موارد مصرف و عوارض داروی نیلوتینیب

زمان مطالعه: 9 دقیقه

نیلوتینیب که به صورت مِلح منوهیدرات هیدروکلرید است، یک بازدارنده تیروزین-کیناز است که برای درمان «لوسمی مزمن مغز استخوان مقاوم‌به ایماتینیب» بکار می‌رود.

آشنایی با داروی نیلوتینیب

نیلوتینیب (Nilotinib) با نام تجاری «Tasigna» دارویی است که برای درمان بعضی از انواع سرطان به کار می‌رود. نیلوتینیب که به صورت مِلح منوهیدرات هیدروکلرید است، یک بازدارنده تیروزین-کیناز است که برای درمان «لوسمی مزمن مغز استخوان مقاوم‌به ایماتینیب» بکار می‌رود. این دارو که از لحاظ ساختاری شبیه ایماتینیب است، در آغاز بر پایهٔ ساختار «کمپلکس Abl-ایماتینیب» ساخته شد تا بر مشکلات عدم‌ تحمل و مقاومت به ایماتینیب فائق آید.

نیلوتینیب یک «بازدارندهٔ اختصاصی تیزوزین کیناز Bcr-Abl» است که حدود ۱۰ تا ۳۰ مرتبه قوی‌تر از ایماتینیب در مهارِ «فعالیت تیزوزین کیناز Bcr-Abl» و مهارِ رشد و تزاید سلول‌های بیان‌کنندهٔ «Abl» است.

در سرطان، سلول‌های خاصی در بدن به صورت غیر نرمال رشد کرده و به سرعت تکثیر می‌شوند. شیمی درمانی سبب مهار رشد و تکثیر این سلول‌های غیر نرمال می‌گردد. نیلوتینیب به گروهی از داروهای ضد سرطانی به نام مهارکننده‌های تیروزین کیناز تعلق دارد. این داروها پیام‌های شیمیایی مورد نیاز برای رشد سلول‌های سرطانی را مهار می‌کنند (تیروزین کینازها) و این مکانیسم به نوبه خود از تکثیر و رشد سلول‌های سرطانی ممانعت می‌کند.

اشکال داروئی: کپسول خوراکی 150 mg و 200 mg

مکانیسم اثر نیلوتینیب

نیلوتینیب متعلق به گروه مهار کننده های انتقال سیگنال است. یک مهارکننده تیروزین کیناز به حساب می آید و BCR-ABL کیناز، c-KIT و گیرنده رشد رها شده از پلاکت ها PDGFR را مهار می کند، و به این وسیله رشد سلولهای سرطانی و تکثیر آنها را مهار می کند.

مقدار و روش مصرف داروی نیلوتینیب

قبل از شروع درمان با داروی نیلوتینیب ، بروشور دارویی داخل بسته را به دقت مطالعه کنید. این بروشور به شما کمک می‌کند تا اطلاعات جامعی را راجع به دارو به دست آورده و از عوارض جانبی احتمالی آن مطلع شوید.
دوز و مقدار دارو، از فردی به فرد دیگر متفاوت است؛ دارو را دقیقاً همانطور که پزشک به شما تجویز کرده است، استفاده نمایید. معمولا این کپسول دو بار در روز (صبح و بعد از ظهر) تجویز می‌شود.
این دارو دوزهای مختلفی (۱۵۰ و ۲۰۰ میلی گرمی) دارد و پزشک با توجه به وضعیت بیمار، دوز مناسب دارو را برایش تجویز می‌شود.
سعی کنید نیلوتینیب را در زمان مشخصی از روز مصرف کنید، بهتر است این دارو را با معده خالی (۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا) مصرف کنید.
اگر نمی‌توانید کپسول را قورت دهید، پودر آن را در یک قاشق پوره سیب حل کرده و آن را بخورید. توجه داشته باشید که پودر کپسول را نباید در چیزی به غیر از پوره سیب حل کنید.
نیلوتینیب را با آب گریپ فروت نخورید زیرا سطوح خونی دارو را کم می‌کند.
اگر فراموش کردید که دوز داروی خود را در زمان مشخص مصرف کنید اما به زودی یادتان افتاد، دارو را مصرف کنید؛ اما اگر زمانی به یاد آوردید که نزدیک به ساعت دوز بعدی دارو است، دوز از یاد رفته را مصرف نکنید. نباید به خاطر دوز از یاد برده شده، دو دوز از دارو را باهم مصرف کنید.

