راهنمای کاشت و تکثیر پیچ اناری

معرفی گیاه پیچ اناری

پیچ اناری درختچه ای، زیبا و بالا رونده است چند ساله  ،فصل گلدهی آن از اواسط بهار تا اواخر پاییز و گاهی تا فرا رسیدن سرمای اول زمستان است. گلهای زیبای این گیاه به گلهای درخت انار شباهت دارد به همین دلیل آن را پیچ اناری نامگذاری نموده اند و گل هایی به رنگ قرمز-نارنجی دارد از آنجایی که این گلها شیپوری شکل نیز هستند آن را پیچ شیپوری نیز می نامند. پیچ اناری توسط ریشه های هوایی  به دیگر اجسام می چسبند و بالا می رود گلهای آن به رنگ های نارنجی، قرمز و زرد هستند، رشد پیچ اناری بسیار سریع است و هرس منظم برای رشد صحیح و کنترل گیاه الزامی است. گاهی اوقات پیچ اناری را در نزدیکی دیوار و یا نرده ها می کارند تا گلهای زیبایش، زینت بخش فضا باشد.

پیچ اناری خزان پذیر است و برگهای آن مرکب هستند و شکوفایی گلهای شیپوری شکل آن که به رنگهای گرم همانند نارنجی و قرمز و زرد زینت بخش این گیاه هستند دلیل اصلی نگهداری و پرورش آن می باشد .زمان گلدهی این گیاه از اواخر بهار الی پاییز است و برخی از گونه ها نیز تا فرارسیدن سرمای اول زمستان به گلدهی خود ادامه می دهند.امکان شکل گیری میوه های این گیاه که همانند غلاف هستند وجود دارد.

گیاه شناسی پیچ اناری

تنها دارای دو گونه است که یکی بومی آمریکای شمالی و گونه دیگر بومی چین است. هر دو گونه به اقلیم‌های گرم سازگار هستند و در مناطق معتدل سرما را تا ۵- درجه سانتیگراد تحمل می‌کنند. درختچه‌ای رونده یا خزنده و خزان شونده است. برگ‌های مرکب از ۷ الی ۹ برگچه تخم مرغی، دندانه دار و براق با رگبرگ‌های زبر هستند. گل‌های نر و ماده، نامنظم و شیپوری شکل، با ۵ گلبرگ گرد به طول ۵ تا ۹ سانتی متر می‌باشند که ۶ تا ۱۲ عدد آن بصورت گل آذین خوشه‌ای و در انتهای شاخه‌های یکساله جوان ظاهر می‌شوند و در تمام فصل تابستان با رنگ قرمز متمایل به نارنجی خود زیبایی خاصی به محیط می‌بخشند. در خوزستان گلدهی دو بار در سال، بصورت بهاره و پاییزه است و هر بار بسته به شرایط آب و هوایی۵/۱ الی ۲ ماه در بهار و یک بار در پاییز گل می‌دهد. سرما گلدهی را محدود می‌کند. گل‌های بهار در تابستان و گل‌های پاییز در آذر ماه تبدیل به میوه می‌شوند که میوه‌های تابستانه بذر کمتر دارند و کشیده‌تر از میوه‌های پاییزه هستند. در ترکیب با رز‌های رونده می‌توانند پوشش زیبایی را روی دیوار ایجاد کنند.

نیازهای اکولوژیک پیچ اناری

آبیاری: پیچ اناری تا حدودی به خشکی خاک مقاوم است اما گیاهان جوان و تازه کاشته شده و یا نمونه هایی که در گلدان کاشته شده اند نیاز به آبیاری منظم دارد تا خشکی نکشند. بنابراین برای گیاهان بالغ و استقرار یافته ای که در خاک باغچه کاشته اید(گیاهان 3 سال به بالا) سطح خاک را بررسی کنید و زمانی که سطح خاک تا عمق حدود 2-1 سانتیمتری رطوبت خود را از دست داده بود گیاه را آبیاری کنید. اما در مورد گیاهان جوان تر و تازه کشت شده و گیاهان گلدانی، زمانی که سطح خاک تا حدودی رطوبت خود را از دست داده بود و در حال خشک شدن است آبیاری را انجام دهید. خشکی کشیدن این گیاه منجر به سوختگی نوک  و حاشیه برگها، ریزش غنچه های گل و عدم شکل گیری گلها می شود.

نور: به مکانی با نور مستقیم آفتاب نیاز دارد. در مکانهای سایه برگها به خوبی رشد می کنند اما گیاه گل نمی دهد و نور مستقیم برای گلدهی این گیاه ضروری است. 

دما: اگرچه این گیاه به سرما مقاوم است اما وزش همیشگی بادهای سرد زمستانه در طی زمستان می توان به شاخه های آن آسیب برساند.بنابراین اگر در منطقه شما چنین شرایطی وجود دارد(وزش بادهای سرد زمستانه برای مدت طولانی) بهتر است که قسمت های هوایی را با کمک پوششهایی همانند کیسه های کنفی (کیسه گونی) محافظت کنید. گرمای هوا نیز مشکلی برای این گیاه ایجاد نمی کند البته گلدهی این گیاه با گرم شدن بیش از اندازه هوا کاهش می یابد اما گیاه از بین نمی رود. در روزهای بسیار گرم تابستان با آبیاری منظم و جلوگیری از خشکی کشیدن گیاه می توان به تحمل گرما کمک کرد.

