زندگینامه و آثار محمدرضا شفیعی کدکنی؛ شاعر و ادیب برجسته معاصر

زندگینامه محمدرضا شفیعی کدکنی و آثار او

دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی در سال ۱۳۱۸ در کدکن از روستاهای قدیمی بین نیشابور و تربت حیدریه به دنیا آمد. او تحصیلات ابتدایی و دوره متوسطه را در مشهد گذراند و از آن پس وارد دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد شد و به تحصیل پرداخت و لیسانس خود را در این رشته دریافت کرد.

زندگینامه محمدرضا شفیعی کدکنی

دکتر شفیعی، همزمان با تحصیلات متوسطه و دانشگاهی در حوزه علمیه مشهد به تحصیل علوم ادبی و عربی پرداخت و ادبیات عرب را نزد اساتید معظم این حوزه فراگرفت. او در زمانی که در مشهد به تحصیل اشتغال داشت از اعضای موثر و فعال انجمن های ادبی به شمار می رفت و از همان آغاز نوجوانی آثارش در مطبوعات خراسان با نام مستعار ش م سرشک به چاپ می رسید. در سالهای بعد از 1332 با همکاری تنی چند از جوانان شاعر و اهل ادب انجمن ادبی تشکیل دادند که بیشتر طرفداران شعر نو و ادبیات داستانی و ترجمه ادبیات فرنگی بودند که دکتر علی شریعتی نیز از جمله اعضای آن انجمن بودند.

شفیعی پس از عزیمت به تهران در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دوره فوق لیسانس خود را گذراند و سپس دوره دکترای زبان و ادبیات عرب را نیز پشت سر گذاشت. او مدتی در بنیاد فرهنگ ایران و کتابخانه مجلس سنا به کار اشتغال ورزید و سپس به عنوان استاد دانشکده ادبیات تهران در رشته سبک شناسی و نقد ادبی به کار مشغول شد. دکتر شفیعی همچنین مدتی را بنا به دعوت دانشگاههای آکسفورد انگلستان و پرینستون آمریکا و ژاپن به عنوان استاد به تدریس و تحقیق اشتغال داشت.

دکتر شفیعی از استادان بارز و متبحر ادبیات معاصر ایران و از محققین بزرگ به شمار می رود که در نقد شعر و ادب فارسی صاحب نظر است و در شعر و شاعری نیز مقام والایی دارد و صاحب سبک و شیوه خاصی است که او را به عنوان شاعری پیشرو می شناسند. از ویژگی های شخصیتی دکتر شفیعی این است که وی در محافل ادبی به ندرت ظاهر می شود و بیشتر در انزوای اهل ادب به سر می برد. وی در جوانی به شعر و شاعری پرداخت و نام مستعار (م . سرشک ) را برگزید و طی آشنایی با نیما یوشیج سبک شعر نو را انتخاب کرد.

در اشعار دکتر شفیعی کدکنی چند ویژگی به چشم می خورد: شاعر به سنت های ادبی ایران و اسلام دلبستگی دارد و این رایحه فرهیختگی را در اشعار خود به بهترین نحو منعکس کرده است. دیگر اینکه طبیعت و محیط طبیعی استان خراسان را در اشعار خود آشکار کرده و خواننده را با آمیزه ای از خاطرات تاریخی خود و طبیعت عبوس خراسان آشنا می سازد. اشعار دکتر کدکنی غالبا رنگ اجتماعی دارد و اوضاع جامعه ایران در دهه های چهل و پنجاه شمسی در شعر او به صورت تصاویر، رمزها و کنایه ها جلوه گراست. او در عرصه تالیف و تصحیح و ترجمه و نقد و تحقیق، بی هیچ تردیدی، چهره ای ممتاز در ادبیات ایران است.

آثار محمدرضا شفیعی کدکنی

• زمزمه ها
• شبخوانی
• از زبان برگ
• در کوچه باغ های نِشابور
• بوی جوی مولیان
• از بودن و سرودن
• مثل درخت در شب باران
• هزارهٔ دوم آهوی کوهی
• صور خیال در شعر فارسی
• موسیقی شعر

همچنین بخوانید:

حافظ شیرازی: شاعر بزرگ سده هشتم و نماد عرفان ایرانی

زندگینامه خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، شاعر بلندآوازه قرن هشتم هجری که به لسان الغیب مشهور است و آرامگاه او در شیراز به مکانی مقدس برای…

شعری از دکتر شفیعی کدکنی

شعر سفر به خیر از مجموعه در کوچه باغ های نیشابور:

«به کجا چنین شتابان؟»
گون از نسیم پرسید
«دل من گرفته زاین جا، هوس سفر نداری، زغبار این بیابان؟»
«همه آرزویم اما / چه کنم که بسته پایم»
«به کجا چنین شتابان؟»
«به هر آن کجا که باشد، به جز این سرا، سرایم»
«سفرت به خیر اما تو و دوستی، خدا را
چو از این کویر وحشت به سلامتی گذشتی، به شکوفه ها، به باران،
برسان سلام ما را»