استاد بهمنیار که خود از آن نام برده، بیش از ۵۰۰، ۱ بیت است. بعضی از قصاید و غزل ها و مسمط ها و قطعه ها و مثنوی های او در جاهای گوناگون به چاپ رسیده که از آن میان حبسیه ۱۲۳ بیتی او و نیز قطعات و مثنوی های انتقادی طنزآمیز و نغزی که به شیوه لافونتن، داستان پرداز معروف فرانسوی، به نظم آورده در خور توجه است.

آثار ادبی احمد بهمنیار

بهمنیار علاوه بر مقالاتی که در جراید نگاشته، رسالات آموزشی متعددی را منتشر کرده است. گفتنی است که از سال ۱۳۱۸ با علامه علی اکبر دهخدا در تنظیم لغت نامه همکاری داشته است. حاصل پنجاه و دوسال کار مداوم در عمر هفتاد و چهارساله احمد بهمنیار، آثار وتألیفاتی است که به برخی از آن ها اشاره می شود:

• تصحیح اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید
• تصحیح التوسل الی الترسل
• تصحیح تاریخ بیهق
• ترجمه زیدةالتواریخ در تاریخ آل سلجوق
• شرح حال صاحب بن عباد
• تصحیح الأبنیه عن الحقایق الادویه
• مجمع الامثال فارس – داستان نامه بهمنیاری
• تاریخ ادبیات عربی در سه جلد و…

درگذشت احمد بهمنیار

احمد بهمنیار علی رغم بیماری و ضعف شدید تا آخرین لحظات توانایی، درس را ترک نگفت. سرانجام در روز جمعه ۱۲ آبان ۱۳۳۴ خورشیدی، برابر با ۱۹ ربیع الاول ۱۳۷۵ هجری قمری و ۶ نوامبر ۱۹۵۵ میلادی در منزل شخصی خود در تهران در خیابان عین الدوله درگذشت. پیکر احمد بهمنیار طبق وصیت وی به کربلا حمل و در وادی ایمن به خاک سپرده شد.

نمونه ای از اشعار احمد بهمنیار

مرا جان بفرسود ازین زندگانی

که در وی ندیدم دمی شادمانی

چه شادی توان یافت در آن حیاتی

که بر جان کند بار ننگش گرانی

حیاتی سراسر همه رنج و انده

محیطش محاط هوان و نوانی

من ای زندگانی بست آزمودم

که آن چیز کز هرچه بدتر همانی

حکیم از گلستان دنیا نچیند

بجز خار اندوه و نامهربانی

هنرمند بی سیم و زر گر به دانش

شود ابن سینا و بونصر ثانی

گریزند از او خلق زانسان که شیطان

گریزد همی زآیه های قرانی

همچنین بخوانید:

زندگینامه و آثار محمدرضا شفیعی کدکنی؛ شاعر و ادیب برجسته معاصر

دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر پیشرو و پژوهشگر نامدار ادبیات فارسی، متولد ۱۳۱۸ در کدکن نیشابور است که با نام مستعار «م. سرشک» در عرصه شعر و ادب…

*************************

گاومیشی ز تشنگی بی تاب

شد زلب چشمه تابنوشد آب

غوککی زشتروی و بد اندام

کاندر آن چشمه جسته بود مقام

دید چون یال و بُرز آن حیوان

ازحسد شد به خویشتن پنچان

خواست خود را چو گاومیش کند

یعنی از آن چه هست بیش کند

از بزرگان عصرش امد یار

دم فروبست و کرد خود را باد

باد کرد و فزود باد و دمش

تا به حدی که پاره شد شکمش

شکمش پاره گشت و بیش نشد

از حسد مرد و گاومیش نشد!