معرفی داروی بیهوشی تیوپنتال سدیم

زمان مطالعه: 5 دقیقه

تیوپنتال سدیم به صورت مصرف کوتاه مدت جهت کنترل حالتهای تشنجی طی بیهوشی استنشاقی یا پس از آن بی‌حسی موضعی یا سایر علل مصرف می‌شود.

موارد مصرف تیوپنتال سدیم

تیوپنتال سدیم به‌طور عمده برای القای بیهوشی عمومی و به تنهایی به عنوان بیهوش کننده وریدی در اعمال جراحی کوتاه مدت که حداقل تحریکات دردناک را دارند، مصرف می‌شود. همچنین به عنوان داروی کمکی به همراه سایر بیهوشی‌کننده‌ها و برای ایجاد خواب در حین بیهوشی متعادل همراه با داروهای دیگر مانند داروهای ضد درد با شل‌کننده‌های عضلانی به کار می‌رود. تیوپنتال ممکن است در مقادیر کم همراه با داروهای مخدر و نیتروس اکساید برای ادامه بیهوشی در اعمال جراحی طولانی مدت به کار رود. تیوپنتال سدیم به صورت مصرف کوتاه مدت جهت کنترل حالتهای تشنجی طی بیهوشی استنشاقی یا پس از آن بی‌حسی موضعی یا سایر علل مصرف می‌شود.

تیوپینال سدیم در درمان افزایش فشار داخل جمجمه‌ای در صورتی که وضعیت تنفسی بیمار به اندازه کافی کنترل شده باشد، مصرف می‌گردد و نیز ممکن است برای کاهش فشار داخل جمجمه‌ای طی استفاده از بیهوش‌کننده‌های استنشاقی مصرف شود.

تیوپنتال سدیم به منظور نارکوآنالیز در اختلالات روانی به کار می‌رود. تیوپنتال با مقادیر مصرف زیاد برای جلوگیری از کاهش اکسیژن وایسکمی مغز پس از وارد شدن آسیب به سر و سایر موارد مشابه مصرف شده‌است.

مکانیسم اثر تیوپنتال سدیم

تیوپینال یک بیهوش کننده از دسته باربیتورات‌های خیلی‌ کوتاه اثر بوده و دستگاه عصبی مرکزی را تا حد ایجاد خواب و بیهوشی تضعیف ‌می‌کند ولی اثر ضد دردی ندارد. به نظر ‌می‌رسد که این دارو از طرق افزایش پاسخ به GABA ،کاهش پاسخ به گلوتامات و کاهش مستقیم تحریک پذیری بوسیله افزایش هدایت غشایی عمل می‌کند. و بدین وسیله موجب کاهش تحریک پذیری سلولهای عصبی و ایجاد بیهوشی می‌گردد. در ضمن با انتقال تکانه‌های عصبی به طرف قشرمغز تداخل می‌نماید.

فارماکوکینتیک تیوپنتال سدیم

به علت حلالیت زیاد آن در چربی و درجه یونیزسیون کم آن به سرعت از سد خونی – مغزی عبور کرده و از مغز به سایر بافتهای بدن منتشر می‌شود. متابولیسم دارو عمدتا کبدی است. و مقدار کمی از آن نیز در سایر بافتهای به ویژه کلیه‌ها و مغز متابولیزه می‌شود.

نحوه مصرف تیوپنتال سدیم

الف) بیهوش کننده عمومی برای اعمال کوتاه مدت.

بزرگسالان و کودکان: ابتدا مقدار 100-50 میلی گرم تزریق وریدی می‌شود. مقدار مصرف را می‌توان بر حسب نیاز و با احتیاط تکرار کرد. دوز دارو بر اساس نیازهای فردی تنظیم می‌گردد.

ب) کنترل موارد تشنجی بعد از بیهوشی.

مقدار 125-75 میلی گرم تزریق وریدی می‌شود.

پ) بیماران مبتلا به افزایش ICP که تحت جراحی اعصاب قرار گرفته اند:

بزرگسالان: میزان mg/kg 5.3 - 5.1 تزریق وریدی سریع می‌گردد. در صورت تهویه تنفسی مناسب بیمار دارو می‌تواند بطور متناوب تجویز گردد.

تیوپنتال

مصرف تیوپنتال سدیم در بارداری و شیردهی

گروه C : در این گروه از داروها، مطالعات بر روی حیوانات باردار نشانگر این بود که دارو روی جنین اثرات جانبی دارد، اما مطالعات کافی روی انسان‌ها در انجام نشده است. در صورتی که منافغ استفاده از دارو برای زنان باردار از مضرات دارو بیشتر باشد، ممکن است دارو تجویز شود.
در دوران شیردهی با توصیه پزشک و با احتیاط مصرف شود.

منع مصرف تیوپنتال سدیم

این دارو در درمان بیماران مبتلا به پورفیری حاد یا پورفیری با تظاهرات پوستی یا سابقه ابتلای به آن نباید مصرف شود.

عوارض جانبی تیوپنتال سدیم

واکنشهای آلرژیک ، درد شکم، اضطراب یا بی‌قراری ، بثورات جلدی، کهیر، خارش یا قرمزی پوست، تورم پلک‌ها یا لبها، کاهش غیر عادی فشار خون، خس‌خس سینه و آریتمی قلبی و تضعیف دستگاه تنفسی، ترمبوفلبیت، ضعف گردش خون و تحریکات تنفسی با مصرف این دارو گزارش شده است.

تداخلات دارویی تیوپنتال سدیم

این دارو با داروهای مضعف CNS تداخل دارد. اثر کاهنده فشار خون داروهای پائین‌آورنده فشار خون در صورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است تشدید شود.

مسمومیت با تیوپنتال سدیم و درمان آن

تظاهرات بالینی: ضعف تنفسی، ایست تنفسی، کمی فشار خون و شوک.
درمان: شامل اقدامات حمایتی است و در صورت لزوم از تهویه مکانیکی استفاده می‌شود. تزریق وریدی مایعات یا داروهای تنگ کننده عروق (دوپامین، فینل افرین) برای درمان کمی فشار خون تجویز می‌شود. علائم حیاتی بیمار باید به دقت کنترل شود.

هشدار ها در رابطه با تیوپنتال سدیم

در موارد بیماری شدید قلبی‌-عروقی، کمی فشار خونی یا شوک، بیماریهای تنفسی شامل تنگی نفس یا انسداد مجاری تنفسی بخصوص آسم مداوم و حساسیت به باربیتوراتها این دارو باید با احتیاط فراوان تجویز شود.

توصیه های دارویی تیوپنتال سدیم

1. از مصرف فرآورده‌های حاوی الکل و سایر داروهای مضعف CNSتا 24 ساعت پس از بیهوشی باید خودداری نمود.
2. هنگام رانندگی یا کار با ماشین آلاتی که نیاز به هوشیاری دارند باید احتیاط نمود.

نکات پرستاری هنگام تجویز تیوپنتال سدیم

1- در دسترس بودن تجهیزات احیاء لوله گذاری و اکسیژن .
2- کاهش دوز دارو در سالمندان و بیماران کبدی .
3- رقیق کردن دارو با یکی از محلول های : آب استریل ، نرمال سالین ، یا دکستروز 5% جهت تزریق – دور ریختن محلول در صورت عدم مصرف تا 24 ساعت .
4- پرهیز از نشت دارو به هنگام تزریق شریانی .