فرق بین بینایی سنجی و چشم پزشکی چیست؟ کدام مناسب شما است!

بسیاری از افراد تفاوت بین چشم پزشک و بینایی سنج را نمی دانند. هر دو متخصصِ مراقبت از چشم هستند، وظایف، سطح تحصیلات و حوزه ی تمرکز آن ها کاملاً متفاوت است. درک فرق بین بینایی سنج و چشم پزشک، به شما کمک می کند تا در زمان مناسب، به متخصص مورد نیاز خود مراجعه کنید.

چشم پزشک کیست و چه کاری انجام می دهد؟

چشم پزشک یا افتالمولوژیست، پزشکی است که تحصیلات خود را در حوزه ی پزشکی عمومی به پایان رسانده و سپس چهار سال تخصص خود را در حوزه ی چشم و بینایی دریافت کرده است. بنابراین، چشم پزشک یک جراح و پزشک کامل محسوب می شود.

وظایف اصلی چشم پزشک عبارت اند از:

• تشخیص و درمان بیماری های پیشرفته: چشم پزشک مسئول تشخیص و مدیریت تمامی بیماری های ابتدایی و پیشرفته ی چشم است. این بیماری ها شامل آستیگماتیسم های پیچیده، تنبلی چشم، آب مروارید، گلوکوم (آب سیاه) و عفونت های حاد چشمی می شوند.

• انجام تمامی جراحی های چشم: اصلی ترین تفاوت چشم پزشک، توانایی او در انجام جراحی های حساس است. این جراحی ها شامل موارد زیر هستند:

  • جراحی اصلاح بینایی (مانند جراحی قرنیه).

  • جراحی سرطان های چشمی.

  • ترمیم آسیب ها و جراحات ناگوار (مثل سوختگی یا خارج کردن جسم خارجی).

  • درمان مشکلات مادرزادی چشم و باز کردن مجرای اشکی.

• درمان دارویی: تجویز دارو برای درمان عفونت ها و بیماری های چشمی، در حیطه ی کاری چشم پزشک قرار دارد.

برای مثال: اگر در اثر حادثه ای جسم خارجی وارد چشم شما شده باشد، یا علائم آب مروارید در شما تشخیص داده شود، باید مستقیماً به چشم پزشک مراجعه کنید تا اقدامات اورژانسی یا جراحی لازم را انجام دهد.

بینایی سنج (اپتومتریست) کیست و چه کاری انجام می دهد؟

بینایی سنج یا اپتومتریست، کارشناس مراقبت های بهداشت چشم است که در یک رشته ی دانشگاهی مجزا به نام اپتومتری تحصیل کرده است. این کارشناسان، مراقبین خط اول بهداشت چشم هستند و نقش آن ها در حفظ سلامت بینایی بسیار حیاتی است.

وظایف اصلی بینایی سنج عبارت اند از:

• تعیین دقیق نمره ی چشم: مهم ترین تخصص اپتومتریست، تعیین نمره و تجویز وسایل کمک بینایی است. این شامل تعیین نمره ی عینک، لنزهای تماسی و لنزهای طبی می شود.

• تشخیص اختلالات دید: تشخیص و بررسی عیوب انکساری (مانند نزدیک بینی و دوربینی)، اختلالات دید دو چشمی و انحرافات عضلانی انکساری چشم از وظایف اصلی بینایی سنج است.

• ارزیابی اولیه: در بسیاری از موارد، بیمار در آغاز باید توسط بینایی سنج معاینه شود تا در صورت نیاز به درمان های تخصصی تر یا جراحی، به چشم پزشک ارجاع داده شود.

برای مثال: اگر دچار سردردهای مکرر، تاری دید، یا مشکل ناگهانی در دیدن اشیاء نزدیک شده اید، اولین قدم مراجعه به بینایی سنج است تا نمره ی چشم شما را با روش هایی مانند دستگاه فوروپتر (روش مدرن و دقیق دیجیتالی) تعیین کند و در صورت لزوم، عینک یا لنز مناسب را تجویز نماید.

جدول بررسی فرق بین چشم پزشک و بینایی سنجی

چه زمانی باید به بینایی سنج مراجعه کرد؟

زمان مراجعه به بینایی سنج کاملاً به وضعیت سلامت بینایی فرد بستگی دارد.

• افراد سالم (بدون استفاده از عینک): مراجعه هر دو سال یک بار.

• افراد استفاده کننده از لنز یا عینک و افراد بالای ۶۰ سال: مراجعه سالی یک بار.

• افراد دچار دیابت یا بیماری های چشمی: نیاز به چکاپ های مکرر طبق دستور متخصص دارند.

علائمی که نشان می دهد باید به بینایی سنج مراجعه کنید: سردردهای مکرر، تاری دید، مشکل ناگهانی در دیدن از نزدیک یا شب، دوبینی، و جمع کردن مکرر چشم ها.

همچنین بخوانید:

تاثیر چای کیسه ای بر سلامت چشم: راهکار طبیعی برای رفع خستگی و پف چشم

استفاده از چای کیسه ای به عنوان یک روش طبیعی و کم هزینه می تواند به کاهش مشکلات چشمی مانند خستگی، پف و سیاهی دور چشم کمک کند. این مقاله به بررسی خواص…

چه زمانی باید به چشم پزشک مراجعه کرد؟ 

بیماران در شرایط زیر باید در وهله ی اول به چشم پزشک (افتالمولوژیست) مراجعه کنند، زیرا نیاز به اقدامات درمانی یا جراحی تخصصی وجود دارد:

• وقوع آسیب یا جراحت حاد: مانند سوختگی شیمیایی، وارد شدن جسم خارجی به چشم، یا آسیب شدید فیزیکی به ناحیه ی چشم.

• تشخیص علائم بیماری های جدی: از جمله بروز علائم ناگهانی آب مروارید، گلوکوم (آب سیاه)، رتینوپاتی دیابتی، یا دژنراسیون ماکولا (تخریب لکه ی زرد).

• نیاز به عمل های جراحی: مواردی چون جراحی اصلاح بینایی (لیزیک یا لازک)، جراحی برای درمان سرطان های چشمی، یا اصلاح نقص های مادرزادی.

• مشکلات چشمی مرتبط با بیماری های زمینه ای: برای مثال، اگر اختلال بینایی مستقیماً به دیابت، فشار خون بالا یا بیماری های خودایمنی مرتبط باشد.

• مشکلات شدید پلک یا مجرای اشکی: از جمله عفونت های مقاوم یا نیاز به باز کردن مجرای اشکی.

علائمی که نشان می دهد باید به پزشک متخصص چشم مراجعه کنید: درد شدید و ناگهانی در چشم، قرمزی مداوم و غیرقابل توضیح، از دست دادن ناگهانی بخشی یا تمام بینایی، دیدن جرقه های نورانی یا سایه های شناور زیاد و آسیب دیدگی مستقیم چشم.

نتیجه گیری

در نهایت، هر دو متخصص نقش مهمی در سلامت شما دارند؛ بینایی سنج به عنوان نقطه ی آغازین مراقبت های بینایی و چشم پزشک به عنوان مرجع نهایی درمان ها و جراحی های تخصصی عمل می کند.

بیشتر بخوانید:

پرسش و پاسخ های رایج درباره چشم پزشکی و انواع بیماریهای چشم

رازهایی که چشم پزشکان نمی گویند

رازهایی که چشم پزشکان به شما نمی گویند!

خشکی چشم چیست؟آیا از نحوه جلوگیری از خشکی چشم آگاهی دارید؟