فلسفه ضرب المثل احساس بالاتر از دلیل است چیست ؟

ضرب المثل احساس بالاتر از دلیل است به چه معناست؟

ریشه تاریخی ضرب المثل احساس بالاتر از دلیل است

عبارت بالا از تاریخی ضرب المثل شد که فیلسوف شرق و صاحب کتاب اسفار، ملاصدرای شیرازی با ذکر شاهدی بارز و ‏آشکار به حقیقت احساس و رد دلایل سوفسطایی پرداخت، چه احساس فلسفه سوفسطایی بر اصل جدل و سفسطه و قلب حقایق ‏از طریق اقامه دلایلی که رد آن دلایل خالی از اشکال نیست استوار می باشد.‏

می گویند روزی ملاصدرا در کنار حوض پر آب مدرسه درس می داد . غفلتأ فکری به خاطرش رسید و رو به شاگردان کرد و ‏گفت: " آیا کسی می تواند ثابت کند آنچه در این حوض است آب نیست؟"‏

چند تن از طلاب زبر دست مدرسه با استفاده از فن جدل که در منطق ارسطو شکل خاصی از قیاس است و هدف عاجز کردن ‏طرف مناظره یا مخاطب است نه قانع کردن او ، ثابت کردند که در آن حوض مطلقأ آب وجود ندارد و از مایعات خالی است!‏

ملاصدرا با تبسمی رندانه مجددأ روی به طلاب کرد و گفت:" اکنون آیا کسی هست که بتواند ثابت کند در این حوض آب ‏هست؟" یعنی مقصود این است که ثابت کند حوض خالی نیست و آنچه در آن دیده می شود آب است.‏

شاگردان از سئوال مجدد استاد خود ملاصدرا در شگفت شده جواب دادند که با آن صغری و کبری به این نتیجه رسیدیم که در ‏حوض آب نیست، حال نمی توان خلاف قضیه را ثابت کرد و گفت که در این حوض آب هست...‏

فیلسوف شرق چون همه را ساکت دید سرش را بلند کرد و گفت:‏‏" ولی من با یک وسیله و عاملی قویتر از دلایل شما ثابت می کنم که در این حوض آب وجود دارد."

آن گاه در مقابل چشمان ‏حیرت زده طلاب کف دو دست را به زیر آب حوض فرو برد و چند تا مشت آب برداشته به سر و صورت آنها پاشید .

همگی ‏برای آنکه خیس نشوند از کنار حوض دور شدند . فیلسوف عالیقدر ایران تبسمی بر لب آورد و گفت" همین احساس شما ‏درخیس شدن بالاتر از دلیل است... "‏

بیشتر بخوانید:

آشنایی با ضرب المثل زیبای این سرزمین ماندن ندارد

اصطلاح کلک رشتی یا کلک مرغابی چگونه باب شده است ؟

اصطلاح هوا گرگ و میش است به چه معناست ؟