دلگرم
امروز: یکشنبه, ۰۱ آذر ۱۴۰۵ برابر با ۱۲ جمادى الآخر ۱۴۴۸ قمری و ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی
معنی و ریشه ضربالمثل آب از سرچشمه گل آلود است
زمان مطالعه: 3 دقیقه
ضربالمثل «آب از سرچشمه گل آلود است» به ناکارآمدی و تدبیر نادرست در رأس امور اشاره دارد؛ زیرا تا سرچشمه تیره باشد، آب جویبارها نیز زلال نخواهد ماند. این مقاله معنا، کاربرد و ریشه تاریخی این عبارت را بررسی میکند.

‏آب از سرچشمه گل آلود است...! به چه معناست؟

این ضرب المثل ​مصداق بی کفایتی و تدبیر نادرست شخصی ست که در رأس آن امور است. و زمانی که کار از سرچشمه خراب باشد می گویند: ‏آب از سرچشمه گل آلود است.!

چرا که تا آب از سرچشمه گل آلود نباشد تیرگی به آن نمی گذرد و زلالی و روانی آن حفظ می شود.

ریشه تاریخی ‏آب از سرچشمه گل آلود است...!

‏

اختلال و نابسامانی در هر یک از امور و شئون کشور ناشی از بی کفایتی و سوء تدبیر رئیس و مسئول آن موسسه یا اداره ‏است.

چه تا آب از سرچشمه گل آلود نباشد به این تیرگی نمی گذرد و با آن گرفتگی با سنگ و هر چه سر راه است برخورد ‏نمی کند.

عبارت مثلی بالا با آنکه ساده به نظر می رسد ریشه تاریخی دارد و از زبان بیگانه به فارسی ترجمه شده است.‏

معنی ضرب امثل

‏روزی عبد العزیز از عربی شامی پرسید:" عاملان من در دیار شما چه می کنند و رفتارشان چگونه است؟" عرب شامی با ‏تبسمی رندانه جواب داد " اذا طابت العین عذبت الانهار" یعنی: چون آب در سرچشمه صاف و زلال باشد در نهر ها و ‏جویبارها هم صاف و زلال خواهد بود.

همیشه آب از سرچشمه گل آلود است . عمربن عبد العزیز از پاسخ صریح و کوبنده ‏عرب شامی به خود آمد و درسی آموزنده بیاموخت.

بعضی ها این سخن را از حکیم یونانی ارسطو می دانند. آنجا که گفته بود" ‏پادشاه مانند دربار ، وارکان دولت مثال انهاری هستند که از دریا منشعب می شوند."

ولی میر خواند آنرا از افلاطون می داند ‏که فرمود: " پادشاه مانند جوی بزرگ بسیار آب است که به جویهای کوچک منشعب می شود .

پس اگر آن جوی بزرگ شیرین ‏باشد ، آن جویهای کوچک را بدان منوال توان یافت . و اگر تلخ باشد همچنان" .

فرید الدین عطار نیشابوری این موضوع را به ‏عارف عالیقدر ابو علی شفیق بلخی نسبت می دهد که چون قصد کعبه کرد و به بغداد رسید هارون الرشید او را بخواند و گفت" ‏مرا پندی ده" شفیق ضمن مواعظ حکیمانه گفت:" تو چشمه ای و عمال جویها.

اگر چشمه روشن بود تیرگی جویها زیان ندارد ‏، اما اگر چشمه تاریک بود به روشنی جوی هیچ امید نبود." در هر صورت این سخن از هر کس و هر کشوری باشد ابتدا به ‏لسان عرب در آمد و سپس به زبان فارسی منتقل گردید.‏

separator line

 

بیشتر بخوانید:

ریشه ضرب المثل هالو گیر آوردن به کجا برمی گردد ؟

ضرب المثل رفت داخل باقالی ها از کجا آمده است ؟

ضرب المثل نه خانی آمده نه خانی رفته یعنی چه ؟

فلسفه و ریشه تاریخی ضرب المثل شال و کلاه کردن چیست ؟

 

دیدگاه ها

اولین نفر برای ثبت دیدگاه باشید !



hits