۷ دم پخت قدیمی و خوشمزه با مواد کم؛ غذاهای نوستالژیکی که با چند قلم ساده آماده می شوند!

دم پخت های قدیمی از همان غذاهای اقتصادی و خاطره انگیزی هستند که با کمی برنج، حبوبات، سیب زمینی یا گوجه فرنگی، یک وعده ی گرم و سیرکننده برای تمام اعضای خانواده فراهم می کنند. در این مطلب با ۷ مدل دم پخت خانگی آشنا می شوید که بدون گوشت و با هزینه ی نسبتاً کم تهیه می شوند و عطرشان شما را به یاد غذاهای مادربزرگ ها می اندازد.

چرا دم پخت های قدیمی هنوز محبوب اند؟

 

دم پخت به غذاهایی گفته می شود که برنج و مواد دیگر آن ها در یک قابلمه پخته می شوند و طعم مواد به خوبی به خورد برنج می رود. این روش علاوه بر ساده بودن، به ظرف کمتری نیاز دارد و برای زمانی که می خواهید با مواد محدود غذا بپزید، بسیار مناسب است.

 

برای خوشمزه شدن دم پخت ها لازم نیست مواد گران قیمت بخرید. پیاز داغ، زردچوبه، فلفل سیاه، کمی روغن و تنظیم درست آب و برنج می توانند طعم غذا را چند برابر بهتر کنند.

در ادامه، طرز تهیه ی هفت دم پخت محبوب را برای حدود ۲ تا ۳ نفر می خوانید. مقدارها را می توانید با توجه به تعداد افراد تغییر دهید.

۱. دم پخت گوجه؛ غذای ساده و خوش رنگ ایرانی

 

دم پخت گوجه یکی از شناخته شده ترین غذاهای ساده ی ایرانی است. ترکیب گوجه فرنگی، پیاز و برنج، غذایی خوش عطر می سازد که با ترشی، ماست یا سبزی خوردن بسیار دلچسب می شود.

 

مواد لازم

• برنج: ۲ پیمانه

• گوجه فرنگی رسیده: ۴ عدد متوسط

• پیاز: ۱ عدد بزرگ

• رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری، اختیاری

• زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم

• نمک و روغن: به مقدار لازم

• آب: حدود ۲ تا ۲٫۵ پیمانه، با توجه به نوع برنج و میزان آب گوجه

طرز تهیه

 

1. برنج را بشویید و در صورت امکان حدود ۳۰ دقیقه خیس کنید.

 

2. پیاز را نگینی خرد کنید و با کمی روغن تفت دهید تا طلایی شود. زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید.

3. گوجه فرنگی ها را رنده کنید یا به قطعات کوچک برش دهید و داخل قابلمه بریزید. اجازه دهید آب اضافی آن ها کمی تبخیر شود.

4. اگر رنگ پررنگ تری دوست دارید، رب را جداگانه کمی تفت دهید و به مواد اضافه کنید.

5. برنج آبکش شده از آب خیساندن را همراه با آب موردنیاز و نمک اضافه کنید. میزان مایع باید با توجه به آب گوجه و نوع برنج تنظیم شود.

6. ابتدا حرارت را متوسط نگه دارید تا مایع به جوش بیاید و سطح آن کاهش پیدا کند؛ سپس در قابلمه را بگذارید و اجازه دهید برنج با حرارت کم دم بکشد.

فوت کوزه گری: گوجه ها را پیش از اضافه کردن برنج کمی بپزید تا آب اضافی آن ها تبخیر شود. این کار کمک می کند دم پخت شفته نشود و طعم گوجه بهتر در غذا پخش شود.

پیشنهاد سرو: کنار این غذا، ماست ساده، ترشی یا سبزی خوردن انتخاب خوبی است.

۲. دم پخت عدس؛ مقوی، اقتصادی و سیرکننده

 

اگر در خانه برنج و عدس دارید، می توانید یک غذای ساده و مغذی آماده کنید. عدس منبع فیبر و پروتئین گیاهی است و ترکیب آن با برنج، وعده ای سیرکننده به وجود می آورد.

