دلگرم
امروز: جمعه, ۳۰ مهر ۱۴۰۰ برابر با ۱۵ ربيع الأول ۱۴۴۳ قمری و ۲۲ اکتبر ۲۰۲۱ میلادی
حاملگی خارج از رحم و خطرات آن برای مادر

بارداری خارج از رحم و خطرات آن برای مادر چیست؟

حاملگی خارج از رحم و خطرات آن برای مادر
4
زمان مطالعه: 13 دقیقه
بارداری خارج از رحم:هنگامی که تخمک بارور شده خارج از حفره اندومتری کاشته می شود، آنچه که ما به عنوان بارداری غیرطبیعی یا بی حسی میشناسیم رخ می دهد. این نوع بارداری نمیتواند پیش برود و خطری را ایجاد می کند که می تواند برای مادر جدی باشد، به همین علت…

هشدار جدی حاملگی خارج از رحم برای مادر

مضطرب و پریشان و سردرگم به بیمارستان می‌رود و وضعیتش را برای پزشك شرح می‌دهد و پس از بررسی‌ها و آزمایش‌های متعدد مشخص می‌شود كه حامله است، اما متاسفانه یك حاملگی نابجا!صبح كه از خواب بیدار می‌شود احساس می‌كند مثل همیشه نیست. انگار كه مریض شده و احساس ضعف می‌كند و یكباره دچار حالت تهوع می‌شود. او نه تنها از این وضعیت ناراحت نمی‌شود كه احساس شادی و شعف هم می‌كند. چندماهی است كه منتظر این علامت‌هاست؛ علامتی كه نشان از آمدن یك مسافر كوچولو دارد، اما این خوشحالی مدت زیادی دوام نمی‌آورد و حالا كه دیگر احساس می‌كند مادر شده، دچار دل‌درد، سرگیجه و خونریزی می‌شود.

حاملگی نابجا یا خارج رحمی، از مهم‌ترین شرایط اورژانسی در بارداری محسوب می‌شود كه با تشخیص هر چه سریع‌تر آن موجب نجات مادر و حفظ باروری مجدد وی می‌گردد.این نوع حاملگی كه وضعیتی خطرناك و از مهم‌ترین علل مرگ و میر مادران به شمار می‌آید، از هر 1000 مورد حاملگی در 16 مورد پیش می‌آید. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد كه تخمك بارور شده خارج از آندومتر رحمی باشد. معمولا در 98 درصد این موارد تخمك بارور شده در لوله رحمی است و چنانچه این وضعیت سریع تشخیص داده نشود و درمان صورت نگیرد، منجر به پارگی لوله و به دنبال آن باعث خونریزی داخلی در ناحیه شكم می‌شود.

بارداری خارج رحمی

لانه‌گزینی تخمك بارور شده در جاهای دیگری هم ممكن است رخ دهد. تخمدان، گردن رحم، شكم (صفاق)‌ و همزمانی حاملگی خارج رحمی و داخل رحم از جاهایی هستند كه امكان دارد تخمك بارور شده در آنها جا خوش كند.

خطرناك ولی بی‌سر و صدا

علائم بارداری خارج رحمی گاهی می‌تواند بیمار را دچار اشتباه و خیال كند كه دچار عفونت ادراری یا مشكلات گوارشی و مسمومیت شده است و گاهی، خونریزی مشابه قاعدگی داشته باشد و حتی متوجه بارداری نشود.به طور كلی تشخیص ابتدایی بارداری خارج رحمی مشكل است و معمولا چنین زنانی می‌گویند ابتدا علائمی مانند حاملگی طبیعی داشته‌اند؛ مثل تاخیر قاعدگی، حساس شدن پستان‌ها، تهوع و استفراغ اما زنگ خطر با این علائم زده نمی‌شود و بیمار دچار درد لگنی، شكمی و خونریزی از واژن می‌شود و سرانجام سرگیجه و غش به دلیل افت فشارخون بر اثر خونریزی غیرطبیعی سراغش می‌آید.

مشكل كجاست؟

تخمك بارور شده معمولا 4 تا 5 روز طول می‌كشد كه مسیر لوله رحمی از تخمدان تا رحم را طی كند و حدود 6 تا 7 روز بعد از لقاح در رحم لانه‌گزینی می‌كند. شایع‌ترین علت حاملگی خارج رحمی، تخریب لوله رحمی و ایجاد انسداد یا تنگی لوله است. همچنین احتمال دارد مشكل در دیواره‌های لوله وجود داشته باشد كه نتواند مانند حالت طبیعی منقبض شده و تخم بارور را به داخل رحم به حركت درآورد.هر عاملی كه باعث پیچ‌خوردگی یا چسبندگی آن شود موجب تاخیر عبور تخم از لوله و لانه گزینی آن می‌شود. پس هر علتی كه موجب كندی حركت تخمك بارور در مسیر خود به سمت رحم شود می‌تواند بارداری خارج رحمی را به وجود آورد.

