چرا باتری ماشین بیش از حد شارژ می شود؟

علت زیاد شارژ شدن باتری ماشین چیست؟

بیش از حد شارژ شدن باتری خودرو یکی از مشکلات رایج سیستم برق خودرو است که می تواند باعث جوش آوردن باتری، خرابی قطعات الکتریکی و حتی آتش سوزی شود.

به طور کلی باتری ماشین به 4 روش شارژ می شود: شارژ باتری با کار کردن دینام، اتصال باتری خودرو با کابل به باتری ماشین دیگر، استفاده از شارژر مخصوص، استفاده از شارژر خورشیدی.

گاهی پیش می آید که باتری بیش از ظرفیت آن شارژ می شود و یکی از دلایل آسیب دیدن باتری های خودرو همین اور شارژ شدن آنهاست؛ این مشکل رایج دلایل متعددی دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.

• آسیب دیدن دینام
• خراب شدن باتری
• خرابی تنظیم کننده های ولتاژ
• خرابی شارژر باتری یا عدم استفاده صحیح آن
• بالا بودن دمای هوا

شارژ بیش از حد باتری ماشین باعث کاهش عمر مفید آن شده و باعث می شود توانایی آن برای نگهداری برق کمتر شود و در نهایت سیستم برق رسانی خودرو را دچار مشکل کند. بنابراین بهتر است هریک از دلایل بروز این مشکل را در ادامه مطالعه نمایید.

1. دینام ماشین دچار شکستگی و آسیب دیدگی شده است

دینام از مهمترین اجزای داخلی خودرو است که با تولید انرژی الکتریکی، باتری را به میزان مناسب، ثابت و کنترل شده شارژ می کند، اما اگر این قطعه آسیب دیده باشد، ممکن است برق زیادی تولید کند که باتری ماشین نیازی به آن نداشته باشد.

خرابی دینام ممکن است باعث تولید گرما و از بین رفتن پوشش محافظتی صفحات باتری شود و ادامه این روند منجر به خرابی باتری خواهد شد. همچنین ممکن است باتری به دلیل خرابی دینام نتواند شارژ شود و در نهایت تخلیه شود. یکی از نشانه های خرابی دینام خودرو روشن شدن چراغ موتور چک است.

راه حل

با استفاده از مولتی متر، ولتاژ باتری در حالت روشن بودن موتور بررسی می شود،
اگر عددی بالاتر از ۱۴.۵ ولت مشاهده شود، نشان دهنده اختلال در عملکرد دینام یا رگولاتور است،
در بسیاری از موارد، عامل اصلی افزایش ولتاژ، خرابی رگولاتور است،
این قطعه باید توسط تعمیرکار متخصص تست شده و در صورت معیوب بودن، تعویض گردد،
تعویض رگولاتور کم هزینه تر از تعویض کامل دینام است،
اگر رگولاتور سالم باشد، باید اجزای داخلی دینام مانند سیم پیچ ها، دیودها و زغال ها بررسی شوند،
شل بودن یا سولفاته شدن اتصالات بین دینام، باتری و بدنه خودرو نیز باید بررسی شود،
اگر دینام دچار آسیب ساختاری شده و تعمیر آن مقرون به صرفه نباشد، بهترین راه حل، تعویض کامل دینام با نمونه استاندارد و سازگار با خودرو است.

2. باتری خودرو خود به خود خراب شده است

خراب شدن خود باتری می تواند باعث زیاد شارژ شدن باتری ماشین شود. وقتی باتری دچار سولفاته شدن، افزایش مقاومت داخلی یا خرابی یکی از سلول ها می شود، ولتاژ واقعی آن دیگر به درستی بالا نمی رود.

در این شرایط، رگولاتور ولتاژ دینام تصور می کند باتری هنوز شارژ نشده است و فرمان افزایش ولتاژ خروجی را صادر می کند. به طور کلی باتری معیوب نمی تواند ولتاژ واقعی را درست نمایش دهد؛ بنابراین سیستم شارژ خودرو برای جبران این وضعیت، ولتاژ بیشتری تولید می کند.

