مردگان در دنیای مجازی

میلیون‌ها پروفایل در فیس‌بوک وجود دارد که صاحبان آنها فوت شده‌اند. فیس‌بوک این صفحات را به صفحات یادبود تغییر می‌دهد. اما اکنون یک مادر برزیلی می‌خواهد با کمک حکم دادگاه صفحه یادبود دخترش را حذف کند.

بیش از ۳۰ میلیون پروفایل در فیس‌بوک به مرده‌ها تعلق دارد. این آماری است که سال گذشته در یکی از سایت‌های معتبر تکنولوژی اطلاعات اعلام شد. در سایت Readwriteweb نوشته شده بود که فیس‌بوک مدت‌ها برای آن‌دسته از اعضای خود که دیگر زنده نبودند راهکاری نداشت.

نداشتن راهکار معانی مختلفی می‌توانست داشته باشد؛ از قرار گرفتن رمز عبور این پروفایل‌ها در دسترس کسان دیگر حتی اعضای خانواده گرفته، تا هک شدن آنها و نیز پیشنهاد دوستی با افراد مرده از طرف فیس‌بوک به دیگر افراد.
یکی از دلایلی که فیس‌بوک نهایتا سعی کرد راهکاری بیابد، میزان بالای شکایتی بود که از کاربران خود دریافت کرد.

کاربران از فیس‌بوک می‌خواستند به روند پیغام فرستادن به آن‌ها مبنی بر افزودن نام افراد فوت شده به لیست خود یا نوشتن چیزی در صفحه آن‌ها پایان دهد.

سال ۲۰۰۹ بود که فیس‌‌بوک نهایتا اعلام کرد: «می‌فهمیم چقدر برای افراد سخت است که مدام به آن‌ها کسانی را یادآوری کنیم که دیگر نیستند. به همین علت مهم است که وقتی کسی فوت می‌کند دوستان یا اعضای خانواده او به فیس‌بوک پیغام دهند و درخواست کنند تا صفحه پروفایل به صفحه یادبود تغییر کند."

ابداع صفحه یادبود راهکاری بود برای هرگونه مشکلی که تا آن روز وجود داشت. صفحه یادبود قابلیت جستجو ندارد، تنها دوستان لیست فرد متوفی به این صفحه دسترسی دارند، این صفحه قابل ورود با وارد کردن رمز ورود نیست. درباره این صفحه به کسی پیشنهاد نمی‌شود که "به دوستت چیزی بگو"، یا " او را به لیست دوستانت اضافه کن"، که از روش‌های رایج فیس‌بوک در کمک به شبکه‌سازی در این وب‌سایت اجتماعی است.

تنها چیزی که لازم بود این بود که خانواده یا دوستان بتوانند به فیس‌بوک دلیلی ارایه دهند که فردی فوت شده است. برای این منظور حتی "یک تکه روزنامه" که در آن خبری نوشته شده است کافی بود. تنها کاربرد صفحات یادبود در فیس‌بوک این است که به دوستان فرد متوفی امکان می‌دهد تا در صفحه او پست و عکس و ویدیو بگذارند.

وقتی قرار نیست کسی در فیس‌بوک یا دیگر شبکه‌های اجتماعی و در کل در اینترنت بمیرد، سرنوشت میراث آن‌لاین افراد نیز یکی از بحث‌های اصلی متخصصان امر در زمانه حاضر است.

دیگر کافی است

اما همچنان وجود دارند افرادی که حتی از دستورالعمل نوین فیس‌بوک نیز راضی نیستند. یکی از آن‌‌ها که اخیرا خبرساز شده یک مادر اهل برزیل است که نمی‌خواهد صفحه یادبود دختر جوان فوت‌شده‌اش در فیس‌بوک حاضر باشد، نمی‌خواهد پست‌های دوستان او را بخواند، و نمی‌خواهد مدام اشک بریزد: «شب کریسمس بسیاری از ۲۰۰ دوست دخترم عکس‌هایی را که از او داشتند در صفحه یادبودش به اشتراک گذاشتند تا خاطرات او را زنده کنند. من بعد از آن روزها گریه می‌کردم.»

از همین رو یک دادگاه در برزیل دستور قضایی صادر کرده است که فیس بوک صفحه یادبود این دختر جوان را حذف کند. جولیانا ریبرو کامپوس در ۲۴ سالگی بر اثر پیچیده شدن شرایط یک عمل جراحی جان سپرد. خانم کوتینهو، مادر جولیانا می‌گوید "کافی، یعنی کافی‌ست."

خانم کوتینهو به بی بی سی انگلیسی گفته است دنبال غرامت نیست، تنها می‌خواهد فیس‌بوک به رای دادگاه عمل کند. او می‌گوید هیچ دلیلی برای مقاومت فیس‌بوک متصور نیست جز آن‌که آن‌ها نمی‌خواهند شبکه‌ای که در تلاش ساختن آن هستند پاره شود.

هنوز صفحه جولیانا در فیس بوک حذف نشده و فیس بوک در این باره نظری نداده است.