تغذیه ی کودکان از ۱ سالگی تا ۲ سالگی

۳,۳۰۹
۳
۰
یکشنبه, ۰۷ خرداد ۱۳۹۶ ۱۲:۴۸

برنامه غذايي كودك در سال اول تا دوم زندگي

با این بخش از دلگرم همراه باشید تا با برنامه غذایی کودک از 12 تا 24 ماهگی آشنا شوید.

تغذیه ی کودکان از 1 سالگی تا 2 سالگی

نسخه غذایی برای کودکان 12 تا 24 ماهه

يك برنامه غذايي مناسب بايد كليه مواد مغذي (مواد نشاسته اي، پروتئيني، چربي، ويتامين ها و املاح) را به نسبت هاي متعادل در اختيار كودك قرار دهد تا انرژي مورد نياز او كه معمولا بر اساس يكصد كيلوكالري به ازاء هر كيلو گرم وزن بدن است تامين شود.معمولا 50 درصد انرژي مورد نياز از مواد قندي، 30 درصد از مواد چربي و حدود 20 درصد از مواد پروتئيني به دست مي آيد.

بديهي است برحسب عادات مختلف غذايي و افزايش وزن كودك، نسبت هاي فوق بين 5 تا 10 درصد قابل تغيير هستند.غذاي كودكان يك تا 2 ساله بايد كم حجم ولي مقوي و مناسب و شامل همه گروههاي غذايي باشد. مقدار غذاي كودك مي تواند برحسب اشتهاي او افزايش يابد.

به زور به کودک خود غذا ندهید

نیاز تغذیه‌ای کودک در سال دوم زندگی نسبت به سال اول افزایش نداشته و اگر نسبت به برخی غذاها و حتی غذاهایی که قبلاً با میل و اشتها می‌خورده تمایل نشان ندهد به نظر بی‌اشتها است و عدم شناخت این مسئله سبب می‌شود والدین به زور به کودک خود غذا بدهند، در نتیجه مشکلاتی بین کودک و مادر پیش می‌آید، بنابراین باید با تمایل یا عدم علاقه کودک به بعضی غذاها تغذیه برای کودک صورت گیرد.

یا عدم علاقه افراد خانواده می‌تواند روی کودک اثر بگذارد، باید دقیقاً کنترل شود بیان دوست نداشتن غذاها توسط افراد خانواده نزد کودک بیان نشود، چون توسط سلول‌های قشری مغز طرف چپ ثبت و عادت غذایی نزد کودک ایجاد می‌شودبه بعضی غذاها که توسط کودک پذیرفته نشده ممکن است چند روز بعد تمایل نشان داده شود. در این سن کودک تعیین می‌کند چه مقدار و چه نوع غذا بخورد، نه میزانی که مطابق دلخواه مادر است. کودک ۲ ساله دوست دارد خودش کارهایش را انجام دهد، بنابراین باید به وی اجازه داده شود اگر مایل است با دست غذا بخورد این کار را انجام دهد.

نسخه غذایی برای کودکان دو ساله

عادت غذایی کودک

عادت غذایی کودک ۲ ساله بیشتر تحت تأثیر عادت غذایی افراد بزرگ‌تر خانواده است. علاقه یا عدم علاقه افراد خانواده می‌تواند روی کودک اثر بگذارد، باید دقیقاً کنترل شود بیان دوست نداشتن غذاها توسط افراد خانواده نزد کودک بیان نشود، چون توسط سلول‌های قشری مغز طرف چپ ثبت و عادت غذایی نزد کودک ایجاد می‌شود، برعکس علاقه و دوست داشتن غذاها هم نزد کودک و افراد خانواده بیان و پی‌گیری شود.نبايد انتظار داشته باشيم كه كودكان مانند بزرگترها غذا بخورند چون ظرفيت معده آنان هنوز كوچك است.

از طرف ديگر به دليل اينكه حس كنجكاوي كودك جهت آشنا شدن با دنياي خارج تاثير زيادي بر اشتهاي او مي گذارد اين امر ايجاب مي نمايد كه وعده هاي غذايش 5 تا 6 بار در شبانه روز باشد كه سه وعده آن وعده هاي اصلي است كه بايد مقوي و پر انرژي باشد و دو وعده آن نيز ميان وعده است كه بايد مناسب و مكمل وعده هاي اصلي باشند.در اين سن هنوز هم كودك با شير مادر تغذيه مي شود تا بخشي از انرزي و مواد مغذي مورد نياز او از اين طريق در اختيارش قرار گيرد.

