تولد ساموئل جانسون منتقد و نويسنده مشهور انگليسي (1709م)

ساموئل جانسون معروف به دكتر جانسون، منتقد، نويسنده و مقاله نويس معروف انگليسي در هجدهم سپتامبر سال 1709م در ليچ‏فيلد انگلستان به دنيا آمد.

پايه آموزش او در كتاب‏فروشي پدرش گذارده شد و پس از اتمام تحصيلات در زادگاهش به آكسفورد رفت اما به سبب فقر و نياز مالي، دنباله تحصيل را رها كرد و به وسيله نشر مقاله‏ هاي آموزشي و رياست مدرسه ‏اي خصوصي امرار معاش نمود.

جانسون در 28 سالگي به لندن رفت و با تهيه مقاله‏ هاي سياسي و نقد ادبي و گزارش پارلماني و نيز انتشار اشعار هجوآميز شناخته شد. وي پس از آن به عنوان نثرنويس ممتاز به جامعه معرفي گشت و از سال 1747م طرح فرهنگ‏نامه عظيم و معروف خود را آغاز كرد.

از اين به بعد به كار مداوم پرداخت و در طي كوششي هفت ساله، فرهنگ زبان انگليسي را در دو جلد منتشر نمود. اين اثر نفوذ عميقي به دست آورد و مبناي تحقيق تاريخي زبان انگليسي قرار گرفت.

فرهنگ زبان انگليسي، فرهنگ‏نامه‏ اي بود براي پيرايش و جداسازي زبان انگليسي از اصطلاحات بيگانه و منزه ساختن آن از نظر صرف و نحو زبان. جانسون ضمن اين كارْ منظومه طولاني بيهودگي اميال انسان كه آميخته با بدبيني مداوم شاعر بود را به چاپ رساند.

او هم‏چنين با نگارش كتاب هشت جلدي نقدي بر شكسپير، اديب شهير هم وطنش، استادي خود در هنر نقد را بر همه آشكار كرد.

در همين زمان، جانسون صورت ديگري از نبوغ خود را ظاهر ساخت و رمان فلسفي شاهزاده حبشي را در دو جلد انتشار داد. پس از آن، جانسون كه به وسيله فرهنگ‏نامه ‏اش در محيط ادب كشور معروف شده بود، با انتشار اين رمان به شهرت جهاني رسيد و كتابش بلافاصله به زبان‏هاي مختلف ترجمه شد.

نويسنده در اين اثر داستانيِ هجوآميز، پوچي آرزوهاي بشر و عدم امكان دسترسي به خوشبختي در اين دنياي ناقص را نشان مي‏دهد. در رمان شاهزاده حبشي مكالمه‏ ها از رواني بسيار برخوردار است و جانسون با درايت خويش توانسته است مسائل معنوي و انديشه ‏هاي اروپايى را با مسائل كشوري دور و نامأنوس بياميزد.

پيروزي اين اثر، تنها به آن زمان، محدود نشد و هنوز اين كتاب از بهترين نمونه‏ هاي نثر در زبان انگليسي به شمار مي‏آيد. اثر ديگر جانسون، زندگي شاعران انگليسي است كه در آن شرح حال 52 شاعر از قرن هفدهم و هجدهم مورد نقد و بررسي قرار گرفته است. اين كتاب سندي استثنايى درباره تاريخ انديشه ‏ها و ذوق و سليقه و ادبيات يك عصر به شمار مي‏رود.

در اين دوره، جانسون زندگي فعالانه ‏اي را در اجتماع پيش گرفت كه مانند آثارش حائز اهميت بود. وي يك انجمن ادبي تأسيس كرد و در آن با همكارانش زمينه بحث‏هاي سودمند ادبي را فراهم آورد. با آنكه فعاليت‏هاي ادبي جانسون در زمينه‏هاي مختلف و متنوع بود، با اين حال، معاصرانش او را فيلسوف مي‏شناختند.

وي شخصاً از فيلسوفان نفرت داشت و القابي تند براي آنان مي‏نهاد. فلسفه خود وي، چنانكه در منظومه بيهودگي اميال انسان يا پوچي آرزوهاي بشر مطرح شده است، سردِ هجاآميز زندگي است.

به نظر او زندگي رنجي است مداوم كه مردمْ آن را تنها به واسطه لذت‏ها و شادي‏هاي اتفاقي ‏اش تحمل مي‏كنند. ستيزه وي عليه فقر و بيماري نيز كه شجاعتِ الهام‏بخش و تماشايى او را در برابر درد نشان مي‏دهد، تتمه نانوشته‏ اي بر فلسفه او است.

گرچه جانسون از نظر ظاهري، ناقص و داراي حركات نامنظم و نامتعادل بود، با اين همه فردي محبوب و شخصيتي منحصر به فرد به شمار مي‏رفت.

وي چهره ‏اي ممتاز در ادبيات نيمه دوم قرن هجدهم ميلادي بوده و در واقع بر محيط ادبي عصر خود، فرمان‏روايي داشته است. جانسون در سراسر زندگي، در جستجوي برقراري تعادلي ميان عقل و مذهب بود. وي بياني پرقدرت و آميخته با طنز و در عين حال خردمندانه و سرشار از معرفت و ادراك جهاني داشت.

ساموئل جانسون سرانجام در نوزدهم فوريه 1784م در 75 سالگي درگشت.