راه حل

با دستگاه تست باتری یا مولتی متر، ولتاژ در حالت خاموش (حدود ۱۲.۶ ولت) و در حالت روشن بودن موتور (حداکثر ۱۴.۴ ولت) اندازه گیری می شود،
اگر باتری در حالت شارژ، ولتاژ غیرطبیعی نشان دهد یا سریع داغ شود، نشانه خرابی داخلی است،
در تست بار، باتری تحت فشار قرار می گیرد تا توان واقعی نگهداری انرژی مشخص شود،
باتری هایی که سلول معیوب دارند، در این مرحله افت شدید ولتاژ نشان می دهند و مشخص می شود که عامل تحریک سیستم شارژ هستند،
باد کردن بدنه، نشت اسید، بوی تند یا تغییر رنگ قطب ها همگی علائم خرابی باتری هستند،
در صورت خرابی، تنها راه حل اصولی، تعویض باتری با نمونه استاندارد و متناسب با خودرو است،
بعد از نصب باتری جدید، باید ولتاژ خروجی دینام دوباره اندازه گیری شود تا مطمئن شویم مشکل زیاد شارژ شدن برطرف شده و دینام در بازه استاندارد کار می کند.

3. تنظیم کننده های ولتاژ خراب شده اند

ثابت نگهداشتن و تنظیم برق مصرفی باتری خودرو بر عهده تنظیم کننده ولتاژ است؛ اما اگر تنظیم کننده ولتاژ آسیب دیده باشد، ممکن است جریان برق به صورت کنترل نشده و نامناسب به باتری برسد و در نهایت ممکن است باعث خرابی دینام شود.

راه حل

با استفاده از مولتی متر، ولتاژ دو سر باتری در حالت خاموش، روشن در دور آرام و در دور موتور بالا اندازه گیری می شود،
اگر ولتاژ از ۱۴.۷ ولت فراتر رود، سیستم شارژ دچار اختلال است و رگولاتور علت اصلی خواهد بود،
در بسیاری از خودروهای جدید، رگولاتور در داخل مجموعه دینام قرار دارد،
در این مرحله باید عملکرد آن توسط تعمیرکار برق خودرو تست شود تا مشخص گردد آیا توانایی تثبیت ولتاژ را دارد یا خیر،
در صورت خرابی، بهترین راه حل تعویض رگولاتور معیوب است،
در خودروهایی که رگولاتور جداگانه قابل تعویض نیست، لازم است کل مجموعه دینام تعمیر یا تعویض شود،
باید تمامی کابل ها، سوکت ها و اتصالات بدنه از نظر افت ولتاژ، سولفاته شدن و قطعی بررسی و اصلاح شوند،
پس از تعمیر سیستم شارژ، تست سلامت باتری ضروری است تا در صورت افت ظرفیت یا خرابی صفحات، باتری تعویض گردد.

4. از شارژر باتری به درستی استفاده نشده است یا شارژر سالم نیست

در خودروهای برقی که باتری با شارژرهای مخصوص شارژ می شوند، این اتفاق ممکن است رخ دهد؛ ممکن است راننده شارژر را به مدت طولانی به باتری متصل کرده باشد. عدم آگاهی برخی از رانندگان باعث شده باتری را از شب تا صبح به شارژر متصل کنند و در نهایت با یک باتری کم بار یا بیش از حد شارژ شده مواجه می شوند.

راه حل

نخستین اقدام، اندازه گیری ولتاژ خروجی دینام در حالت های مختلف دور موتور است،
در صورتی که ولتاژ بیش از محدوده استاندارد باشد، رگولاتور ولتاژ معیوب بوده و باید تعمیر یا تعویض شود،
در صورت استفاده از شارژر خارجی، باید از شارژرهای هوشمند با قابلیت قطع خودکار و تنظیم ولتاژ استفاده شود،
این شارژرها با توجه به ظرفیت باتری، جریان را کنترل کرده و پس از تکمیل شارژ، به طور خودکار فرآیند را متوقف می کنند،
زمان شارژ باید متناسب با ظرفیت باتری و جریان خروجی شارژر تنظیم گردد،
کابل ها، اتصالات بدنه، سیم کشی دینام و باتری باید به صورت دوره ای بررسی شوند،
باتری های قدیمی مقاومت داخلی بالاتری دارند و در برابر شارژ واکنش غیرطبیعی نشان می دهند،
تعویض باتری فرسوده یکی از اقدامات ضروری برای پیشگیری از شارژ بیش از حد است.