نمونه ای از برنامه غذایی کودک در سال دوم زندگی

یک کودک یک ساله حدود 30 % انرژی، 50% پروتئین، 2% آهن، و 75% ویتامین A مورد نیاز خود را از شیر مادر به دست می آورد.در مورد سایر ویتامین ها و املاح نیز درصدی از طریق شیر مادر و بقیه باید از طریق غذایی که به کودک داده می شود تامین گردد تا رشد و تکامل مطلوب او فراهم شود. البته چون تامین مقدار مورد نیاز پاره ای از ویتامین ها و آهن از طریق تغذیه با شیر مادر و غذا مقدور نیست لذا استفاده از قطره مولتی ویتامین و آهن تا پایان 2 سالگی توصیه می شود.

به عنوان راهنمای کلی که شامل 3 غذای اصلی و 2 میان وعده می باشد برنامه غذایی یک کودک دو ساله به شرح زیر است:

  • سه وعده غذای اصلی شامل صبحانه، ناهار و شام
  • دو میان وعده حدود 10 صبح و 4 بعد از ظهر
  • یک نمونه از وعده های اصلی غذایی برای نوپا

صبحانه:
نان، کره، مربا (یا عسل) پنیر کم نمک و چای کم رنگ
ناهار:
3 قاشق غذاخوری پر برنج پخته شده(پلو)+ یک قاشق غذاخوری پر از حبوبات (عدس، لوبیا و...)+ یک قاشق مرباخوری کره یا روغن + نصف یک پرتقال متوسط
شام:
3 قاشق غذاخوری پر از برنج پخته شده ( پلو)+ یک قاشق غذاخوری پر گوشت ماهی( بدون تیغ)+ یک قاشق غذاخوری پر از یک نوع سبزی با برگ سبز تیره مثل اسفناج یا گشنیز یا جعفری پخته شده.

در این نمونه برنامه ناهار و شام چه مواد مغذی وجود دارد و به چه مقدار در اختیار کودک قرار می گیرد؟

در غذای ظهر(ناهار) که برنج پیشنهاد شده است بخشی از انرژی و پروتئین مورد نیاز وعده ظهر کودک تامین می شود اگر برنج در دسترس نباشد می توان از سیب زمینی، نان یا ماکارونی استفاده کرد.برنج فاقد ویتامین آ است و مقدار آهن آن هم بسیار ناچیز است. پروتئین سیب زمینی هم کمتر از پروتئین برنج است بنابراین هر زمان که برنج یا سیب زمینی در وعده غذایی کودک قرار می گیرد حتماً باید ماده دیگری که سرشار از پروتئین باشد به آن اضافه نمود مانند حبوبات که پروتئین برنج یا سیب زمینی را کامل می کند بنابراین یک "خوراک سیب زمینی و لوبیا" یا "عدس پلو" از نظر پروتئین کامل هستند.

برای جذب بهتر آهن پیشنهاد می شود از ترکیب برنج و حبوبات یا سیب زمینی و حبوبات، نصف یک پرتقال در برنامه ناهار کودک استفاده نمود که هم جذب آهن موجود در غذا را بیشتر می کند و هم کمبود ویتامینC مورد نیاز را جبران می نماید.در برنامه شام به جای حبوبات (پروتئین گیاهی) از یک ماده پروتئینی حیوانی استفاده شده است. گوشت ماهی علاوه بر تامین بقیه پروتئین مورد نیاز کودک سبب جذب بهتر آهن غذاهای گیاهی می شود. بنابراین یک قاشق غذاخوری پر از اسفناج یا جعفری یا گشنیز، هم ویتامین آ مورد نیاز کودک را تامین می کند و هم به دلیل وجود گوشت ماهی، جذب آهن موجود در مواد غذایی بیشتر می شود.

به جای گوشت ماهی می توان از جگر پخته شده یا مرغ هم استفاده کرد. گرچه انرژی کمتری تولید می کند ولی در عوض مابقی پروتئین و بخشی از آهن و کل ویتامین آ مورد نیاز را فراهم می نماید؛ حتی ویتامین آ تولید شده حدود 20 برابر بیشتر می شود.با این نمونه از صبحانه، ناهار و شام، قسمت اعظم انرژی مورد نیاز کودک تامین می شود و بخش کوچکی باقی می ماند که با 2 میان وعده مثلا یک تکه نان همراه با نصف یک موز در ساعت 10 صبح و 2 عدد بیسکویت همراه با 2 عدد خرما در 4 بعد از ظهر کمبود انرژی جبران می شود.

