زایمان طبیعی چه فرقی با زایمان فیزیولوژیک دارد؟

فرق زایمان طبیعی و زایمان فیزیولوژیک ، کدام بهتر است؟

زمانی که مادر باردار برای زایمان به بیمارستان مراجعه می‌کند، پزشک ممکن است بر اساس دلایل مختلف، با تزریق آمپول فشار یا درد، دردهای زایمان طبیعی را القا یا تشدید کند. در زایمان طبیعی می‌توان از روش‌های کاهش درد زایمان هم استفاده کرد.زایمان فیزیولوژیک مخصوص افرادی است که هیچ مشکل و بیماری خاصی ندارند و تمامی روند بارداری آنها طبیعی بوده است.

همچنین در طول بارداری با تغذیۀ مناسب و ورزش کردن، بدن خود را برای زایمان آماده کرده‌اند. در زایمان فیزیولوژیک پزشک هیچ دخالتی در روند زایمان شما نخواهد داشت. به این معنا که هیچ دارویی برای کاهش درد یا تسریع زایمان به شما تزریق نشود. در این نوع زایمان، ماما با روش‌های غیردارویی درد شما را کاهش می‌دهد. زایمان در آب نیز یکی از انواع زایمان فیزیولوژیک است.

زایمان فیزیولوژیک در ایران

مصرف دارو از همان اول بارداری برای مادر و جنین خوب نیست . با انجام زایمان فیزیولوژیک در حین زایمان هم مصرف دارو صورت نمی گیرد.داروهایی که برای انقباض رحم به کار می روند مثل داروی به اصطلاح عامیانه آمپول فشار برای خرج جنین در طی زایمان طبیعی غیر فیزیولوژیک استفاده می گردد.

اما تجربه ثابت کرده که استفاده از دارو هایی مانند اکسی توسین که همان آمپول فشار است باعث افزایش درد حین اتاق  زایمان می شود. همچنین داروهایی که برای تسکین درد زایمان یا آنالژزی آن استفاده می شود نیز در زایمان فیزیولوژیک مورد استفاده قرار نمی گیرد چرا که باعث عوارض هایی برای مادر وکودک می باشد.

در زایمان فیزیولوژیک از چه روش هایی برای کاهش درد استفاده می شود؟

ماساژ درمانی: که با ماساژ دادن نقاط خاص طب سوزنی به کاهش درد کمک فراوانی می کند.

آروماتراپی: که با بویدن چندین عصاره آرامش خاصی به مادر می بخشد.

گرمادرمانی و سرمادرمانی کردن (استفاده از کمپرس سرد و گرم)

تکنیک های صحیح نفس کشیدن

موزیک درمانی: باگوش دادن به موزیک آرامش بخش باعث منحرف کردن مغز به غیر از درد می شود.

طب فشاری : که نقاط خاص موجود در بدن با فشار دادن باعث کاهش موثر درد می شود .

تن آرامی و رفلکسولوژی

استفاده از وان آب

با روش های بالا تا حدود زیادی از درد زایمان کاهش می یابد که منجر به استفاده نکردن از دارو می شود.در زایمان فیزیولوژیک بدون مداخله خدمات پزشکی صورت می گیرد و حضور همسر در طی لیبر و انجام زایمان مانعی ندارد بلکه باعث قوت قلب مادر باردار می شود و زایمان با محیط امن و آرام صورت می گیرد.

لازمه ی انجام زایمان فیزیولوژیک چیست؟

مادر باردار باید با شرکت در کلاس های آمادگی برای زایمان با انجام زایمان فیزیولوژیک و خدمات ارائه شده در این زایمان آشنا شود تا بتواند یک زایمان عالی را پشت سر بگذارد.

زایمان فیزیولوژیک در طی اتاق درد

خوردن غذا و نوشیدن و آشامیدن در طی زایمان فیزیولوژیک مانعی ندارد و مادر می تواند در اتاق درد راحت باشد و هر پوزیشنی که دوست دارد و باعث کاهش درد می شود قرار بگیرد و در طی اتاق درد حرکت کند.

تکنیک تنفس صحیح در زایمان فیزیولوژیک: نحوه صحیح نفس کشیدن در طی زایمان باعث رسیدن اکسیژن کافی به رحم و جنین می شود همین رسیدن اکسیژن خوب و کافی باعث تسکین درد فراوانی می شود.

فواید زایمان طبیعی برای مادر

در بررسی فواید زایمان طبیعی برای مادر به نکات مختلفی باید توجه داشت که در ادامه به تشریح این نکات حائز اهمیت، می‌پردازیم:

1- الگوی شیردهی برای مادران با زایمان طبیعی

مادرانی که زایمان طبیعی دارند، خیلی زودتر از افراد سزارین شده می‌توانند اقدام به شیردهی کنند.مادرانی که سزارین می‌شوند به دلیل تأثیر داروهای بیهوشی و همچنین توجه به عدم فشار در ناحیۀ بخیه شده، نیاز به کمک گرفتن برای در آغوش گرفتن نوزاد خود و شیر دادن به او را دارند؛ همین امر باعث تأخیر چندین ساعته حتی تا ۱۲ ساعت یا بیشتر در  شیر دادن به نوزاد می‌شود.

این تأخیر می‌تواند تأثیر منفی در روحیۀ مادر گذاشته و او را تحت فشار قرار دهد.در زایمان طبیعی این زمان تأخیر برای در آغوش گرفتن نوزاد و شیر دادن به او وجود ندارد؛ چراکه مادر تحت تأثیر داروهای بیهوشی و درد ناحیۀ بخیه شده نبوده و سریع‌تر می‌تواند به نوزاد خود رسیدگی کند.

2- هوشیاری مادران با زایمان طبیعی

هوشیاری در حین عمل زایمان مبتواند یکی دیگر از فواید زایمان طبیعی برای مادر باشد. در زایمان به روش طبیعی مادر کاملاً هوشیار است و از هیچ‌گونه داروی بیهوشی برای او استفاده نمی‌شود؛ لذا مادر آگاه بوده و می‌تواند فشار لازم را جهت حرکت نوزاد به مجرای زایمان ایجاد کند. این نوع فشار جهت هدایت نوزاد به سمت مجرای زایمان در روش سزارین نیز اعمال می‌شود.

3-عدم نیاز به تزریق مواد شیمیایی به مادران با زایمان طبیعی

در ماه آخر حاملگی دهانۀ رحم نرم می‌شود. در زمان زایمان، انقباضات رحم زیاد شده که این امر باعث ایجاد درد زایمان می‌شود و جنین تحت همین شرایط در لگن مادر جای می‌گیرد. در این شرایط دهانۀ رحم کشیده و باز می‌شود. جنین به طرف پایین حرکت کرده و می‌چرخد تا سر او به طرف پایین قرار گیرد.

با هر انقباض رحم، نشانه‌هایی به مغز ارسال می‌شود که باعث آزادشدن هورمون اکسی‌توسین می‌شود. با آزاد شدن این هورمون، انقباضات شدت بیشتری می‌یابند.اکسی‌توسین هورمونی است که در طی زایمان و بعد از آن نقش بسزایی دارد، به نحوی که این هورمون بعد از باز شدن دهانۀ رحم و در طی زایمان آزاد شده و باعث تسهیل زایمان، تحریک نوک سینه و آزاد شدن شیر مادر می‌شود.

ترشح هومون اکسی‌توسین در زمان زایمان بسیار حائز اهمیت است. در مادرانی که از روش سزارین استفاده می‌کنند، گاهی نیاز به تزریق اکسی‌توسین برای شدت گرفتن انقباضات به وجود می‌آید.پس یکی دیگر از برتری‌های روش زایمان طبیعی نسبت به سزارین، عدم تزریق هورمون اکسی‌توسین برای شدت گرفتن انقباضات رحمی و همچنین عدم قرار دادن سوند در مثانه است.

4- زمان ترخیص مادران با زایمان طبیعی

از فواید زایمان طبیعی برای مادر، می‌توان به زمان ترخیص اشاره کرد. مادران پس از انجام زایمان طبیعی به مدت ۲۴ ساعت در بیمارستان بستری خواهند بود. بعد از این زمان با انجام یک روند خاص برای حصول اطمینان از وضعیت جسمی و روحی مادر او را ترخیص می‌کنند. که این زمان گفته شده برای مادران با روش سزارین بیشتر بوده و ترخیص آنان نیز دیرتر انجام می‌شود.

برخی از مراحل روند ترخیص مادران از جنبۀ سلامت با روش زایمان طبیعی به صورت ذیل است:

الف ـ بررسی علائم حیاتی و وضعیت روانی

در این حیطه بررسی فشار خون، نبض، تنفس و همچنین علائم افسردگی مورد توجه است.

ب ـ توجه به وضعیت دفع ادرار و مدفوع

در این حیطه توجه به توانایی مادر بعد از زایمان در دفع ادرار و مدفوع بسیار مهم است.

ج ـ اندازه‌گیری میزان هموگلوبین

 این نوع آزمایش در مواردی صورت می‌گیرد که مادر دچار بیماری کم‌خونی بوده و برای اطمینان از وضعیت او پس از زایمان انجام می‌شود.

د ـ مقدار هزینه برای مادران با زایمان طبیعی

به جهات مختلفی این نکته را اظهار می‌نماییم که هزینه‌های زایمان به روش طبیعی بسیار مقرون به صرفه است.یکی از دلایل این موضوع عدم حضور طولانی مدت مادر در بیمارستان پس از زایمان است که همین امر باعث کاهش هزینه می‌شود.

5ـ عدم بروز بیماری برای مادران بعد از زایمان طبیعی

از دیگر فواید زایمان طبیعی برای مادر می‌توان به عدم بیماری بعد از زایمان اشاره کرد. مادرانی که زایمان طبیعی انجام می‌دهند، خطر زخم شدن و همچنین ایجاد عفونت و مشکلات دیگری که اکثراً گریبان مادران با روش زایمان سزارین را می‌گیرند، رو به رو نیستند.عواملی مثل پارگی رحم که در زایمان سزارین رخ می‌دهد، نیاز به پیگیری‌های فراوان برای مداوا دارد و خود مادر را نیز تحت فشار قرار می دهد. در زایمان طبیعی این مشکل وجود ندارد و خیال مادر راحت است.

همچنین بخوانید:

درد زایمان طبیعی چقدر طول میکشد؟ آیا این درد قابل تحمل است؟