شیوه بلاغی چیست؟ آشنایی با روش های بیان در زبان فارسی

شیوه بلاغی چیست؟ همه چیز در مورد آن + مثال

در ادامه با شیوه بلاغی از کتاب فارسی دهم آشنا می شوید. با دلگرم همراه باشید.

شیوه بلاغی و شیوه عادی

شیوه بلاغی و شیوه عادی دو روش بیان در زبان هستند که هر کدام ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند. در شیوه عادی، اجزای جمله به ترتیب معمول و منطقی خود قرار می گیرند و هدف اصلی، انتقال ساده و مستقیم پیام است. این شیوه، بیشتر در مکالمات روزمره، متون علمی و فنی و جاهایی که وضوح و سادگی بیان اهمیت دارد، استفاده می شود.

اما در شیوه بلاغی، ترتیب معمول اجزای جمله تغییر می کند و گاهی حتی برخی اجزا حذف یا اضافه می شوند. هدف اصلی در این شیوه، افزایش تأثیرگذاری، زیبایی و جذابیت کلام است. این شیوه، بیشتر در ادبیات، شعر، سخنرانی های احساسی و تأثیرگذار و جاهایی که برانگیختن احساسات و تخیل مخاطب اهمیت دارد، استفاده می شود.

در شعر، شیوه بلاغی به اوج زیبایی و تأثیرگذاری خود می رسد. شاعران با استفاده از انواع آرایه های ادبی، به کلام خود جان می بخشند و احساسات و اندیشه های خود را به شکلی هنرمندانه بیان می کنند.
مثال ها:

♦ می روید ز دانه درخت ⇐ از دانه درخت می روید

♦ یکی پرسید از آن گم کرده فرزند ⇐ یکی از آن گم کرده فرزند پرسید

♦ دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما ⇐ پیر ما دوش از مسجد سوی میخانه آمد

♦ چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما ⇐ یاران طریقت، بعد از این تدبیر ما چیست؟

روش تشخیص شیوه بلاغی

حالا که با شیوه بلاغی و کاربردهای آن آشنا شدید، شاید برایتان سوال باشد که ساده ترین راه برای تشخیص آن چیست و چگونه می توان آن را در جمله ها شناسایی کرد. پاسخ ساده است: به اجزای جمله دقت کنید و ببینید آیا هر کدام از کلمه ها و گروه ها در جای معمول خود قرار دارند یا جابه جا شده اند.

به عنوان مثال، در حالت عادی، فعل در انتهای جمله و نهاد در ابتدای آن قرار می گیرد. اگر در جمله ای دیدید که فعل به ابتدای جمله رفته یا نهاد به انتها منتقل شده، می توانید مطمئن باشید که با شیوه بلاغی روبرو هستید.