سوره معارج: از داستان غدیر تا فضیلت تلاوت

معرفی سوره معارج

سوره مَعارِج هفتادمین سوره و از سوره های مکی قرآن است که در جزء ۲۹ جای دارد. نامگذاری این سوره به نام معارج (یعنی «درجات») به دلیل استفاده از این واژه در آیه سوم آن است. سوره معارج با نقل داستان کسی آغاز می شود که از خدا برای خود عذاب خواست. سپس خصوصیات قیامت و برخی از اوصاف و احوال مؤمنان و وضعیت کافران را بیان می کند و در آخر به مشرکان و کافران بیم می دهد و از قیامت می گوید.

سوره معارج: متن کامل، ترجمه فارسی و پخش صوتی آنلاین

در شأن نزول آیات ۱ تا۳ سوره معارج آمده است، این آیات مربوط به واقعه غدیر و فردی است که ولایت امام علی(ع) را نپذیرفت. در فضیلت تلاوت این سوره از پیامبر(ص) نقل شده هر کس سوره معارج را قرائت کند، خداوند به او ثواب کسانی را می دهد که رعایت امانت و عهدهای خود را می کنند و کسانی که بر نمازهای خود مواظبت می کنند.

علت نامگذاری سوره معارج

این سوره را مَعارِج می نامند، به این مناسبت که این کلمه در آیه ۳ این سوره آمده است و این آیه، خداوند را ذی المعارج (صاحب درجات) شمرده است.[یادداشت ۱] این سوره را سَألَ یا واقع نیز نامیده اند؛ زیرا این دو واژه در آیه اول آمده است (سأل سائل بعذاب واقع).

ترتیب و محل نزول سوره معارج

سوره معارج جزو سوره های مکی و در ترتیب نزول هفتاد و نهمین سوره ای است که بر پیامبر(ص) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مُصحَف هفتادمین سوره است و در جزء ۲۹ قرآن جای دارد. البته برخی از مفسران شیعه، مکی بودن همه آیات این سوره را نپذیرفته اند.

علامه طباطبایی معتقد است که سیاق و معنای آیات این سوره نشان می دهد که حداقل برخی از آیات این سوره در مدینه نازل شده اند. او در تشریح این مساله عنوان کرده است، درست است که سیاق آیات اولیه سوره معارج همانند سوره های مکی است و در مورد عذاب کفار در روز قیامت نازل شده اند، اما در این سوره آیاتی وجود دارد که ثابت می کند قطعا بخش اولیه آیات این سوره مدنی اند. در آیه ۲۴ این سوره سخن از زکات است. زکات مساله ای است که بدون هیچ اختلافی در مدینه تشریع شده است. بر این اساس، اگر این آیه مدنی باشد ناگزیر آیات قبلی آن نیز باید مدنی باشند چرا که معنای آنها در مورد یک موضوع است و آیات مستلزم یکدیگر اند.

او همچنین عنوان کرده است که مضمون فصل سوم سوره یعنی آیات ۳۶تا۴۴ در مورد منافقین است. منافقینی که پیامبر(ص) را احاطه کرده بودند و این معنا و مضمون با آنچه در مدینه وجود داشت بیشتر تطبیق دارد چرا که پیدایش نفاق در مدینه بوده است.

تعداد آیات سوره معارج

سوره معارج ۴۴ آیه، ۲۱۷ کلمه و ۹۷۲ حرف دارد.

همچنین بخوانید:

سوره حاقه: بررسی محتوا، علت نامگذاری و فضیلت قرائت

سوره حاقه، شصت و نهمین سوره قرآن و از سوره های مکی است که به دلیل تکرار واژه «الحاقه» در آیات ابتدایی به این نام خوانده می شود. محور اصلی این سوره،…

محتوای سوره معارج

گفته شده است سوره معارج به لحاظ موضوعی، دارای چهار بخش است:

در بخش اول از عذاب سریع برای کسی سخن می گوید که بعضی از گفته های پیامبر(ص) را انکار کرد.
بخش دوم، بسیاری از خصوصیات قیامت و مقدمات آن و حالات کفار در آن روز آمده است.
بخش سوم، بیان گر قسمت هایی از صفات انسان های نیک و بد است که آنان را بهشتی یا دوزخی می کند.
بخش چهارم، شامل انذارها و بیم دادن هایی به مشرکان و منکران است و بار دیگر به مسئله رستاخیز برمی گردد و سوره را پایان می دهد.