 

مواد لازم

• برنج: ۲ پیمانه

• عدس: سه چهارم پیمانه

• پیاز: ۱ عدد بزرگ

• زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم

• نمک و روغن: به مقدار لازم

• زیره: نصف قاشق چای خوری، اختیاری

طرز تهیه

 

1. عدس را پاک کنید و بشویید. آن را با آب در قابلمه ای جداگانه بپزید تا نرم شود، اما شکل خود را حفظ کند.

 

2. پیاز را خرد کرده و با روغن، زردچوبه و فلفل سیاه تفت دهید.

3. برنج شسته شده را به قابلمه اضافه کنید و عدس پخته و آبکش شده را نیز داخل آن بریزید.

4. به اندازه ی لازم آب جوش اضافه کنید. مقدار آب باید متناسب با میزان آب باقی مانده در عدس و نوع برنج باشد.

5. پس از جوش آمدن و کم شدن مایع، در قابلمه را بگذارید و اجازه دهید غذا با حرارت ملایم دم بکشد.

 

ترفند خوشمزه تر شدن: پیاز را کمی بیشتر تفت دهید تا طلایی و شیرین شود. اضافه کردن مقدار کمی زیره نیز عطر دلپذیری به غذا می دهد.

 

پیشنهاد سرو: این دم پخت با ماست، سالاد شیرازی یا ترشی خانگی بسیار خوشمزه است.

۳. دم پخت سیب زمینی؛ غذایی ساده با ته دیگ طلایی

 

دم پخت سیب زمینی برای روزهایی مناسب است که مواد زیادی در خانه ندارید. سیب زمینی بافت غذا را دلچسب می کند و اگر درست کف قابلمه قرار بگیرد، ته دیگی طلایی و خوشمزه به شما می دهد.

 

مواد لازم

• برنج: ۲ پیمانه

• سیب زمینی: ۲ عدد متوسط

• پیاز: ۱ عدد

• زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم

• نمک و روغن: به مقدار لازم

طرز تهیه

 

1. برنج را بشویید و حدود ۳۰ دقیقه خیس کنید.

 

2. پیاز را خرد کرده و با کمی روغن تفت دهید. زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید.

3. یک سیب زمینی را نگینی خرد کنید و با پیاز کمی تفت دهید.

4. برنج را همراه با آب و نمک اضافه کنید. پس از جوش آمدن و کم شدن آب، حرارت را کاهش دهید.

5. برای ته دیگ، سیب زمینی دوم را به ورقه های نسبتاً نازک برش دهید و کف قابلمه ی کمی چرب بچینید. سپس برنج را به آرامی روی آن بریزید و دم کنی بگذارید.

6. اجازه دهید غذا با حرارت کم دم بکشد تا سیب زمینی کف قابلمه طلایی شود.

نکته ی مهم: اگر سیب زمینی ته دیگ را خیلی ضخیم ببرید یا حرارت را زیاد کنید، ممکن است بیرون آن بسوزد و داخلش خام بماند. حرارت ملایم و زمان کافی، نتیجه ی بهتری می دهد.

پیشنهاد سرو: با ماست و خیار یا کمی سبزی تازه سرو کنید.

۴. دم پخت لوبیا چشم بلبلی؛ طعم سنتی با مواد کم

 

لوبیا چشم بلبلی یکی از حبوبات خوش طعم و مناسب برای غذاهای خانگی است. دم پخت آن با پیاز و ادویه، غذایی ساده و نسبتاً مقوی می شود که بدون گوشت هم می تواند یک وعده ی کامل باشد.

 

مواد لازم

• برنج: ۲ پیمانه

• لوبیا چشم بلبلی: سه چهارم پیمانه

• پیاز: ۱ عدد بزرگ

• زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم

• نمک و روغن: به مقدار لازم

• شوید خشک: ۱ قاشق غذاخوری، اختیاری

طرز تهیه

1. لوبیا را بشویید و در صورت امکان چند ساعت خیس کنید.

2. لوبیا را با آب تازه بپزید تا نرم شود، اما له نشود. سپس آن را آبکش کنید.

3. پیاز را نگینی خرد کنید و با روغن تفت دهید. زردچوبه و فلفل را اضافه کنید.

4. برنج شسته شده، لوبیا و آب موردنیاز را داخل قابلمه بریزید و نمک را تنظیم کنید.

5. وقتی آب غذا کم شد، حرارت را پایین بیاورید و اجازه دهید برنج دم بکشد.

6. اگر دوست دارید، کمی شوید خشک در نیمه ی دوم پخت اضافه کنید تا عطر آن در غذا پخش شود.

ترفند خوشمزگی: لوبیا را جداگانه بپزید و زمانی به برنج اضافه کنید که نرم شده باشد. به این ترتیب، هم دانه های لوبیا شکل خود را حفظ می کنند و هم برنج بیش از حد نمی پزد.

۵. دم پخت ماش؛ غذای خانگی ساده و متفاوت

 

ماش از حبوبات خوش پختی است که می توان آن را با برنج ترکیب کرد. دم پخت ماش با ادویه ی ملایم و پیاز داغ، غذایی متفاوت برای تنوع دادن به برنامه ی غذایی خانواده است.

 

مواد لازم

• برنج: ۲ پیمانه

• ماش: سه چهارم پیمانه

• پیاز: ۱ عدد بزرگ

• زردچوبه: ۱ قاشق چای خوری

• فلفل سیاه و نمک: به مقدار لازم

• روغن: به مقدار لازم

طرز تهیه

 

1. ماش را بشویید و بررسی کنید که سنگ ریزه یا مواد اضافی نداشته باشد.

 

2. ماش را با آب تازه بپزید تا نرم شود. مراقب باشید بیش از اندازه نپزد و له نشود.

3. پیاز را با روغن تفت دهید و زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید.

4. برنج شسته شده و ماش پخته را همراه با آب موردنیاز داخل قابلمه بریزید.

5. بعد از جوش آمدن و کم شدن مایع، در قابلمه را بگذارید و حرارت را کم کنید تا غذا دم بکشد.

 

نکته: ماش نسبت به بعضی حبوبات زودتر می پزد؛ بنابراین آن را مرتب بررسی کنید تا دانه ها بیش از اندازه نرم نشوند.

 

برای طعم بیشتر می توانید در صورت تمایل کمی زیره یا دارچین بسیار کم اضافه کنید، اما بهتر است ادویه ها را متعادل نگه دارید.

۶. دم پخت کدوحلوایی؛ شیرین ملایم و مناسب روزهای سرد

اگر می خواهید یک دم پخت متفاوت و فصلی امتحان کنید، کدوحلوایی انتخاب خوبی است. کدو بافت نرمی دارد و طعم ملایم و کمی شیرین آن با پیاز و فلفل سیاه ترکیب دلپذیری می سازد.

مواد لازم

• برنج: ۲ پیمانه

• کدوحلوایی: حدود ۳۰۰ گرم

• پیاز: ۱ عدد

• زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم

• نمک و روغن: به مقدار لازم

• دارچین: مقدار بسیار کم، اختیاری

طرز تهیه

 

1. کدوحلوایی را پوست بگیرید و به مکعب های متوسط خرد کنید.

 

2. پیاز را با کمی روغن تفت دهید تا سبک شود. زردچوبه و فلفل را اضافه کنید.

3. کدو را اضافه کنید و چند دقیقه تفت دهید تا کمی نرم شود.

4. برنج شسته شده، نمک و آب موردنیاز را به قابلمه اضافه کنید. چون کدو نیز هنگام پخت آب آزاد می کند، آب را با احتیاط بریزید.

5. وقتی مایع کم شد، حرارت را پایین بیاورید و اجازه دهید غذا دم بکشد.

فوت وفن: کدو را خیلی ریز خرد نکنید؛ چون ممکن است در طول پخت کاملاً له شود. اگر طعم شیرین را دوست ندارید، از دارچین و شکر استفاده نکنید و با فلفل سیاه و پیاز طعم غذا را متعادل کنید.

پیشنهاد سرو: ماست ساده یا کمی سبزی تازه می تواند همراه خوبی برای این دم پخت باشد.

۷. دم پخت بلغور و برنج؛ راهی اقتصادی برای استفاده از مواد موجود

 

بلغور گندم یکی از مواد غذایی ساده و مقرون به صرفه است که می توان آن را با برنج ترکیب کرد. این غذا نسبت به دم پخت های تماماً برنجی بافت متفاوتی دارد و برای زمانی که می خواهید از مواد موجود در آشپزخانه استفاده کنید، گزینه ی مناسبی است.

 

مواد لازم

• برنج: ۱ پیمانه

• بلغور گندم: ۱ پیمانه

• پیاز: ۱ عدد بزرگ

• زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم

• نمک و روغن: به مقدار لازم

• آب: حدود ۳ تا ۴ پیمانه، بسته به نوع بلغور و برنج

طرز تهیه

 

1. برنج را بشویید و بلغور را نیز پاک کنید. اگر بلغور درشت است، می توانید آن را برای مدت کوتاهی خیس کنید.

 

2. پیاز را خرد کرده و با روغن تفت دهید. زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید.

3. بلغور را اضافه کنید و یکی دو دقیقه با پیاز تفت دهید.

4. آب را اضافه کنید و اجازه دهید بلغور تا حدی نرم شود. سپس برنج شسته شده را اضافه کنید. اگر بلغور ریز و زودپز است، می توانید هر دو را هم زمان اضافه کنید.

5. نمک را تنظیم کنید و پس از کم شدن آب، حرارت را کاهش دهید تا غذا دم بکشد.

 

نکته ی مهم: مقدار آب و زمان پخت به اندازه ی بلغور بستگی دارد. بلغور ریز سریع تر می پزد، اما بلغور درشت به آب و زمان بیشتری نیاز دارد. بهتر است آب را کم کم تنظیم کنید تا غذا نه خشک بماند و نه بیش از حد خمیر شود.

 

راز خوشمزه شدن دم پخت های قدیمی چیست؟

 

حتی ساده ترین دم پخت هم با رعایت چند نکته می تواند طعم بهتری پیدا کند:

 

• پیاز را خوب تفت دهید: پیاز طلایی عطر و شیرینی ملایمی به غذا می دهد.

• زردچوبه را در روغن باز کنید: تفت کوتاه زردچوبه همراه پیاز باعث می شود عطر آن بهتر آزاد شود؛ مراقب باشید نسوزد.

• آب را یک باره زیاد نریزید: مقدار آب را با توجه به نوع برنج و میزان رطوبت مواد تنظیم کنید.

• حرارت را در پایان کم کنید: دم پخت به حرارت ملایم نیاز دارد تا برنج به آرامی بپزد.

• از قابلمه ی مناسب استفاده کنید: قابلمه ای با کف نسبتاً ضخیم، پخت یکنواخت تری ایجاد می کند.

• ته دیگ را کنترل کنید: اگر ته دیگ دوست دارید، در پایان پخت حرارت را کم نگه دارید و از شعله پخش کن استفاده کنید.

کدام دم پخت برای شما مناسب تر است؟

نوع دم پخت	ماده ی اصلی	ویژگی
دم پخت گوجه	گوجه فرنگی	خوش رنگ و خوش عطر
دم پخت عدس	عدس	سیرکننده و سرشار از فیبر
دم پخت سیب زمینی	سیب زمینی	ساده با امکان تهیه ی ته دیگ
دم پخت لوبیا چشم بلبلی	لوبیا	مناسب غذای گیاهی
دم پخت ماش	ماش	متفاوت و خانگی
دم پخت کدوحلوایی	کدو	نرم با طعم ملایم
دم پخت بلغور و برنج	بلغور گندم	اقتصادی با بافت متفاوت

جمع بندی؛ با چند ماده ی ساده، یک غذای خوشمزه درست کنید

دم پخت های قدیمی نشان می دهند برای آماده کردن یک وعده ی خوشمزه و خانگی همیشه به گوشت و مواد گران قیمت نیاز نداریم. گوجه فرنگی، عدس، سیب زمینی، لوبیا چشم بلبلی، ماش، کدوحلوایی و بلغور هرکدام می توانند پایه ی یک غذای ساده و دلچسب باشند.

اگر می خواهید هزینه ی آشپزی را کمتر کنید، مواد موجود در خانه را بررسی کنید، حبوبات را از قبل بپزید و با پیاز داغ و ادویه ی متعادل طعم غذا را بهتر کنید. این هفت دم پخت را می توانید در طول هفته به نوبت تهیه کنید تا با هزینه ی کمتر، تنوع بیشتری به سفره ی خانواده بدهید.