حکم خودکشی در اسلام چیست + بررسی عوامل خودکشی

حکم خودکشی در اسلام
۱,۳۶۸
۲
۰
دوشنبه, ۲۱ مرداد ۱۳۹۸ ۱۱:۴۰
مالك اصلی انسان خداوند متعال است و نفس انسان امانت الهی است؛ از اين رو بايد از اين امانت خوب محافظت كرد و از بين بردن آن خيانت در امانت الهی است.
حکم خودکشی در اسلام

حکم خودکشی | حکم خودکشی چیست؟

دلگرم : حیات آدمی اولین و عظیم ترین نعمتی است که خداوند آن را برای رسیدن به تکامل و صعود به قلّه های رفیع و عالی معنوی به انسان عطا فرموده است.

ازاین رو نه تنها دیگران نمی توانند صدمه ای به این نعمت الهی وارد سازند، بلکه خود شخص نیز به هیچ عنوان حق ندارد آن را از بین ببرد و بر وی واجب است پیوسته از جان خویش پاسداری و محافظت کند.

البته فقط در راه خدا می توان جان خویش را فدا نمود. چون حفظ دین الهی و ارزشهای والای دینی ـ که همان راه خداوند است ـ از جان انسان بالاتر، ارزشمندتر و مهمتر است. لذا سید و سالار شهیدان و سرور آزادگان حضرت امام حسین علیه السلام و دیگر شهدای راه خدا، جان خویش را تقدیم نمودند.

در حقیقت این خود یکی از راههای رسیدن به کمال، بلکه بهترین و عالی ترین آن است.

اسلام درباره خودکشی چه نظری دارد؟

خودکشی در فرهنگ اسلامی به معنای عقب نشینی از نیل به غایت کمال و سقوط به وادی حسرت و ناکامی است.

بدین جهت این عمل از نظر اسلام حرام و محکوم است. چنانکه در قرآن کریم می فرماید:

«وَلا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إنَّ اللّه َ

کانَ بِکُمْ رَحیما،

وَمَنْ یَفْعَلْ ذلک عُدْوانا

وَظُلْما فَسَوْفَ نُصْلیهِ نارا»

«و خودکشی نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است. و هر کس این عمل را از روی تجاوز و ستم انجام دهد، به زودی او را در آتشی وارد خواهیم کرد.»

چرا خودکشی کردن گناه بزرگی است؟

کلمه «لاتَقْتُلُوا» صیغه نهی است و دلالت بر وجوب ترک عمل دارد.

روایات متعددی نیز درباره مذمت خودکشی وارد شده است. در این روایات، صاحبان این عمل اهل جهنم قلمداد شده و بهشت برای آنها حرام شمرده شده است. در ذیل به چند نمونه از روایات اشاره می کنیم:

روایات مختلف از امامان درباره مذمت خودکشی

1. أبی ولاّد می گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود:

مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ مُتَعَمِّدا

فَهُوَ فی نارِ جَهَنَّمَ خالِدا فیها

هر کس عمدا خودکشی بکند، همیشه در آتش دوزخ خواهد بود

2. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَی ءٍ

مِنَ الدُّنیا عُذِّبَ بِهِ یَوْمَ الْقِیامةِ

کسی که بوسیله چیزی از دنیا خودکشی کند، در روز قیامت بوسیله همان چیز عذاب خواهد شد

و در روایت دیگر می فرماید:

الذی یَخْنُقُ نَفْسَهُ یَخْنُقُها

فِی النّارِ، وَالّذی یَطْعَنُها فی النار

کسی که خودش را خفه کند، خویشتن را در آتش (دوزخ) خفه کرده است و کسی که به خودش نیزه زند، در آتش باشد.

و نیز فرمود:

کان فیمن قبْلَکُمْ رَجُلٌ بِهِ جرحٌ

فَجَزَعَ فَأَخَذَ سِکّینا فَخَزَّ بِها یَدَهُ

فَمارَقَأَ الدَّمُ حَتّی ماتَ،

فَقال اللّه ُ: بادَرَنی عَبدی بِنَفْسِهِ؟!

قد حَرَّمتُ عَلَیه الجَنَّةَ

میان انسانهای پیش از شما، مردی جراحتی برداشت و از شدّت بی تابی کاردی برداشت و با آن دستش را قطع کرد و از شدّت خونریزی مُرد، پس خداوند فرمود: بنده ام، در گرفتن جان خود بر من پیشی گرفت... هر آینه بهشت را بر او حرام کردم.

3. امام باقر علیه السلام فرمود:

إنَّ المُؤْمِنَ یُبْتَلی بِکُلِّ بَلِیَّةٍ

وَیَمُوتُ بِکُلِّ میتَةٍ إلاّ أَنَّهُ لایَقْتُلُ نَفْسَهُ

مؤمن ممکن است به هر بلائی مبتلا شود و به هر نوع مرگ بمیرد، امّا خودکشی نمی کند.