دارو

موارد منع مصرف داروی نیلوتینیب

به تاریخ انقضای نیلوتینیب توجه کنید و اگر دارویی که در دستتان است تاریخ انقضای آن تمام‌شده است،از آن مصرف نکنید.
هرگز این دارو را به فرد دیگری حتی با علائم مشابه خودتان تجویز نکنید.
تداخل دارویی نیلوتینیب را چک کنید و اگر در حال استفاده از دارویی هستید که با این دارو تداخل دارد، با پزشک خود راجع به استفاده از داروهایتان مشورت نمایید.

مصرف نیلوتینیب در دوران بارداری و شیردهی

در دورانی که این دارو را استفاده می‌کنید نباید باردار شوید و یا همسرتان باردار شود.

تاثیر نیلوتینیب بر رانندگی و کار با ماشین آلات

این دارو ممکن است باعث سردرد و خستگی شود، قبل از رانندگی و کار با ماشین آلات از هوشیاری خود مطمئن شوید.

تداخلات دارویی نیلوتینیب

تداخل دارویی ممکن است عملکرد داروها را تغییر و خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی را افزایش دهد. یک لیست از تمام داروهایی (ازجمله داروهای با نسخه / بدون نسخه و داروهای گیاهی) که استفاده می‌کنید تهیه کرده و آن را با دکتر و داروساز خود به اشتراک بگذارید. دوز دارو مصرفی خود را بدون مشورت با دکتر خود تغییر نداده و یا مصرف دارو را ترک نکنید.

برخی از داروهایی که ممکن است با نیلوتینیب تداخل کنند عبارت‌اند از: آنتی اسیدها ، مسدودکننده‌های H2 (به عنوان مثال، سایمتیدین، فاموتیدین، رانیتیدین)، مهارکننده‌های پمپ پروتون (به عنوان مثال، لانزوپرازول، امپرازول، پنتوپرازول).

داروهایی که بر حذف نیلوتینیب از بدن تأثیر گذارند و در نتیجه بر روی عملکرد داروی نیلوتینیب نیز تأثیر می‌گذارند، عبارتند از: آنتی‌ بیوتیک‌های ماکرولید (مانند اریترومایسین)، ضد قارچ‌های آزول (مانند ایتراکونازول، کتوکونازول)، مهارکننده‌های پروتئاز HIV (مانند ریتوناویر، ساکوییناویر (saquinavir)) ، مخمر سنت جان ، داروهای ضد تشنج (مثل کاربامازپین، فنی توئین).

علاوه بر نیلوتینیب بسیاری از داروها ممکن است ریتم قلب (طولانی شدن زمان QT) را تحت تأثیر قرار دهند، از جمله: آمیودارون (amiodarone) ، دوفتیلید (dofetilide) ، پیموزاید (pimozide) ، پروکائین آمید (procainamide)، کینیدین (quinidine) ، سوتالول (sotalol) ، آنتی‌ بیوتیک‌های ماکرولید (مانند اریترومایسین). قبل از استفاده از نیلوتینیب لیستی از تمام داروهایی که استفاده می‌کنید، به پزشک ارائه دهید.

موارد هشدار و احتیاطات ویژه حین مصرف نیلوتینیب

بعضی دارو‌ها را نمی‌توان در بعضی از شرایط تجویز نمود و بعضی دارو‌ها نیز در صورتی که نیاز به درمان تکمیلی باشد تجویز می‌گردد؛ بنابراین بهتر است که قبل از مصرف داروی نیلوتینیب ، پزشکتان از موارد زیر مطلع باشد:

در صورت حاملگی یا در صورتی که در آینده تصمیم به بچه دار شدن دارید و یا به نوزاد خود شیر می‌دهید.
در صورتی که مبتلا به عفونت هستید و یا احساس کسالت دارید.
در صورتی که دچار بیماری‌های کبدی یا کلیوی هستید.
در صورتی که مبتلا به بیماری پانکراتیت هستید.
در صورتی که دچار اختلالات عروقی یا آریتمی هستید.
اگر در حال حاضر در حال مصرف داروی خاصی هستید. این داروها شامل تمام داروهای در دسترس است، چه برایتان تجویز شده است و چه بدون تجویز پزشک آن را مصرف می‌کنید نظیر داروهای گیاهی و داروهای مکمل.
اگر تا به حال حساسیت به داروی خاصی داشته‌اید.