چه كسانی بیشتر در معرض خطرند؟

خطر بارداری خارج رحمی در زنانی كه دچار عفونت‌های لگن، حاملگی خارج رحمی قبلی، آسیب‌های لوله‌ای بر اثر اعمال جراحی و همچنین چسبندگی‌های لوله‌ای، اختلال مادرزادی لوله‌های رحم، استفاده از IUD و بخصوص از نوع پروژسترونی آن و استفاده از داروهای كمك‌باروری برای درمان نازایی (داروی محرك تخمك‌گذاری) هستند، بیشتر است.همچنین مصرف قرص‌های خوراكی كه صبح روز بعد از مقاربت استفاده می‌شود و حاوی پروژسترون بوده و به منظور جلوگیری از بارداری تجویز می‌شود نیز می‌تواند میزان بروز بارداری خارج رحمی را افزایش دهد.

بارداری خارج از رحم

علایم بارداری خارج رحمی

  • خونریزی واژینال یا لکه بینی
  • آمنوره یا عدم قاعدگی
  • تهوع
  • استفراغ
  • درد در ناحیه شکم
  • گرفتگی عضلات
  • احساس درد تنها در یک طرف بدن
  • سرگیجه
  • ضعف
  • غش کردن
  • درد در ناحیه مقعد
  • درد در ناحیه گردن یا شانه

علائم حاملگی خارج رحمی که باید به شما هشدار بدهد و برای آن شما باید دکتر را ببینید:

  • درد ثابت در یک طرف شکم، جدا شده یا همراه با حالت تهوع، سرگیجه و اختلالات روده یا ادراری است.
  • علائم خونریزی داخلی (بلع، فشار خون پایین و غیره).
  • درد شدید شکم اگر پارگی لوله ناگهانی باشد، زن درد شدید در شکم کمر همراه با شدت فشار در راست روده، فشار خون پایین و درد در ناحیه شانه ایجاد می کند.
  • اگر یکی از عوامل خطر ذکر شده را دارید، سریعا به پزشک زنان خود مراجعه کنید. بارداری خارج رحمی می تواند سبب اختلال در بارداری های بعدی شود. بنابراین غنیمت شمردن فرصت و مراجعه سریع به پزشک لازم است.

چه زمانی باید به پزشك مراجعه كرد؟

به دنبال حاملگی نابجا در لوله رحم، دیواره نازك لوله كشیده می‌شود و باعث درد در ناحیه زیر شكم می‌شود و ممكن است حتی شما دچار خونریزی از ناحیه واژن نیز شوید. بر اثر رشد تخمك، لوله رحم ممكن است پاره شود و در نتیجه خونریزی شدید در ناحیه شكم رخ ‌دهد و باعث درد و در نهایت غش شود و این حالت‌ها برای هر زنی كه از نظر جنسی فعال است و در سن باروری قرار دارد ممكن است به وجود بیاید.پس با مشاهده علائمی مثل درد شكمی و خونریزی واژینال در صورت مثبت بودن تست بارداری باید به اورژانس مراجعه كنید.

ابتدا یك آزمایش ادرار برای اثبات حاملگی از شما گرفته می‌شود، چنانچه جواب مثبت بود، آزمایش خون از نظر سطح هورمون HCG انجام می‌شود.اگر سطح HCG كمتر از میزان انتظار در حاملگی طبیعی باشد، احتمالا حاملگی از نوع خارج رحمی است. در این مرحله پزشك سونوگرافی انجام می‌دهد و چنانچه در سونوگرافی داخل رحم، ساك حاملگی وجود نداشته باشد و به عبارتی جنین در رحم مشاهده نشود، پس احتمال حاملگی رحمی بالا می‌رود.

البته سونوگرافی واژینال در این موارد خیلی بهتر جواب می‌دهد، ولی در هر صورت ممكن است سونوگرافی نتواند همه حاملگی‌های خارج رحمی را تشخیص دهد، بنابراین در صورت عدم تشخیص و چنانچه بیمار درد و خونریزی شدید نداشته باشد، می‌توان وی را تحت نظر قرار داد و با انجام آزمایش HCG طی 2 تا 3 روز دریافت كه آیا حاملگی خارج رحمی است یا خیر.