خاک: این گیاه در رابطه با خاک سختگیر نیست و در انواع خاکها رشد می کند. اما خاک با بافت متوسط را ترجیح می دهد. برخی از نمونه ها را می توان در گلدان کاشت که در این صورت می توان از خاکی همانند مخلوط خاک معمولی باغچه + خاک برگ به همراه مقداری پرلایت و یا شن به منظور بهبود شرایط زهکش استفاده کرد. برای کوددهی می توان از کودی کامل با فرمولی ملایم استفاده کرد

هرس: گلهای این گیاه بر روی شاخه های جوان شکل می گیرد و شکوفا می شود بنابراین بهتر است که هرس آنرا در پاییز تا اوایل بهار انجام دهیم. شاخه های خشکیده و شکسته را باید از نزدیکی سطح خاک قطع کرد. شاخه های مسن که دیگر نقشی در گلدهی ندارند را باید طوری قطع کرد که 3-2 جوانه بر روی آن باقی بماند و آنرا از نزدیکی سطح خاک قطع کرد. همچنین این گیاه پاجوشهای فراوانی تولید می کند که اگر بخواهیم رشد آنرا محدود کنیم قطع این پاجوشها از کارهای ضروری است که باید انجام شود.

تربیت گیاه جوان: بعد از کاشت گیاه جوان از ساقه های آن 20-15 سانتیمتر باقی گذاشته و مابقی را قطع کنید تا رشد جدید تحریک شود.توجه داشته باشید که اگر قصد هدایت شاخه های این گیاه بر روی قیم دارید ابتدا باید قیم مناسب را تهیه کنید و سپس گیاه را در کنار قیم بکارید. به تدریج و با گذشت زمان و رشد کردن شاخه های جوان می توان آنان را بر روی قیم ها هدایت کرد. 

روشهای کاشت و تکثیر پیچ اناری

کاشت بذر این گیاه در پاییز انجام می‌شود. بذر‌ها را می‌توان برای ۶۰ روز در دمای ۴ درجه و محیطی با رطوبت ۳۰٪ نگهداری کرد. این سرمادهی میزان جوانه زنی بذر‌ها را افزایش می‌دهد. جوانه زنی در حدود ۲ هفته طول می‌کشد. در بهار از قلمه‌های چوب سبز و در تابستان از قمله‌های نیمه چوبی این گیاه نیز می‌توان استفاده کرد. برای کاشت قلمه‌ها می‌توانید از مخلوط پرلیت و پیت موس و یا پیت خزه +شن استفاده کنید.

تکثیر از راه قلمه:

از انتهای ساقه‌ی حاصل از رشد سال جاری، قطعه‌ای به طول ۱۰-۷ سانیتمتر تهیه کنید. برگ‌ها را از یک سوم قسمت پایین قلمه جدا کنید و در بستر کاشت قرار دهید طوری که برگ‌های موجود بر روی قلمه در قسمت بالای خاک باقی بمانند. اگر برگ‌ها داخل خاک فرو روند احتمال پوسیدن قلمه‌ها افزایش می‌یابد. دمای مورد نیاز برای ریشه زایی قلمه‌ها ۲۴-۲۱ درجه سانتیگراد است.

تکثیر از راه خوابانیدن شاخه:

خوابانیدن شاخه‌ها روش دیگری برای تکثیر این گیاه است. از رورش جداسازی پاجوش‌های کنار گیاه مادری نیز می‌توان برای تکثیر این گیاه استفاده کرد. بدین صورت که در اوایل بهار یکی از شاخه‌های گیاه را که انعطاف پذیری مناسبی دارد به گونه‌ای خم می‌کنیم که قسمتی از آنرا بتوان در زیر سطح خاک و در گودالی به عمق حدود ۳۰ سانتیمتر و طول ۴۰-۳۰ سانتیمتر خواباند. خاک این قسمت باید همواره از مقداری رطوبت برخوردار باشد. شاخه در تماس با خاک مرطوب به تدریج ریشه دار می‌شود و با فرارسیدن فصل پاییز و خزان گیاه، می‌توان اتصال این ساقه به گیاه مادری را قطع کرد و شاخه ریشه دار شده را به عنوان گیاهی مستقل در مکانی جداگانه کشت کرد.

آفات و بیماری های پیچ اناری

این گیاه به آفت و یا بیماری خاصی حساس نیست. شته‌ها، شپشک‌ها و مگس سفید ممکن است گاهی برای گیاه مشکلاتی ایجاد کنند. لکه برگی قارچی و کپک پودری از جمله بیماری‌های احتمالی این گیاه هستند.

بیشتر بخوانید:

اصول کاشت و تکثیر گیاه کالانکوآ

گل تکمه ای | راهنمای نگهداری و پرورش گل زینتی تکمه

روش کاشت و شرایط تکثیر گل حنا