عوارض جانبی داروی نیلوتینیب

همه داروها ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. اما بسیاری از مصرف‌ کنندگان نیز هیچ نوع عارضه‌ای بروز نمی‌دهند. یکسری از عوارض بعد از گذشت مدت کوتاهی از مصرف دارو، از بین می‌روند. در‌ صورت بروز مستمر هریک از عوارض می‌بایست به پزشک اطلاع داده شود:

احساس کسالت، سوء هاضمه و دل درد: غذاهای ساده مصرف کنید و از خوردن غذاهای تند و پرچرب خودداری کنید.
احساس خستگی: در این شرایط از رانندگی کردن و کار با ابزار خوددار کنید.
ریزش مو، خشکی پوست و راش‌های خارش دار پوستی: در صورتی که هر کدام از این موارد آزار دهنده شد با پزشکتان مشورت نمایید.
درد عضلانی، سردرد: از پزشکتان بخواهید برای شما مسکن مناسبی تجویز کند.
اگر شما هر علائم دیگری دارید که احساس می‌کنید به خاطر استفاده از داروی نیلوتینیب می‌باشد، با پزشک خود مشورت کنید.

مصرف بیش از حد داروی نیلوتینیب (مسمومیت دارویی)

اگر احساس کردید که فردی دچار مسمومیت شده است و علائمی مانند تنگی نفس ، غش و ضعف (از حال رفتن) در او دیدید، سریعاً با اورژانس تماس بگیرید.

نیلئتنیب

احتیاطات در رابطه با نیلوتینیب

قبل از شروع نیلوتینیب هر دارویی که مصرف می کنید (شامل نسخه ای، غیر نسخه ای، ویتامین ها، گیاهی، ...) را به اطلاع پزشکتان برسانید.
هنگام مصرف نیلوتینیب آسپرین یا محصولات حاوی آسپرین مصرف نکنید مگر اینکه پزشک شما اجازه دهد. ممکنست داروی گیاهی چینی ژان ورت تاثیر نیلوتینیب را کم کند.
گریپ فروت نخورید.
از هیچ واکسن یا ایمونیزاسیونی بدون نظر پزشک تان استفاده نکنید.
اگر حامله هستید یا ممکنست قبل از شروع درمان حامله شوید به تیم درمان خود اطلاع دهید. این دارو در حاملگی دسته D است و می تواند برای جنین مضر باشد.
هم برای خانم ها و هم برای آقایان از روش های جلوگیری از بارداری استفاده شود. زمان مصرف نیلوتینیب نباید باردار شد. روشهای فیزیکی مانند کاندوم توصیه می شود.
شیردهی هنگام مصرف نیلوتینیب ممنوع است.

نکات مراقبت شخصی نیلوتینیب

با شکم خالی مصرف شود یک ساعت قبل یا 2 ساعت بعد از غذا مصرف شود.
زمان مصرف نیلوتینیب حداقل 2-3 لیتر مایعات در 24 ساعت نوشیده شود، مگر آنکه پزشک توصیه دیگری کرده باشد.
اگر یک دوز دارو فراموش شد آن دوز را دیگر مصرف نکنید و دوز بعدی را 2 برابر نکنید.
ممکنست در معرض خطر عفونت باشید بنابراین از اماکن شلوغ، افراد سرماخورده، افراد بیمار دوری کنید و تب یا هرگونه علامت عفونت را فورا به تیم درمان اطلاع دهید.
دستهای خود را بطور مکرر بشویید.
از ماشین ریش تراشی و یک مسواک نرم استفاده کنید تا شانس خونریزی کم شود.
از فعالیت ها یا ورزشهای تماسی که می تواند آسیب زا باشد دوری نمایید.
برای کاهش تهوع، از پزشکتان داروهای ضدتهوع بخواهید. دفعات غذا خوردن را زیاد کنید اما حجم غذا را کاهش دهید.
درکل نوشیدن الکل باید ترک شود.
از مواجهه با نور آفتاب دوری کنید. پوشش کامل داشته باشید و ضدآفتاب با SPF 15 یا بیشتر بزنید.
خیلی استراحت کنید.
تغذیه خوب داشته باشید.
اگر علایم یا عوارضی داشتید یا تیم درمان درمیان بگذارید.