بارداری خارج از رحم

درمان با توجه به اندازه جنین

نوع درمان بستگی به اندازه و محل بارداری خارج رحمی دارد. در مراحل اولیه كه اندازه تخمك كوچك است از داروی متوتروكسات استفاده می‌شود. این دارو تخمك‌ بارورشده را حل كرده و توسط بدن جذب می‌گردد.حاملگی نابجا یا خارج رحمی از مهم‌ترین شرایط اورژانسی در بارداری محسوب می‌شود كه تشخیص هر چه سریع‌تر آن موجب نجات مادر و حفظ باروری مجدد وی می‌گردد ،اما اگر از زمان حاملگی مدت زیادی گذشته باشد و اندازه جنین بزرگ باشد، لازم است كه جراحی انجام شود. بعد از جراحی میزان HCG خون تا زمان به صفر رسیدن یعنی 21 هفته بعد اندازه‌گیری می‌‌شود.جراحی می‌تواند به صورت لاپاراسكوپی یا لاپاراتومی (باز كردن شكم) صورت گیرد. اگر بتوان این نوع حاملگی را در مراحل اولیه تشخیص داد و اندازه آن زیر 4 سانتی‌متر باشد، می‌توان از جراحی لاپاراسكوپی استفاده كرد.

در تكنیك لاپاراسكوپی بدون باز كردن شكم و تنها با چند سوراخ كوچك جراحی انجام می‌شود و مزیتی كه نسبت به روش لاپاراتومی دارد این است كه میزان خونریزی كمتر بوده و احتمال چسبندگی‌های پس از عمل كاهش می‌یابد و به دلیل كمتر بودن زمان عمل، كوتاه بودن مدت اقامت در بیمارستان و كاهش نیاز به داروهای ضد درد و دوره نقاهت كمتر و كاهش هزینه درمان معمولا بیماران رضایت بیشتری از این عمل دارند.

ولی در صورتی كه جنین بزرگ‌ شده باشد و از زمان حاملگی مدت بیشتری گذشته باشد یا چنانچه در لوله رحمی پارگی دیده شود باید جراحی به روش لاپاراتومی استفاده كرد.

نگران تكرار حاملگی خارج رحمی نباشید

اگر شما حاملگی خارج رحمی قبلی داشته‌اید یا چنانچه دوره قاعدگی‌تان به تاخیر افتاده یا خونریزی قاعدگی‌تان با حالت عادی متفاوت است یا در ناحیه شكم درد غیرطبیعی دارید حتما باید به پزشك مراجعه كنید.اگر جزو كسانی هستید كه در معرض خطر بارداری خارج رحمی هستند قبل از حاملگی با پزشكتان مشورت كنید و چنانچه احساس كردید كه دوباره حامله شده‌اید هرچه سریع‌تر به پزشك متخصص مراجعه كنید تا وضعیت شما مورد بررسی قرار گیرد.

گاهی لازم است سطح هورمون HCG خون شما از روز دهم حاملگی ثبت و سونوگرافی در هفته ششم حاملگی برای اطمینان از پیشرفت طبیعی بارداری انجام گیرد.بسیاری از زنان می‌توانند بعد از یك حاملگی خارج رحمی، حاملگی طبیعی داشته باشند و هرگز نباید نگران تكرار این نوع حاملگی باشند. پزشكان توصیه می‌كنند كه بعد از بارداری خارج رحمی تا 3 ماه بارداری بعدی به تعویق بیفتد تا وضعیت جسمی برای بارداری طبیعی كاملا بهبود پیدا كند.آمارها حاكی از آن هستند كه 60 درصد این زنان طی 18 ماه بعد از بیماری، حاملگی طبیعی خواهند داشت.

درمان دارویی بارداری خارج از رحمی

در صورتی که بارداری خارج از رحم زود تشخیص داده شود از داروی متوتروکسات استفاده می شود. متوتروکسات یک داروی ضد سرطان است که به صورت وریدی تزریق می گردد و از رشد سلول ها جلوگیری می نماید و سلول های موجود را در طول زمان در بدن شما حل می کند. پس از تزریق این دارو، پزشک میزان هورمون بارداری شما را بررسی می کند و در صورت بالا باقی ماندن سطح هورمون بارداری یا hCG ممکن است پزشک تزریق یک متوتروکسات دیگر را تجویز نماید. درمان دارویی معمولا اولین انتخاب برای درمان این مشکل می باشد و آزمایش خون به مدت چند روز تا چند هفته پس از تزریق دارو، مورد پیگیری منظم قرار می گیرد.