4. عمرو بن عبید بصری می گوید: «در یکی از جلسات امام صادق علیه السلام شرکت نمودم، پس از ورود و عرض ادب، شروع به خواندن این آیه نمودم که:

«والَّذینَ یَجْتَنِبُونَ کَبائِرَ الاثْمِ»

«آنانکه از گناهان کبیره پرهیز می کنند. بعداز خواندن این آیه لحظه ای سکوت کردم. امام صادق علیه السلام فرمود: عمرو چرا سکوت کردی؟ عرض کردم: ای پسر رسول خدا! گناهان کبیره را برایم مشخص کنید. حضرت فرمود: ای عمرو! بزرگترین گناهان چند قسم است:

  1. شریک قائل شدن برای خداوند
  2. ناامیدی از خداوند متعال
  3. عاق والدین
  4. کشتن نفسی که خداوند آن را حرام کرده است

در این روایت «نفس» مطلق است؛ هم شامل خودکشی و هم کشتن دیگران می گردد.

آیا خودکشی کردن گناه کبیره است؟

از مجموع آیات و روایات گذشته استفاده می شود که خودکشی از نظر اسلام از گناهان کبیره محسوب می شود، انجام آن حرام می باشد، و مرتکبین آن اهل دوزخ اند.

حتی برخی از گروه های اهل سنت مانند حنبلی ها کسی را که خودکشی می کند کافر دانسته و نماز میت را برای او واجب نمی دانند.

آنها در این باره به این حدیث استدلال می کنند که:

إنَّ رَجُلاً قَتَلَ نَفْسَهُ بِمَشاقِصٍ،

فَقالَ رَسُول اللّه صلی الله علیه و آله

: اَمّا أَنَا فَلا أُصَلِّی عَلَیْهِ

مردی با نیزه خودکشی کرد و رسول خدا فرمود: من بر این شخص نماز نمی خوانم.

بررسی علل مختلف خودکشی

در منابع دینی و تجربی علل و عوامل بسیاری در سطوح مختلف فردی، اجتماعی و خانوادگی، برای خودکشی مطرح شده است، تا آنجا که نزدیک به 50 علت و انگیزه برای ارتکاب این عمل برشمرده اند.

برخی از این علتها عبارت است از: احساس پوچی، اعتیاد، شهوت رانی و عشق بازی، زنا، شرابخواری، قماربازی، بی صبری در برابر مشکلات زندگی و بلاها، غرور، حسادت، خیانت، خشم و غضب و لجاجت، ترس از کیفر، ارتکاب جرم، ندامت و سرزنش وجدان، خیانت همسر یا معشوقه به شوهر، ازدواج اجباری، اختلافهای خانوادگی، بارداری نامشروع، مشکلات خانوادگی و... .

با دقت نظر می توان تمام این علل را در چهار علت اساسی زیر خلاصه کرد:

1. ضعف ایمان و اعتقاد دینی

علتهایی چون احساس پوچی، یأس و ناامیدی نسبت به آینده و بن بست فکری، بی صبری و امثال اینها، ناشی از ضعف اعتقاد و نداشتن شناخت کافی از خداوند متعال و عدم شناخت جایگاه انسان و فلسفه آفرینش اوست.

اگر کسی ایمان عمیق و اعتقاد جازم به خداوند داشته باشد، و بداند که خدا جهان هستی و بخصوص انسان را که اشرف مخلوقات این عالم است، هدفمند و غایت مند آفریده، هیچ گاه احساس پوچی و یأس و ناامیدی بر زندگی وی سایه نمی افکند.

و اگر به قدرت مطلقه خداوند باور داشته باشد و بداند که همه چیز در برابر قدرت او ناتوان و هیچ است، در هنگام بروز مشکلات به خدا تکیه می کند، و با توکل به خداوندو دعا به درگاه باری تعالی و با یاد و نام او که آرامبخش دلهاست می تواند مشکلات را یکی پس از دیگری پشت سر بگذارد و موجبات آرامش روحی و قوت قلب و عزت نفس را فراهم سازد.

طبق بیان امام امیرالمؤمنین علیه السلام خداوند کارها را مطابق مقتضای مصالح جاری می کند، نه بر طبق میل و رضایت انسان.

در واقع نیکی ها و بدیهای زندگی و خیر و شرّی که انسان در زندگی خود با آنها مواجه می شود، امتحان الهی یا کفاره گناهان است. بنابراین لازم است انسان در برابر مصیبت ها و مشکلات صبور باشد.در غیر این صورت منجر به کفر، جنون یا خودکشی می گردد.

2. ضعف معنویت و اخلاق دینی

بسیاری از عوامل خودکشی مانند: حسادت، کینه توزی، لجاجت، خشم و غضب، خیانت، غرور، زنا، شرابخواری، قماربازی، حب مقام، انتقام جویی، بارداری نامشروع، ازدواجهای اجباری و امثال اینها ناشی از ضعف معنویت و رعایت نکردن مسائل اخلاقی و دینی است.

در فرهنگ اسلامی طبق بیان آیات و روایات تمام اعمال انسان بخصوص گناهان کبیره دارای آثار و پیامدهایی است، و به اصطلاح اثر وضعی دارد، به همین جهت در اسلام از انجام گناه و کارهای خلاف اخلاق به شدت نهی شده است.

3. توجه بیش از حد به خواسته های حیوانی

شهوت رانی افراطی و عشق بازی نامشروع، عشق به مال و ثروت (دنیاطلبی و دنیادوستی) و... خواسته های حیوانی هستند و از عوامل خودکشی می باشند.

4. عوارض طبیعی

مانند جنون و اختلالات روانی، ترس از کیفر، بیماریهای صعب العلاج، نقیصه هایی در ساختمان جمجمه، ضایعات قلبی و کبدی، صرع و... .

حکم خودکشی در اسلام چیست + بررسی عوامل خودکشی

آثار و عواقب خودکشی

خودکشی به سان ناهنجاریهای دیگر جامعه، دارای عواقب و پیامدهای سخت فردی و اجتماعی است. کسانی که خودکشی می کنند، اگر عمل آنها باعث مرگشان شود، هرچند ممکن است ظاهرا از رنج و درد و مشکلات دنیا آزاد شوند، امّا بنا به اعتقادات دینی به عذابهای سخت و دردناک گرفتار می گردند؛

و از زمره کسانی می شوند که بطور دائم در آتش بسیار سخت جهنم می سوزند. علاوه بر روایات گذشته در بحث حرمت خودکشی، روایات فراوان دیگری نیز درباره آثار شوم این عمل وارد شده است که در این بخش به برخی از آنها اشاره می کنیم:

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

«مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدیدَةٍ فَحَدیدَته

فی یَده یُجاءُ بِها فی بَطْنِه فی نارِ جَهَنَّمَ

خالِدا فیها مُخَلّدا أبدا، ومَنْ شَرِبَ سَمّا

وَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَسَمُّهُ فی یَدِهِ یَتَحَسّاهُ

فی نارِ جَهَنَّمَ خالِدا فیها أبَدا، وَمَنَ تَرَدّی

مِنْ جَبَلٍ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ فهو یَتردّی

فی نار جهنّم خالدا فیها مُخلّدا أبَدا

کسی که بوسیله آهن خودکشی کند پس آهن پاره بدست که (قسمتی از آن) به شکمش فرو رفته آورده می شود، و وارد آتش جهنم می گردد.

ودر آن بطور أبد و همیشگی خواهد سوخت، و کسی که با خوردن سمّ خودکشی کند، پس سمّ در دست به آتش جهنم انداخته می شود و در آن بطور دائم خواهد سوخت، و کسی که خود را با پرت کردن از کوه به قتل برساند، پس به آتش جهنم پرت می شود و در آن تا أبد خواهد ماند.»

حکم خودکشی از نظر پیامبر اکرم (ص)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در روایت دیگری می فرماید:

«مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِسَمٍّ، عُذِّبَ بِهِ

کسی که با خوردن سم خودکشی کند، با همان سمّ معذّب خواهد شد.»

و نیز می فرماید:

«مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَی ءٍ أو ذبِحَ، ذَبَحَهُ اللّه ُ بِهِ فی نارِ جَهَنَّمَ

کسی که با چیزی یا ذبح خود، خودکشی کند، خداوند بوسیله همان چیز او را در آتش جهنم ذبح خواهد کرد.»

ابوسعید خدری می گوید: ما در جنگها و غزوات به صورت کاروانهای نوزده نفری بیرون می رفتیم و کارها را در میان خود تقسیم می کردیم.

یکی در چادر می ماند، یکی برای یارانش کار می کرد؛ غذایشان را درست می نمود و شترانشان را آب می داد. عده ای هم پیش پیامبر صلی الله علیه و آله می رفتند.

اتفاقا در کاروان ما مردی بودکه کار سه نفر را انجام می داد؛ هم هیزم جمع می کرد، هم آب می آورد و هم غذا پخت می کرد. این موضوع، به عرض پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رسید.

حضرت فرمودند:

«ذلکَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ النّارِ؛ او اهل دوزخ است.»

ما تعجب کردیم. وقتی که با دشمن روبرو شدیم و به جنگ پرداختیم، آن مرد مجروح شد، تیری برداشت و خودش را با آن کشت. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «گواهی می دهم که من رسول خدا و بنده او هستم.»

بیشتر بخوانید :

۶ ذکر و دعا برای آرامش دل شکسته

خواندن کدام سوره و دعاها صبر را زیاد میکند!

دعا برای درد ناف | بهترین دعا برای درمان درد ناف و شکم

دعای طلاق | مجرب ترین دعا برای سریع شدن طلاق


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(2 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • خودکشی
  • حکم خودکشی
  • حکم خودکشی در اسلام

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter