دژ الموت کجاست؟ سی امین افتخار ایران در یونسکو

دژ الموت ثبت جهانی شد؛ سی امین افتخار ایران در یونسکو

قلعه الموت به همراه ۶ دژ وابسته، به عنوان سی امین اثر ایران در یونسکو ثبت جهانی شد. جزئیات این ثبت تاریخی، نقش حمیده چوبک، باستان شناس پیشکسوت و تاریخچه دژ را اینجا بخوانید.

دژ الموت در کرانه الموت قزوین، شمال شرقی روستای گازرخان و در بازه نزدیک به ۱۰۵ کیلومتری از قزوین (کاسپین) جای دارد.

قلعه باستانی الموت در روز یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵ به عنوان سی امین اثر ملموس فرهنگی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به طور رسمی به ثبت رسید. این رویداد تاریخی در چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی که در شهر بوسان کره جنوبی برگزار شد، بدون هیچ گونه مخالفتی به تصویب رسید. برای همه ما که قلبمان برای ایران می تپد، جهانی شدن دژی که روزگاری افسانه می ساخت، مایه غرور ملی است. این افتخار، نتیجه بیش از دو دهه کاوش، مستندسازی و صبوری جامعه محلی است که اکنون ثمره آن برای تمام ایرانیان به بار نشسته.

نقش بی بدیل دکتر حمیده چوبک و ۲۲ سال پژوهش مستمر

یکی از اصلی ترین عوامل در موفقیت پرونده ثبت جهانی الموت، تلاش های مستمر و ۲۲ ساله دکتر حمیده چوبک و تیم تخصصی او بوده است. دکتر چوبک، باستان شناس پیشکسوت و مدیر پایگاه میراث فرهنگی قلعه الموت، سال های طولانی از عمر خود را وقف آزادسازی بخش های مدفون دژ و کاوش های علمی این محوطه کرد.

به گفته مریم مهدوی، سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان قزوین، این ثبت جهانی حاصل ۲۲ سال صبوری مردم محلی، پژوهش های بی وقفه و حمایت های ملی است. اگر همراهی مردم منطقه در پذیرش محدودیت های حفاظتی و همکاری با تیم های مرمت نبود، این پرونده هرگز به سرانجام نمی رسید.

پرونده ثبت جهانی شامل چه قلعه هایی است؟

پرونده جهانی دژ الموت تنها به یک بنا محدود نمی شود و شبکه ای یکپارچه متشکل از ۷ قلعه تاریخی و استحکامات وابسته به آن ها را در بر می گیرد. این دژها در کنار هم، ساختار دفاعی، ارتباطی و مدیریتی اسماعیلیان نزاری را تشکیل می دادند.

سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در اجلاس بوسان تاکید کرد که این ثبت جهانی علاوه بر تثبیت جایگاه تمدنی ایران، نقطه عطفی در دیپلماسی فرهنگی کشور است.

نگاهی به تاریخچه و معماری شگفت انگیز دژ حسن صباح

قلعه الموت، واقع در ۱۰۵ کیلومتری شمال قزوین، نمادی از نبوغ معماری نظامی و مهندسی هوشمندانه در دل صخره های کوهستانی است که به مدت بیش از ۱۶۰ سال به عنوان مرکز فرماندهی اسماعیلیون عمل می کرد. این دژ مستحکم که یک آرمان شهر به شمار می رفت، شاهکاری از مهندسی در کوهستان بود که در دل خود آب انبارهای شگفت انگیز، باغ های معروف به «باغ بهشت» و یکی از عظیم ترین کتابخانه های جهان اسلام را جای داده بود.

دوران شکوه دژ حسن صباح، سرانجام در سال ۱۲۵۶ میلادی بعد از دو سده مقاومت در برابر سلجوقیان و خوارزمشاهیان با هجوم مغول ها به رهبری هلاکوخان، به پایان رسید. قلعه تسلیم شد، آتش کتابخانه عظیم آن را از بین برد و دیوارهایش فروریخت؛ اما امروز، بقایای همان دیوارهای فروریخته، راوی یکی از پرالتهاب ترین بخش های تاریخ ایران برای جهانیان است.

دستاوردهای این ثبت برای گردشگری و اقتصاد محلی

ثبت جهانی دژ الموت، توجه نهادهای بین المللی را به ظرفیت های بی نظیر تاریخی کشورمان جلب می کند. این اتفاق مهم، توسعه زیرساخت های رفاهی، جذب گردشگران خارجی و رونق اقتصاد کسب وکارهای محلی منطقه رودبار الموت را در پی خواهد داشت.

از امروز، سفر به قزوین و بالا رفتن از پله های الموت تنها تماشای یک جاذبه تاریخی نیست، بلکه قدم زدن در میراثی است که جهان به آن افتخار می کند.