تزریق متوتروکسات معمولا در موارد زیر موثر واقع می شود:

  • هنگامی که سطح هورمون بارداری پایین باشد.
  • هنگامی که جنین دارای هیچ گونه فعالیت قلبی نباشد.
  • در مواردی که حاملگی خارج از رحم اتفاق می افتد امکان ادامه بارداری نیست

بارداری خارج از رحم

درمان بارداری خارج از رحمی با جراحی

اگر وضعیت مادر خوب بوده و جنین نیز هنوز خیلی بزرگ نشده باشد كه آسیب به لوله های رحمی وارد كرده باشد می توان از جراحی لاپاروسكوپی نیز برای خارج كردن آن استفاده كرد. با استفاده از یك دوربین بسیار كوچك داخل لگن مشاهده شده و جراحی نیز با لوازم بسیار ریز و دقیق انجام می شود. این عمل با بی حسی موضعی انجام می شود و نقاهت آن كمتر از یك هفته خواهد بود. البته نیاز به تجهیزات و پزشك متخصص كاملا ورزیده در استفاده از این روش دارد.در صورتی كه افزایش سن بارداری و سایز جنین منجر به آسیب جدی در ناحیه شده و یا خونریزی شروع شده باشد بهترین روش جراحی با بیهوشی و باز كردن شكم است تا جنین و كلیه نسوج آسیب دیده خارج شود.

ممكن است در شرایطی بتوان لوله رحم را ترمیم كرد اما گاهی لازم است كل یك لوله خارج شود و این مساله روی توانایی باروری در آینده تاثیرگذار خواهد بود. دوره نقاهت در جراحی شكمی حدود 6 هفته خواهد بود.بنابراین بهتر است سعی شود كه پیش از پارگی و تخریب لوله، بارداری خارج از رحمی تشخیص داده شود. با تشخیص زود هنگام می توان مانع از بروز خونریزی داخلی بدلیل پارگی و خونریزی لوله و احتمالا از دست دادن لوله رحمی شد. اغلب بارداری های خارج رحمی حدود هفته های 6 تا 8 بارداری شناسایی می شوند. كلید تشخیص زود هنگام، توجه به علائم و رابطه مناسب بین شما و پزشك و بحث در مورد وجود هر نوع علامت و شدت آن است.

بارداری خارج از رحم


چگونه می توان از بارداری های خارج رحمی پیشگیری کرد ؟

بانوان عزیز باید نظارت کامل بر بهداشت بارداری خود داشته باشند، مخصوصا اگر باردار هستند و یا به زودی قصد باردار شدن را دارند، باید از هر گونه بیماری های منتقله از راه جنسی مانند سوزاک و ... پیشگیری کنند.

  • از هر گونه شرایطی که منجر به زخم و آسیب لوله های فالوپ می شود، پرهیز کنند.
  • اگر قصد باردار شدن دارید و در عین حال سیگار مصرف می کنید، باید بدانید خود را در معرض خطر بارداری خارج رحمی قرار می دهید.
  • اگر سابقه ابتلا به PID (عفونت لگن) و آندومتریوز و یا جراحی های ناحیه شکمی دارید، خطر شما برای ابتلا به بارداری خارج رحمی افزایش یافته است.
  • بنابراین بهتر است قبل از بارداری و اوایل بارداری شرایط خود را در زمینه بارداری افزایش دهید
  • باید با علائم بارداری خارج رحمی آشنا باشید و در صورت مواجهه با علائم آن، فورا به پزشک مراجعه کنید.
  • اگر در گذشته سابقه ابتلا به بارداری خارج رحم را داشته اید، باید قبل از اقدام برای بارداری مجدد تحت نظر پزشک زنان قرار بگیرید.
  • اگر تست بارداری شما مثبت شده است و در عین حال خونریزی دارید و یا علایم گفته شده در بالا را تجربه می کنید، باید به پزشک مراجعه کنید تا متخصص زنان به معاینات ناحیه لگن شما بپردازد و در صورت صلاحدید، سونوگرافی واژینال را به شما پیشنهاد دهد تا در صورت بارداری حارج از رحمی سرعا اقدام به درمان شما کند.

آیا دوباره قادر به باردار شدن خواهم بود؟

پس از قطع یک حاملگی خارج از رحم، زن توصیه می شود یک مقدار معقول از زمان قبل از بارداری دوباره صبر کنید. حاملگی خارج از رحم نباید بر میزان باروری شما تأثیر بگذارد، گرچه بستگی به آن دارد که آیا باعث ایجاد آسیب به لوله های فالوپی شده است. از سوی دیگر ، زنان مبتلا به حاملگی خارج رحمی دارای ریسک بالاتری نسبت به رنج دیگران هستند، به خصوص اگر علت انسداد لوله های فالوپی یا ناهنجاری یا عفونت قبلی باشد


این مطلب چقدر مفید بود ؟
4.0 از 5 (4 رای)  
  • منبع
  • irannaz.com
  • blogfa.com
دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید