۵ دلیل سیاه شدن پسته

دلیل سیاه شدن پسته روی درخت

سیاه شدن پسته یا همان «برنزه شدن» و «پوکی» پسته، یکی از معضلات اصلی باغداران پسته در مناطق مختلف کشور به ویژه استان های کرمان، یزد، خراسان و سمنان است. این پدیده معمولاً در مراحل مختلف رشد میوه از جمله مرحله تشکیل پوست نرم (پوست سبز)، مرحله سخت شدن پوست استخوانی و مرحله رسیدن محصول رخ می دهد. درک صحیح علت سیاه شدن پسته می تواند به باغداران کمک کند تا با اقدامات به موقع و مدیریت صحیح باغ، از بروز این خسارت جلوگیری کنند.

انواع سیاه شدن پسته

قبل از بررسی عوامل، لازم است بدانیم که سیاه شدن پسته به چند شکل مختلف بروز می کند:

سیاه شدن پوست سبز (پوست نرم): در این حالت، پوست خارجی و سبز رنگ پسته سیاه یا قهوه ای تیره می شود.

سیاه شدن پوست استخوانی (پوست سخت): پوسته سخت داخلی که مغز پسته را احاطه کرده، تیره یا سیاه می شود.

سیاه شدن مغز پسته: در این حالت، خود مغز پسته تغییر رنگ داده و سیاه یا قهوه ای می شود.

لکه سیاه روی پوست: لکه های سیاه و نامنظم روی سطح پوست سبز یا استخوانی ظاهر می شود.

عوامل اصلی سیاه شدن پسته

1. بیماری های قارچی (مهم ترین عامل)

بیماری های قارچی شایع ترین دلیل سیاه شدن پسته هستند. قارچ ها در شرایط رطوبت بالا، دمای مناسب و تهویه ضعیف باغ به سرعت تکثیر می شوند.

قارچ آسپرژیلوس (Aspergillus niger): این قارچ عامل اصلی پوسیدگی و سیاه شدن مغز پسته است. اسپورهای این قارچ معمولاً در خاک و بقایای گیاهی وجود دارند و از طریق زخم های روی پوست یا روزنه ها وارد میوه می شوند.

قارچ پنی سیلیوم (Penicillium spp.): باعث ایجاد لکه های سبز-آبی و سپس سیاه شدن پسته می شود.

قارچ آلترناریا (Alternaria alternata): عامل ایجاد لکه های سیاه و قهوه ای روی پوست سبز و استخوانی است.

قارچ بوتریتیس (Botrytis cinerea): در شرایط رطوبت بالا باعث پوسیدگی نرم و سیاه شدن میوه می شود.

شرایط مساعد برای بیماری های قارچی:

بارندگی های بهاره و تابستانه

آبیاری بیش از حد و غرقابی شدن باغ

تراکم بالای درختان و عدم تهویه مناسب

وجود زخم های ناشی از آفات یا ابزارآلات باغبانی

عدم رعایت بهداشت باغ و باقی ماندن میوه های آلوده روی درخت یا زمین

2. آفات و حشرات

برخی آفات با ایجاد زخم و تغذیه از میوه، زمینه را برای ورود قارچ ها و باکتری ها فراهم می کنند:

پسیل پسته (Psylla): مهم ترین آفت پسته که با تغذیه از شیره گیاهی و ترشح عسلک، باعث ایجاد قارچ های دوده ای (Sooty mold) و سیاه شدن سطح میوه می شود.

سن های پسته: با تغذیه از میوه های جوان باعث تغییر رنگ و سیاه شدن آن ها می شوند.

کرم میوه خوار پسته (Ectomyelois ceratoniae): لارو این آفت با ورود به داخل میوه باعث پوسیدگی و سیاه شدن مغز می شود.

شته ها و کنه ها: با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعیف شدن درخت و کاهش مقاومت آن در برابر بیماری ها می شوند.

3. عوامل فیزیولوژیکی و تنش های محیطی

تنش آبی: آبیاری نامنظم یا کمبود آب در مراحل حساس رشد میوه باعث ترک خوردن پوست و سیاه شدن میوه می شود.

تنش گرمایی: دمای بالای 40 درجه سانتی گراد در تابستان باعث سوختگی و سیاه شدن پوست سبز می شود.