5. دمای هوا بالا است

از دلایل خرابی باتری خودرو یا اور شارژ شدن آن ها می توان به تغییرات شدید دمایی و به خصوص گرمای هوا اشاره کرد. در اثر گرما ممکن است اثرات ناشی از شارژ بیش از حد باتری تشدید شده و خرابی آن زودتر اتفاق بیفتد.

راه حل

برای جلوگیری و رفع مشکل زیاد شارژ شدن باتری در هوای گرم، اقدامات زیر باید انجام شود:

بررسی ولتاژ خروجی دینام با ولت متر؛ مقدار استاندارد بین ۱۳.۸ تا ۱۴.۴ ولت است.
تست و در صورت نیاز تعویض رگولاتور ولتاژ، زیرا مهمترین عامل کنترل شارژ محسوب می شود.
بازبینی سیم کشی ها و اتصالات بدنه (ارت) جهت جلوگیری از خطای ولتاژ
کنترل وضعیت باتری از نظر سطح الکترولیت، نشتی و بادکردگی بدنه
اطمینان از سلامت دینام و عدم تولید ولتاژ غیرعادی در دورهای بالا
پارک خودرو در سایه و پرهیز از قرار دادن طولانی مدت آن زیر آفتاب مستقیم در روزهای بسیار گرم

شارژ شدن بیش از حد باتری خودرو قطعا تاثیرات منفی بر عملکرد این سیستم خواهد داشت؛ در ادامه برخی از عوارض شارژ بیش از حد باتری ماشین را خواهیم گفت.

مشکلات شارژ زیاد باتری ماشین

به جوش آمدن آب مقطر و اسید سولفوریک درون باتری، گرم شدن محفظه باتری یا ذوب شدن آن
تجمع هیدروژن در سلول های باتری و باد کردن بخشی از بدنه و محفظه به دلیل افزایش تولید گاز و ایجاد فشار داخل باتری
جرقه زدن باتری ماشین و انفجار به دلیل ترکیب هیدروژن و اکسیژن
ذوب شدن پلاستیک، سرب و مواد سولفوریک اسید به اطراف باتری

شارژ شدن بیش از حد باتری خودرو چه نشانه هایی دارد؟

برای بررسی و رفع مشکل شارژ بیش از حد باتری، ابتدا باید نشانه های بروز این مشکل را بشناسید. در ادامه نشانه های زیاد شارژ شدن باتری ماشین را خواهم گفت. در صورت مشاهده هریک از این علائم بی تفاوت از کنار آنها نگذرید و باتری ماشین را به یک تکنسین متخصص نشان دهید.

علائم شارژ شدن بیش از حد باتری خودرو

محفظه به خصوص کناره های باتری گرم یا داغ شده است. (این بررسی را پس از 30 دقیقه رانندگی انجام دهید)
خم شدن کناره های باتری نشانه دیگری از شارژ بیش از حد باتری خودرو است.
قسمت داخلی باتری دچار تورم و برآمدگی شده است.
سطح مایع باتری کم می شود و باید دائما آن را پر کنید.
بوی جوشاندن اسید نشانه دیگری است که البته چندان رایج نیست.

روش تشخیص بیش از حد شارژ شدن باتری خودرو

برای تشخیص بروز این مشکل باید ولتاژ روی باتری را اندازه بگیرید:

برای انجام این کار ابتدا باید خودرو را خاموش کنید و مطمئن شوید همه لوازم جانبی آن ها خاموش است،
در حالت نرمال ترمینال ها باید حدود 12. 6 ولت باشد،
حال خودرو را روشن کنید و مجددا این کار را انجام دهید،
در حین انجام این اندازه گیری باید دور موتور را آهسته آهسته بیشتر کنید.
ولتاژ باید حداکثر تا 14. 2 ولت افزایش یابد،
اگر ولتاژ شما بالاتر از مقدار گفته شده باشد نشانه خرابی رگولاتور است.

منبع : آی پی امداد