هل یا هول؟ راهنمای املای صحیح کلمات مشابه فارسی

هل یا هول؟

هل و هول تنها کلماتی نیستند که به سبب شباهت آوا، در املای آن دچار تردید می شویم. ما پیش از این به کلمات مشابه دیگری در بخش ادبیات دلگرم اشاره کرده ایم که می توانید آنها را در  مقالات داستان املای ه و ح، رقابت ت و ط در املای فارسی و قاف یا غین؛ از مصائب املای فارسی، مطالعه کنید.

اما بپردازیم به کلمات هل یا هول!

املای صحیح برای فعلی که به معنای جلو راندن یا فشار وارد کردن به چیزی است، هل دادن (با "ه" و "ل" جدا) است. املای "هول دادن" در این معنی اشتباه است. در ادامه این مطلب دلگرم، به بررسی دقیق معنی هر یک از این واژه ها می پردازیم تا دیگر دچار سردرگمی نشوید.

هل دادن

هل دادن به معنای به جلو راندن چیزی یا کسی با وارد کردن نیرو یا فشار دفعی است. این فعل مترادف هایی مانند "به پیش راندن"، "به سویی راندن"، و "تنه زدن" دارد. تلفظ آن به صورت "هُل دادن" است.

معنی هل دادن در لغتنامه دهخدا

در لغتنامه دهخدا، "هل دادن" (هَُ دَ دَن) به معنای "با فشاری دفعی چیزی را یا کسی را افکندن" و "به سویی راندن" ذکر شده است.

معادل های هل دادن در زبان های دیگر

انگلیسی: push, shove, impel, jostle, hustle, press, barge

عربی: دَفْع، زَحام، خَطْف، أسْلَق

هول دادن

هول (با "ه" و "و" پیوسته) به خودی خود معنی "ترس"، "وحشت"، "رعب"، "اضطراب"، "شتاب" و "عجله" را می دهد. "هول دادن" به معنای "ایجاد ترس کردن" یا "ترساندن" است. همچنین، می تواند به معنی "دفعةً تکان دادن کسی به قصد افکندن او" باشد که بیشتر به دلیل ترسی که از افکندن کسی ایجاد می شود، به کار می رود.

مترادف ها و هم معنی های هول

ترس: بیم، پروا، خوف، دهشت، رعب، وحشت، هراس

شتاب: شتابزدگی، عجله

تلفیقی: هول خوف

معنی هول در لغتنامه دهخدا

دهخدا "هول" را "ترس از کاری که راه آن دریافته نشود"، "خوف"، "بیم" و "هراس" معنی کرده است. همچنین، اصطلاحاتی مانند:

هول زدن: شتاب و عجله کردن در خوردن چیزی.

هول شدن: ترسیدن، دستپاچه شدن.

هول کردن: ترسیدن، دستپاچه شدن، سخت ترسیدن.

هول کردن کسی را: او را دستپاچه کردن.

هول نشستن بر: ترس نشستن بر.

هول و تکان: ترس و هراس، ترس و لرز.

ضرب المثل "از هول حلیم توی دیگ افتادن"

این ضرب المثل کنایه از عجله و شتابزدگی زیاد است که به ضرر شخص تمام می شود. داستان آن درباره مردی پرخور است که از شدت عجله و طمع برای خوردن حلیم، بدون آوردن ظرف، شروع به خوردن از دیگ اصلی می کند و در نهایت، از شدت هول و دستپاچگی، به درون دیگ می افتد.

تفاوت "هل" (گیاه) و "هل دادن" (فعل)

⚠️ توجه داشته باشید که "هِل" (با کسره ه و تشدید لام) به عنوان یک گیاه خوشبو، کاملاً متفاوت از فعل "هل دادن" است. این دو واژه فقط در ظاهر نوشتاری بدون حرکت گذاری شبیه به نظر می رسند اما از نظر معنایی هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند.

واژه هل صحیح است یا هول؟

با یک مثال معنای هل یا هول را بیشتر و بهتر درک خواهیم کرد: وقتی ماشینتان جایی گیر کند، آن را هل می دهید یا هول می دهید؟ یا وقتی ماشین شما ناگهان در خیابان خاموش شود، هول می کنید یا هل می کنید؟

برای انتخاب املای صحیح این واژه ها باید به معنا و بافت متن دقت کنید. در لغتنامه، هول به معنای رعب، وحشت، ترس و هراس ضبط شده است. یعنی ممکن است از شنیدن زنگ در و دیدن مهمان سرزده، هول شوید. همینطور برای واژه هل دادن، معنای افکندن کسی یا چیزی با فشاری تدافعی ضبط شده است.

همچنین بخوانید:

راهنمای تشخیص ایهام در ادبیات فارسی

تشخیص آرایه ادبی ایهام، که بر پایه تجربه و مطالعه گسترده استوار است، با یادگیری فهرستی از کلمات ایهام خیز پرکاربرد تسهیل می شود. در این مطلب، مهم…

امیدواریم این توضیحات به شما کمک کرده باشد تا تفاوت "هل دادن" و "هول دادن" را به درستی تشخیص دهید!