تنش شوری: شوری بالای آب یا خاک باعث اختلال در جذب عناصر غذایی و سیاه شدن پسته می شود.

تغذیه نامناسب: کمبود عناصری مانند پتاسیم، کلسیم، روی و بور باعث ضعف ساختار پوست و افزایش حساسیت به بیماری ها می شود.

ترکیدگی میوه: نوسانات شدید رطوبت باعث ترک خوردن پوست و ورود عوامل بیماری زا می شود.

4. عوامل شیمیایی و سموم

مسمومیت با سموم: استفاده نادرست از برخی علف کش ها یا حشره کش ها ممکن است باعث سوختگی و سیاه شدن میوه شود.

کوددهی نامناسب: مصرف بیش از حد کودهای نیتروژنی باعث رشد رویشی زیاد و افزایش حساسیت به بیماری ها می شود.

5. عوامل مکانیکی و فیزیکی

باد شدید: باعث ایجاد خراش و زخم روی میوه و ورود عوامل بیماری زا می شود.

تگرگ: ضربات تگرگ باعث آسیب مستقیم به پوست و سیاه شدن آن می شود.

هرس نامناسب: عدم هرس صحیح باعث تراکم شاخه ها و کاهش تهویه می شود.

روش های پیشگیری از سیاه شدن پسته

مدیریت صحیح آبیاری

آبیاری منظم و متناسب با نیاز درخت در مراحل مختلف رشد

جلوگیری از غرقابی شدن باغ

استفاده از سیستم آبیاری قطره ای برای کنترل دقیق رطوبت

کاهش تنش آبی در مرحله تشکیل میوه و رسیدن آن

تغذیه متعادل

انجام آزمایش خاک و برگ برای تعیین نیازهای تغذیه ای

مصرف متعادل کودهای نیتروژنی، فسفره و پتاسه

استفاده از کودهای حاوی کلسیم برای افزایش استحکام پوست

محلول پاشی عناصر ریزمغذی مانند روی، بور و منگنز

مصرف کودهای آلی و کمپوست برای بهبود ساختار خاک

کنترل آفات و بیماری ها

رعایت بهداشت باغ و جمع آوری میوه های آلوده

هرس به موقع شاخه های آلوده و خشک

استفاده از سموم مناسب با نظر کارشناس گیاه پزشکی

مبارزه بیولوژیک با استفاده از عوامل کنترل کننده طبیعی

سمپاشی پیشگیرانه در زمان های حساس (قبل از گلدهی، بعد از گلدهی و قبل از رسیدن میوه)

مدیریت محیط باغ

رعایت فاصله کاشت مناسب برای تهویه بهتر

هرس فرم دهی و باز کردن تاج درخت

استفاده از بادشکن برای کاهش آسیب باد

ایجاد زهکشی مناسب برای جلوگیری از تجمع آب

انتخاب ارقام مقاوم

کاشت ارقام مقاوم به بیماری های قارچی مانند:

رقم کله قوچی

رقم احمدآقایی

رقم فندقی

رقم اوحدی

روش های درمان سیاه شدن پسته

1. درمان بیماری های قارچی

سمپاشی با قارچ کش های سیستمیک: مانند کربندازیم، تیوفانات متیل و پروپیکونازول

استفاده از قارچ کش های تماسی: مانند مسی، کلروتالونیل و مانکوزب

تناوب در استفاده از سموم: برای جلوگیری از مقاومت قارچ ها

سمپاشی در زمان مناسب: قبل از بارندگی یا در مراحل اولیه آلودگی

همچنین بخوانید:

آشنایی با روش کاشت و تکثیر درخت پسته

2. درمان آفات

کنترل پسیل پسته: استفاده از حشره کش های سیستمیک مانند ایمیداکلوپراید

کنترل کرم میوه خوار: استفاده از فرمون های جنسی برای شکار انبوه

کنترل سن: سمپاشی با حشره کش های مناسب در زمان ظهور پوره ها

3. اصلاح شرایط فیزیولوژیکی

تنظیم برنامه آبیاری بر اساس نیاز واقعی درخت

محلول پاشی عناصر غذایی برای جبران کمبودها

استفاده از مواد محرک رشد و آنتی استرس ها

کاهش تنش های محیطی با استفاده از سایه بان یا مالچ