تیرامین چیست؟ + لیست کامل مواد غذایی حاوی تیرامین
تیرامین (Tyramine) یک ترکیب آلی طبیعی است که در بسیاری از مواد غذایی یافت می شود. این ماده از اسید آمینه تیروزین (Tyrosine) در طی فرآیند تخمیر، کهنه شدن یا تجزیه پروتئین ها تولید می شود. تیرامین به عنوان یک آمین بیوژنیک (Biogenic Amine) شناخته می شود و نقش مهمی در تنظیم فشار خون و عملکرد سیستم عصبی دارد.
برای اکثر افراد، مصرف مواد غذایی حاوی تیرامین بی خطر است، زیرا بدن آنزیمی به نام مونوآمین اکسیداز (MAO) دارد که تیرامین را تجزیه می کند. اما برای افرادی که از داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز (MAOIs) استفاده می کنند یا به دلایل ژنتیکی قادر به تجزیه مؤثر تیرامین نیستند، مصرف این ماده می تواند خطرناک باشد و منجر به افزایش شدید فشار خون شود.
تیرامین چیست و چگونه عمل می کند؟
تیرامین یک آمین بیوژنیک است که به طور طبیعی در بدن انسان و بسیاری از مواد غذایی وجود دارد. این ترکیب با تحریک آزادسازی نوراپی نفرین (Norepinephrine) از پایانه های عصبی، باعث افزایش فشار خون و ضربان قلب می شود.
مکانیسم عملکرد تیرامین در بدن
هنگامی که تیرامین وارد بدن می شود، به طور معمول توسط آنزیم مونوآمین اکسیداز (MAO) در روده و کبد تجزیه می شود. این آنزیم دو نوع دارد:
- MAO-A: عمدتاً در روده و کبد یافت می شود و مسئول تجزیه تیرامین است.
- MAO-B: بیشتر در مغز وجود دارد و در متابولیسم دوپامین نقش دارد.
در شرایط عادی، آنزیم MAO-A حدود ۹۰٪ تیرامین مصرفی را قبل از ورود به جریان خون تجزیه می کند. اما اگر این آنزیم مهار شود (مثلاً با مصرف داروهای MAOI)، تیرامین وارد جریان خون شده و باعث افزایش شدید فشار خون می شود.
چه کسانی باید مصرف تیرامین را محدود کنند؟

۱. افرادی که داروهای MAOI مصرف می کنند
مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAOIs) دسته ای از داروهای ضدافسردگی هستند که برای درمان افسردگی مقاوم به درمان، اختلال پانیک و فوبیای اجتماعی تجویز می شوند. این داروها با مهار آنزیم MAO، از تجزیه تیرامین جلوگیری می کنند.
برخی از داروهای MAOI عبارتند از:
- فنلزین (Nardil)
- ترانیل سیپرومین (Parnate)
- ایزوکاربوکسازید (Marplan)
- سلژیلین (Eldepryl) در دوزهای بالا
۲. افراد مبتلا به میگرن
برخی تحقیقات نشان می دهد که تیرامین می تواند در افراد مستعد، حملات میگرنی را تحریک کند. حدود ۱۰ تا ۲۰٪ از مبتلایان به میگرن به تیرامین حساسیت دارند.
۳. افراد با اختلالات متابولیک نادر
برخی افراد به دلیل نقص ژنتیکی در آنزیم MAO، قادر به تجزیه مؤثر تیرامین نیستند و باید مصرف آن را محدود کنند.
لیست کامل مواد غذایی حاوی تیرامین
میزان تیرامین در مواد غذایی متفاوت است و به عواملی مانند روش تهیه، زمان نگهداری و فرآیند تخمیر بستگی دارد. در ادامه، مواد غذایی را بر اساس میزان تیرامین دسته بندی کرده ایم:
مواد غذایی با تیرامین بالا (باید کاملاً اجتناب شود)
این مواد غذایی حاوی بیش از ۲۰ میلی گرم تیرامین در هر وعده هستند:
۱. پنیرهای کهنه و تخمیری
- پنیر چدار کهنه
- پنیر آبی (Blue Cheese)
- پنیر گودا (Gouda)
- پنیر کامامبر (Camembert)
- پنیر بری (Brie)
- پنیر پارمسان
- پنیر سوئیسی
- پنیر استیلتون (Stilton)
۲. گوشت های فرآوری شده و تخمیری
- سوسیس سالامی
- پپرونی
- سوسیس خشک
- گوشت های دودی
- ژامبون کهنه
- پاسترامی
۳. ماهی های تخمیری و دودی
- ماهی دودی (به ویژه سالمون دودی)
- ماهی خشک شده
- ماهی تخمیر شده (مانند سورسترومینگ سوئدی)
- ماهی آنچوی
- ماهی خال خالی
- سس ماهی (Fish Sauce)
۴. محصولات سویا تخمیری
- سس سویا
- تمپه (Tempeh)
- میسو (Miso)
- توفوی تخمیری
- ناتو (Natto)
۵. سایر مواد غذایی
- کلم ترش (Sauerkraut)
- کیمچی (Kimchi)
- خیارشور تخمیری
- عصاره مخمر (Marmite, Vegemite)
- لوبیای پهن (Fava Beans)
- لوبیای سبز چینی (Snow Peas)
مواد غذایی با تیرامین متوسط (مصرف محدود)
این مواد غذایی حاوی ۵ تا ۲۰ میلی گرم تیرامین در هر وعده هستند:
۱. لبنیات
ماست (به ویژه ماست های کهنه)
خامه ترش
پنیر تازه (پنیر خامه ای، پنیر کوتاژ، پنیر ریکوتا)
دوغ تخمیری
۲. گوشت و ماهی
گوشت گاو تازه (بیش از ۳ روز نگهداری)
جگر مرغ یا گاو
ماهی تن کنسروی
میگو و خرچنگ (در صورت نگهداری طولانی)
۳. میوه ها
موز بسیار رسیده (با لکه های قهوه ای)
آووکادوی رسیده
انجیر خشک
کشمش
خرما
۴. نوشیدنی ها
شراب قرمز
شراب سفید
آبجو (به ویژه آبجوهای دست ساز)
قهوه (در برخی افراد حساس)
۵. سایر مواد غذایی
شکلات تلخ
کاکائو
ترشیجات
زیتون تخمیری
مواد غذایی با تیرامین کم (معمولاً بی خطر)
این مواد غذایی حاوی کمتر از ۵ میلی گرم تیرامین در هر وعده هستند:
شیر تازه
پنیر پاستوریزه تازه
تخم مرغ تازه
گوشت و مرغ تازه (طی ۲۴ ساعت)
ماهی تازه
سبزیجات تازه
میوه های تازه (به جز موز و آووکادوی بسیار رسیده)
برنج، پاستا، نان تازه
حبوبات پخته شده
آجیل تازه
علائم و عوارض مصرف بیش از حد تیرامین

در افراد عادی
مصرف مقادیر بالای تیرامین در افراد سالم معمولاً عوارض جدی ایجاد نمی کند، اما ممکن است باعث:
سردرد
افزایش موقت فشار خون
تپش قلب
تعریق
حالت تهوع
در افراد مصرف کننده MAOI
این افراد ممکن است دچار بحران فشار خون (Hypertensive Crisis) شوند که یک وضعیت اورژانسی پزشکی است. علائم عبارتند از:
سردرد شدید و ضربان دار (معمولاً در پشت سر)
افزایش شدید فشار خون (سیستولیک بالای ۱۸۰)
تهوع و استفراغ
تعریق شدید
سفتی گردن
حساسیت به نور
درد قفسه سینه
در موارد شدید: خونریزی مغزی یا سکته












درمان اختلال یکپارچگی حسی در کودکان: از آشفتگی تا آرامش
اسباب بازی گفتار درمانی؛ انتخاب و استفاده برای تکامل گفتار کودک
نحوه تبدیل قاب عکس شکسته به وسیله ای دکوری برای خانه
آموزش ساخت گل رز با روبان ساتن بدون دوخت؛ زیبا و آسان!
مراکز اسقاط خودرو در ملایر: آدرس و تلفن
فهرست کامل شهرهای استان آذربایجان شرقی
کاربردهای پوست نارنگی / ۱۲ کاربرد در آشپزی، سلامت، زیبایی و خانه
روش فریز کردن آب انار برای نگهداری طولانی مدت
طرز تهیه کیک سیب مجلسی با ۲ تخم مرغ و ماست در ۳۰ دقیقه
دیدگاه ها