طبس؛ نگین کویر ایران با تاریخچه ای غنی و فرهنگ بومی منحصربه فرد

تاریخچه و فرهنگ بومی طبس

طَبَس۫ (تبس)، مرکز شهرستان طبس، شهری کویری است که در غرب استان خراسان جنوبی ایران قرار دارد.

جغرافیای طبس

شهرستان طبس در مدار ۳۳ درجه و ۳۵ دقیقه شمالی و نصف النهار ۵۶ درجه و ۵۵ دقیقه شرقی، در منطقه ای با آب و هوای بیابانی واقع شده است. ارتفاع شهر طبس از سطح دریا حدود ۶۹۰ متر است. در شرق شهر طبس رشته کوه بلندی به نام رشته کوه شتری قرار گرفته که ضلع شرقی چاله بزرگ طبس را تشکیل می دهد. این شهرستان ۵۵ هزار و ۴۶۰ کیلومتر مربع مساحت دارد. همچنین فاصله این شهرستان با مشهد ۵۴۰ کیلومتر و با بیرجند ۲۷۰ کیلومتر است.

پوشش گیاهی طبس

بیش از ۶۰ درصد مساحت شهرستان طبس، یعنی محدوده ای به وسعت ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار را بیابان ها تشکیل می دهند. ۱۰ درصد بیابان های کشور در این شهرستان واقع شده اند.

آداب و رسوم مردمان طبس

مردمان طبس در مناسبت های مختلف آداب و رسوم مخصوصی دارند که در ادامه با آن ها آشنا می شویم.

صحرا گردش

هوای طبس، با توجه به خصوصیات خاص خود، در پایان بهمن ماه، رو به گرمی می گذارد. مردم این شهر به ماه اسفند، «ماه نوروز» نیز می گویند. در حالی که در دیگر نقاط کشور از سبزی خبری نیست، منظره زیبایی که در کشتزارها به تصویر کشیده می شود، چشم هر بیننده ای را خیره می کند.

آنها به صحرا می روند و شعری بدین مضمون میخوانند:

«سیاه سیاه بقلی، سفید سیاه بقلی، غم به تو دادم بقلی، شادیت به ما دِه بقلی»

واعتقاد دارند که ناراحتی و غم و غصه از وجودشان می رود و شادابی و سرسبزی بوته های باقلا در آنها شکوفا می شود.

سوغاتی های طبس

سوغاتی های شهر طبس عبارتند از:

-شیرینی عصاره علف هیزه، عصاره آویشن، عصاره کلپوره، روورکرده، قطاب، باقلوا، نان چایی، نان نخود

-مربای بهار نارنج، پوست پرتغال، بالنگ، پوست پسته، نارنجوک(نارنج نارس و کوچک)، خرما، انجیر و مربای گوجه فرنگی

-عرقیات گیاهان کوهی و محلی

-سبزیجات معطر

-سینی های مسی عمدتاً با طرح نخل و پلیکان و طرحهای ظریف و مینیاتوری

-گلیم و فرش طبس در طرحهای لچک ترنج، جوشقان، محرابی، دسته گلی، گنبدی، کف ساد، قاب قا بی، درختی، افشان و خشتی

بافته های حصیری از برگهای نخل

همچنین بخوانید:

جزیره کیش: گوهری در خلیج فارس با پیشینه تاریخی پرفراز و نشیب

جزیره کیش با پیشینه تاریخی کهن از دوره هخامنشیان تا امروز، میزبان تمدن های مختلف بوده و فرهنگ بومی منحصربه فردی را در خود جای داده است.

از دیگر صنایع دستی و سوغات طبس می توان به صیفی جات، پسته، گل نرگس، انواع گیاهان داروئی، شیره با ارزش آنغوزه، نارنج، لیمو شیرین، پرتقال، نارنگی، خرما، خرمالو با عطر و طعم خاص و منحصر بفرد، پسته، بهار نارنج، زعفران، زیره سیاه، عسل خاص وطبیعی طبس، خاکشیر،  نون قرص(نان دایره ای شکل و خاص شهرستان) و تفتون(نان محلی) اشاره نمود.