لانچ کنترل خودرو چیست + مزایا و معایب آن

لانچ کنترل چیست ؟

لانچ کنترل یک سیستم الکترونیکی-مکانیکی در خودروهاست که فرآیند شروع حرکت از حالت ایستاده را بهینه می کند. هدف آن جلوگیری از هرزگردی چرخ ها، کاهش هدررفت نیرو و دست یابی به شتاب بیشینه در کوتاه ترین زمان ممکن است.

این سیستم با استفاده از پردازشگرهای الکترونیکی (ECU)، داده های مختلفی همچون دور موتور، میزان باز شدن دریچه گاز، چسبندگی سطح جاده و وضعیت چرخ ها را پردازش کرده و با کنترل خودکار عملکرد کلاچ، گیربکس و دریچه گاز، بهترین شرایط شروع حرکت را ایجاد می کند.

تاریخچه لانچ کنترل

لانچ کنترل نخستین بار در دهه ۱۹۸۰ میلادی و در دنیای مسابقات فرمول یک ظاهر شد. تیم ها به دنبال آن بودند که استارت های بهتر و دقیق تری داشته باشند؛ جایی که حتی یک دهم ثانیه می توانست سرنوشت مسابقه را تغییر دهد.

در ادامه، خودروهای اسپرت شهری نیز به این فناوری مجهز شدند. برای مثال، فراری F355 از نخستین خودروهای خیابانی بود که مفهومی مشابه لانچ کنترل را ارائه داد. امروز این سیستم را نه فقط در ابرخودروها، بلکه در بسیاری از مدل های اسپرت و حتی خودروهای برقی مدرن می بینیم.

مزایای استفاده از لانچ کنترل در خودرو

۱. شتاب گیری سریع تر و پایدارتر

لانچ کنترل باعث می شود خودرو از سکون به حرکت درآید بدون آنکه نیروی تولید شده در چرخ ها به هدر برود. به بیان ساده تر، تمام نیروی موتور در بهترین حالت به جاده منتقل می شود.

برای مثال، پورشه ۹۱۱ توربو S با کمک لانچ کنترل می تواند به صورت پیوسته و بدون لغزش، شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت را در ۲.۷ ثانیه ثبت کند؛ عددی که بدون این سیستم برای راننده ای معمولی تقریباً دست نیافتنی است.

۲. کاهش خطای انسانی

در شرایط معمول، راننده باید چند عمل هماهنگ و بسیار دقیق را ظرف کمتر از یک ثانیه انجام دهد: میزان باز شدن گاز، نقطه درگیری کلاچ یا کنترل سیستم های انتقال قدرت. کوچک ترین اشتباهی، مثل فشار بیش از حد یا رها کردن ناقص ترمز یا گاز، می تواند باعث لغزش چرخ ها یا حتی آسیب دیدن گیربکس شود.

لانچ کنترل با اتوماسیون این فرآیندها، خطای انسانی را تقریبا به صفر می رساند.

۳. بهبود ایمنی در شتاب گیری های تهاجمی

وقتی خودرو با سرعت و شتاب بالا از حالت ایستا حرکت می کند، پایداری بسیار اهمیت دارد. در خودروهایی که به لانچ کنترل مجهزند، مدیریت چسبندگی و جلوگیری از چرخش یا سر خوردن عقب خودرو به صورت فعال انجام می شود.

این موضوع مخصوصا در خودروهای قدرتمند (بالای ۵۰۰ اسب بخار) که نیروی عظیمی را به محور عقب یا چهارچرخ منتقل می کنند، اهمیت زیادی دارد.

۴. تجربه رانندگی حرفه ای

با لانچ کنترل، راننده حتی بدون داشتن مهارت های سطح بالای رانندگی مسابقه ای، می تواند حس یک استارت کامل و حرفه ای را تجربه کند. این حس قدرت، دقت و تسلط، به ویژه برای علاقه مندان خودرو، بسیار لذت بخش و انگیزه بخش است.

۵. افزایش ارزش بازاری خودرو

در بازار خودروهای اسپرت و لوکس، وجود قابلیت لانچ کنترل یکی از امتیازات مهم محسوب می شود. بسیاری از خریداران به دنبال خودروهایی با این ویژگی هستند، زیرا نشان دهنده سطح بالای تکنولوژی و کارایی خودروست.

معایب و محدودیت های لانچ کنترل

۱. فشار فوق العاده بر اجزای مکانیکی

لانچ کنترل برای دستیابی به بهترین شتاب، حداکثر گشتاور را در لحظه شروع حرکت به گیربکس، دیفرانسیل و لاستیک ها منتقل می کند. این اتفاق باعث وارد شدن فشارهای شدید لحظه ای بر قطعات می شود.

به ویژه در خودروهایی با سیستم های دوکلاچه (DCT)، فشار ناگهانی می تواند موجب فرسودگی سریع تر صفحه کلاچ و آسیب به دنده های داخلی گیربکس شود.

۲. افزایش استهلاک کلی

هر بار استفاده از لانچ کنترل می تواند معادل چند صد کیلومتر رانندگی معمولی به اجزای فنی خودرو آسیب بزند. در بعضی خودروها (مثل بی ام و M5)، حتی کارخانه تعداد دفعات مجاز استفاده از لانچ کنترل را محدود کرده و پس از آن نیاز به بررسی فنی یا سرویس توصیه می شود.

۳. تاثیر منفی بر مصرف سوخت

لانچ کنترل باعث می شود موتور ناگهان در دورهای بالا کار کند و با تمام ظرفیت خود سوخت بسوزاند. این موضوع، علاوه بر مصرف زیاد سوخت در لحظه، در صورت تکرار می تواند به افت راندمان کلی موتور در درازمدت هم منجر شود.

۴. حساسیت به شرایط جاده

سیستم لانچ کنترل برای سطوح خشک و چسبنده بهینه شده است. در شرایطی مثل باران، برف، یا شن و ماسه، لانچ کنترل ممکن است باعث شود چرخ ها بیش از حد بلغزند و نتیجه معکوس ایجاد کند. در بعضی خودروها در این شرایط اصلا اجازه ی فعال سازی سیستم داده نمی شود.

۵. هزینه بالای تعمیرات احتمالی

در صورت بروز آسیب ناشی از استفاده نادرست یا بیش از حد از لانچ کنترل، هزینه تعمیر گیربکس یا تعویض کلاچ می تواند بسیار سنگین باشد. در خودروهای لوکس این هزینه ها گاهی به ده ها هزار دلار می رسد.

سیستم لانچ کنترل چگونه کار می کند ؟

با فعال کردن دکمه لانچ کنترل (لانچ ماشین)، پردازشگر مرکزی موتور یا ایسیو در تعامل با سایر تجهیزات الکترونیکی و انواع سنسورهای به کار گرفته شده در موتور و جعبه دنده، این بخش ها را طوری سامان می دهد که پیش از شروع حرکت، دور موتور در محدوده بیشترین گشتاور و قدرت قرار بگیرد و حتی با فشردن پدال گاز هم از میزان مجاز فراتر نرود.

بدین ترتیب ریسک خرابی موتور و داغ شدن بیش ازحد گیربکس نیز به حداقل می رسد.

همچنین این سیستم با اعمال کنترل بر دریچه گاز، سیستم های ترمز ABS ، سیستم کنترل لغزش و… نحوه چرخش تایرها را طوری تنظیم می کند که میزان هرزگردی آن ها به حداقل برسد و درنتیجه اتومبیل پس از حرکت کردن با کمترین هرزگردی مواجه شده و بیشترین کشش را در اختیار راننده قرار دهد.

این سیستم علاوه بر کنترل نحوه چرخش تایرها، مدیریت ویژه ای نیز بر میزان باز شدن دریچه گاز و تنظیمات دنده ها دارد تا پیشرانه در کمال صحت و سلامت، بیشترین راندمان را حین لانچ از حالت درجا به راننده ارائه دهد. بدون وجود این سیستم احتمال خرابی و داغ شدن بیش ازحد موتور و گیربکس خودرو وجود خواهد داشت.

در انتهای مقاله باید بگوییم که در حال حاضر سیستم های لانچ کنترل توسط سازندگان خودروهای خیابانی توسعه داده شده و بسیاری از خودروهای سوپر اسپرت نسبتا گران قیمت از این سیستم به منظور به حداکثر رساندن هیجان رانندگی و همچنین به رخ کشیدن توانایی های محصولات خود در برابر رقبا استفاده می کنند

تا کاربران شخصی بتوانند هیجان بیشتری را با اتومبیل های خود در شتاب گیری اولیه تجربه کنند؛ همچنین انواع محصولات فراری، لامبورگینی، بی ام و سری M و… امروزه به سیستم لانچ کنترل (لانچ ماشین) مجهز هستند.

چه خودروهایی به سیستم لانچ کنترل مجهز هستند ؟

برخی از خودروهای مشهور با لانچ کنترل پیشرفته عبارتند از:

• پورشه ۹۱۱ توربو S: شتاب گیری از ۰ تا ۱۰۰ کیلومتر تنها در ۲.۷ ثانیه.
• بی ام و M5 Competition: سدان لوکس با قدرت کنترل لانچ بی نقص در هر سطحی.
• آئودی RS5 Sportback: با سیستم چهارچرخ متحرک Quattro و لانچ کنترل هماهنگ.
• تسلا مدل S Plaid: نمونه ای از خودروهای برقی که لانچ کنترل را به سطحی جدید برده و شتاب صفر تا صد در ۲ ثانیه ارائه می دهد.

منبع: karnameh