دلگرم
امروز: جمعه, ۲۹ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۰۹ جمادى الآخر ۱۴۴۸ قمری و ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی
ریشه و داستان «ضرب المثل دست از سر کچل من بردار» چیست ؟
زمان مطالعه: 4 دقیقه
ضرب المثل دست از سر کچل من بردار به چه معناست ؟

ضرب المثل دست از سر کچل من بردار

این ضرب المثل زمانی گفته می شود که کسی زیاد مزاحم شود، اصرار کند، پی درپی چیزی بخواهد یا مدام گیر بدهد و طرف مقابل بخواهد بگوید:

«لطفاً بی خیالم شو»،

«دیگه اذیتم نکن»،

«بس کن، دست بردار.»

کچل در اینجا نماد آدمی است که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد، اما باز هم کسی ول کنِ او نیست. بنابراین لحن ضرب المثل معمولاً کمی طنز و کمی اعتراض دارد.

ریشه و داستان ضرب المثل دست از سر کچل کسی برداشتن

چندین مدت پیش پسری به دختر همسایه خود علاقمند شده بود که همیشه پیگیر او بوده و آمار دختر را در دست داشت. پسر پس از چندین تلاش توانسته تا علاقه خود را به دختر ابراز کند و برای اینکه بتواند با دختر آشنا شود چندین بار خواسته که به او نزدیک شود، ولی دختر به علت اینکه در خانواده مذهبی به دنیا آمده به هیچ وجه اجازه این کار را به پسر نداده است. روزها می گذرد و پسر بیش از دیروز پیگیر دختر می شود ولی دختر نیز با دیدن این همه پیگیری پسر به رفتار خود ادامه داده و هیچ تغییری نمی کند.

پس از گذشت چندین ماه که دختر پیگیری پسر را دیده بود، روزی تصمیم گرفت در جایی با پسر قرار بگذارد و به او بگوید که بدرد یکدیگر نمی خورند. دختر به پسر اطلاع داد که فلان روز در جای تعیین شده حضور داشته باشد تا یکدیگر را ملاقات کنند.

بالاخره بعد از گذشت چندین روز، روز ملاقات این دو فرا می رسد و دختر به محض دیدن پسر به او می گوید که بهتر است دست از سر کچل من برداری، چرا که من و تو به درد یکدیگر نمی خوریم و نخواهیم خورد. پسر با شنیدن حرف دختر ناراحت شد و با ناراحتی به سمت خانه راه افتاد.

از آن پس هروقت کسی می خواست از اصرار و پیگیری بیش از حد کسی رهایی یابد از ضرب المثل دست از سر کچل من بردار استفاده می کنند.

ریشه و داستان «ضرب المثل دست از سر کچل من بردار» چیست ؟

کاربرد ضرب المثل دست از سر کچل کسی برداشتن

یعنی اصرار بیهوده به کسی نکردن و او را در منگنه قرار ندادن!

این ضرب المثل را به کسی می گویند که سعی دارد نظرات خود را به دیگران تحمیل کند. به همین دلیل تا کلمه تایید را از او نگیرد ول کن نیست! اینجاست که شخص مقابل از این همه گیر دادن شاکی می شود و می گوید: ای بابا! دست از سر کچل ما بردار! بدبختمان کردی!

این ضرب المثل ریشه ای طنزآمیز و قدیمی در فرهنگ گفتاری ایرانی دارد و از چند نکته شکل گرفته است:

  • ۱) کچل = کسی که دیگر «چیزی برای گیر دادن» ندارد

در گذشته «سرِ پُرموی» استعاره ای از دارایی و چیزی برای چسبیدن بود. وقتی کسی کچل باشد، دیگر حتی مو هم ندارد که کسی بخواهد آن را بکشد یا اذیتش کند.

پس اگر باز هم کسی مزاحمش شود، اعتراضش به صورت طنز این است:

«بابا من که دیگه هیچی ندارم، چرا ول کن نیستی؟!»

  • ۲) استفاده در نمایش ها و ادبیات عامه

در نمایش های روحوضی، سیاه بازی و حکایت های طنز دوره قاجار، شخصیت های کچل اغلب آدم های بی آزار، ساده و همیشه گرفتار مزاحمت دیگران بودند. مردم برای بیان اینکه کسی زیادی گیر داده، از این تعبیر استفاده می کردند.

  • ۳) تبدیل شدن به یک اصطلاح عمومی

به مرور، این عبارت از یک شوخی نمایشی و محاوره ای تبدیل شد به یک ضرب المثل رایج برای زمانی که کسی:

    زیاد اصرار می کند
    پشت هم سوال می پرسد
    مزاحمت ایجاد می کند
    یا بیش از حد دنبال کسی می افتد

 

دیدگاه ها

اولین نفر برای ثبت دیدگاه باشید !



hits