سایر ویتامین ها و ریز مغذی ها نیز طی وعده های غذای اصلی و میان وعده به کودک می رسد. تنها عنصری که به صورت مکمل ممکن است مورد نیاز باشد آهن است که در بسیاری از کشور ها مواد غذایی مثل برنج، آرد برنج، آرد گندم، پودر شیر، سس سویا، سس ماهی، پودر کاری، شکر یا نمک را با آهن غنی می کنند. در صورت عدم دسترسی به این مواد غنی شده با آهن بهتر است برای کودک در سن 1 تا 2 سالگی قطره یا شربت آهن تجویز شود.

پیشنهاداتی برای وعده های اصلی

با توجه به مطالب گفته شده می توان برنامه غذایی متنوعی برای کودک فراهم کرد تا کلیه نیازهای غذایی او تامین گردد. هر وعده غذایی می تواند شامل یکی از پیشنهادات زیر باشد:

صبحانه

  • نان و کره و مربا و چای
  • نان و کره و عسل و چای
  • نان و پنیر و گردو
  • نان و تخم مرغ و پنیر

ناهار

  • عدس پلو با 2 قاشق غذاخوری ماست
  • سبزی پلو با ماهی
  • سبزی پلو با ماهیچه
  • کوفته قلقلی با سیب زمینی و هویج
  • لوبیا چیتی با سیب زمینی و هویج
  • خوراک گوشت و سیب زمینی و هویج
  • پلو با نصف سیخ کباب
  • خورش سبزی با پلو (سبزی خورش خیلی سرخ نشود)
  • بهتر است هر وعده همراه با یک نوع میوه با اندازه متوسط باشد.

شام

  • ماکارونی با گوشت چرخ کرده و کمی سبزی
  • ماکارونی با پنیر رنده شده
  • لوبیا چیتی همراه با سیب زمینی و کمی روغن زیتون
  • کوکوی سبزی با نان
  • نصف سیخ کباب با نان
  • بهتر است هر وعده همراه با 2 قاشق غذاخوری ماست باشد.

پیشنهاداتی برای میان وعده های صبح و بعد از ظهر

  • 2 عدد بیسکویت با یک سیب
  • یک تکه نان و یک موز
  • یک تکه نان با 2عدد خرما
  • یک تکه نان با یک عدد سیب زمینی متوسط یا 2 عدد هویج پخته شده
  • نان و نصف تخم مرغ پخته شده
  • یک پیاله شله زرد
  • یک نعلبکی حلوا
  • 10 عدد پسته ریز و نرم شده همراه با یک فنجان آب میوه
  • 7 عدد بادام ریز و نرم شده با یک فنجان آب میوه
  • نصف لیوان ماست با یک عدد خرما و یک تکه نان
  • یک تکه نان با کمی کره و پنیر

و...

کلا همانطور که گفته شد کودکان در این سن دوست دارند که مواد غذایی را با دست خودشان بردارند. لذا در صورت امکان بهتر است که غذای آنان شامل یک تکه گوشت یا حبوبات پخته شده همراه با یک نوع سبزی با برگ سبز (اسفناج، کرفس و ...) یا زرد (کدو حلوایی، هویج و...) به اضافه پلو یا نان یا سیب زمینی و هر روز همراه با یک میوه باشد. در غیر اینصورت از همان برنامه غذایی روزانه خانواده مثل خورش سبزی یا خورش قیمه و غیره می توان با تغییراتی که در آن داده می شود (مثلا با نمک و چاشنی کمتر) استفاده نمود.

نسخه غذایی برای کودکان دو ساله

نکته

کودک باید شب ساعت ۱۲-۱۱ یک وعده کامل شام خورده و هنگام خواب نیز شیر مادر را بخورد.اتاق‌خواب کودکان باید در صورت امکان جدا و آرام بکشد و درجه حرارت مناسب و نور ملایمی داشته باشد و کودک باید ۸-۶ ساعت بخوابد تا برای صبحانه کامل آمادگی داشته باشد. مادر نیز باید در این ساعت خواب و استراحت داشته باشد.

-------------------------------------------------------------------------------------------

گردآوری شده مجله اینترنتی دلگرم

مرجان امینی


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(3 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • برنامه غذایی کودک
  • غذايي كودك در سال اول تا دوم زندگي
  • نسخه غذایی
  • عادت غذایی کودک
  • وعده های اصلی
  • میان وعده غذایی

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter