کمک فنر ماشین چیست و چه وظیفه ای دارد ؟

کمک فنر ماشین چیست ؟

فنرها و کمک فنرها که اجزایی جدا نشدنی هستند، از اعضای مستقل سیستم تعلیق به شمار می روند. وظیفه و کارایی کمک فنر و فنر خودرو در تلفیق با یکدیگر تکمیل شده و به تنهایی هیچ کارایی خاصی ندارند. این دو در کنار هم، ارتعاشات ناشی از حرکت خودرو در مسیرهای ناهموار را جذب می کنند و مانع از انتقال آن ها به کابین می شوند.

کمک فنر در نزدیکی هر چرخ نصب می شود. طول این وسیله مکانیکی که در واقع وظیفه میرا کردن نوسانات فنر خودرو را برعهده دارد بر اثر تحریکات و حرکات فنر کوتاه و بلند می شود. این کار منجر به تبدیل انرژی حرکتی ناشی از رها شدن انرژی پتانسیل فنر به انرژی گرمایی و تخلیه آن می شود.

اگر انرژی فنرها تخلیه نشود خودرو با شدت زیاد دچار نوسان های رفت و برگشتی خواهد شد. یک سر کمک فنر به شاسی و سر دیگر آن به طبق یا اکسل اتومبیل متصل است. این قطعه به صورت موازی با فنر در سیستم تعلیق قرار می گیرد و هنگام انقباض فنر با آن جمع شده اما هنگام برگشت در برابر نیروی فنر مقاومت کرده و با کندی باز می شود.

انواع کمک فنر

امروز خودروسازان مختلف از کمک فنرهای مختلفی در سیستم تعلیق محصولات خود استفاده می کنند. از مورد استفاده ترین انواع کمک فنر می توان به کمک فنر هیدرولیکی یا همان روغنی، کمک فنر گازی یا بادی، کمک فنر تلسکوپی، کمک فنر هیدرواستاتیکی و کمک فنر اهرمی اشاره کرد.

وظیفه کمک فنر ماشین چیست ؟

اگر به فکر خرید خودرو هستید یا به تازگی این کار را انجام داده اید، بهتر است با وظیفه کمک فنر خودرو آشنا باشید. مهم ترین وظایف کمک فنر ماشین را می توان به صورت زیر برشمرد: 

• کنترل نوسانات فنر در سیستم تعلیق خودرو 
• حفظ تماس چرخ های ماشین با سطح جاده 
• ایجاد تعادل بین پایداری و تجربه رانندگی نرم خودرو
• کمک به ترمزگیری مطمئن و ایمن خودرو 
• بهبود فرمان پذیری ماشین 
• کاهش استهلاک ماشین 

در ادامه پیرامون هر یک از موارد اشاره شده بیشتر توضیح می دهیم. 

کنترل نوسانات فنر در سیستم تعلیق خودرو 

وقتی ماشین از روی دست انداز عبور می کند، فنر در سیستم تعلیق فشرده و سپس باز می شود. اگر کمک فنر وجود نداشته باشد، فنر تا زمان بازگشت به حالت عادی چندین بار بالا و پایین می رود. باتوجه به اینکه در سطح جاده ناهمواری های زیادی وجود دارد، در این صورت خودرو دائما در حال حرکت بالا و پایین حین رانندگی باقی می ماند.

این موضوع تأثیر منفی زیادی روی آسایش و راحتی سرنشینان خودرو دارد. هر چند کمک فنر وزن خودرو را تحمل نمی کند؛ اما انرژی ناشی از ارتعاشات که به فنر سیستم تعلیق وارد می شود را جذب می کند.

در نتیجه، نوسانات خودرو را در سریع ترین زمان مهار کرده و مانع از بالا و پایین شدن ماشین می شود. نکته مهم تر اینکه در عبور از دست اندازها و ناهمواری های شدید، حضور کمک فنر جلوی وارد شدن ضربه های شبیه به کوبیدن به اتاق ماشین را می گیرد. 

حفظ تماس چرخ های ماشین با سطح جاده 

یکی از مهم ترین وظایف کمک فنر خودرو، حفظ تماس چرخ های ماشین با سطح جاده است. کمک فنر کمک می کند تایر تا حد ممکن روی آسفالت بماند، حتی وقتی جاده ناهموار است. اگر چرخ ها از سطح جاده جدا شده یا تماسشان کم شود، فرمان پذیری خودرو کاهش پیدا می کند.

از سویی دیگر، ترمز ماشین ضعیف تر عمل می کند و احتمال لغزش تایرها در تماس با سطح جاده وجود دارد. بنابراین کمک فنر با حفظ تماس چرخ ها و سطح جاده باعث می شود ایمنی رانندگی ارتقا پیدا کند. 

ایجاد تعادل بین پایداری و تجربه رانندگی نرم خودرو 

حفظ پایداری خودرو حین رانندگی در شرایط مختلف مانند تغییر مسیر، ترمز و شتاب گرفتن یکی از فاکتورهای ایمنی مهم به شمار می رود. کمک فنر در جلوگیری از برهم خوردن تعادل خودرو هنگام عبور از پیچ های جاده و ترمز گرفتن شدید نقش ایفا می کند.

در عین حال، یکی از کارکردهای مهم کمک فنر ماشین، ایجاد تجربه رانندگی نرم است. البته باید همواره نوعی تعادل بین دو ویژگی پایداری و رانندگی نرم خودرو برقرار شود که کمک فنر در برقراری این تعادل نقش تعیین کننده دارد. 

کمک به ترمزگیری مطمئن و ایمن خودرو 

زمانی که راننده پدال ترمز را فشار می دهد، وزن خودرو به سمت جلو انتقال می یابد. در این حالت، کمک فنر جلو ماشین نقش بسزایی در کمک به ترمزگیری مطمئن و ایمن بر عهده دارد. به طوری که، کمک فنر جلو خودرو مانع از شیرجه زدن ماشین به سمت جلو می شود.

این موضوع باعث می شود که مسافت ترمز ماشین در محدوده استاندارد باقی بماند. در نتیجه امنیت سرنشینان خودرو به خوبی حفظ می شود. اهمیت این موضوع به خصوص در زمان ترمزگیری شدید دو چندان می شود و کمک فنر سالم به کنترل پذیری بهتر ماشین در این شرایط کمک می کند. 

بهبود فرمان پذیری ماشین 

کمک فنر باعث می شود فرمان پذیری خودرو ارتقا پیدا کند. در واقع وقتی کمک فنر ماشین سالم باشد، چرخ ها در سریع ترین زمان ممکن نسبت به تغییر مسیر خودرو واکنش نشان می دهند.

اگر کمک فنر ماشین مشکل داشته باشد، سرنشینان حین رانندگی ممکن است احساس کنند که ماشین حالت شناور یا سر خوردن روی سطح جاده را دارد. ضمن اینکه در پیچ ها معمولا واکتش خودرو به چرخاندن فرمان توسط راننده با تأخیر همراه می شود. 

کاهش استهلاک ماشین 

کمک فنر ماشین کمک می کند تا میزان استهلاک قطعات مختلف خودرو کاهش یابد. یکی از این قطعات، لاستیک ماشین است. اگر کمک فنر به درستی نقش خود را ایفا نکند، میزان سایش لاستیک ها افزایش پیدا می کند.

این موضوع روی عمر مفید لاستیک خودرو تأثیر منفی دارد. خرابی یکی از کمک فنرها نیز باعث می شود شاهد سایش ناهمگون لاستیک های ماشین باشیم. علاوه بر لاستیک، عملکرد صحیح کمک فنر خودرو در جلوگیری از آسیب دیدن قطعات دیگری مانند فنر، طبق، بوش، جلوبندی، اتصالات فرمان و شاسی ماشین نیز نقش زیادی دارد.

بنابراین اگر قصد فروش ماشین خود را دارید، بهتر است مراقب استهلاک قطعات داخلی آن باشید. 

علائم خرابی کمک فنر

از آنجا که کمک فنر به صورت مداوم در معرض فشار وزن خودرو و ضربات ناشی از حرکت آن روی سطوح ناهموار است در بین قطعاتی قرار می گیرد که امکان استهلاک شان بالاست و عمر مفید مشخصی دارند.

احتمال خرابی کمک فنر بسیار زیاد است و خرابی آن می تواند منجر به آسیب به دیگر قطعات سیستم تعلیق شود. بنابراین باید نسبت به خرابی آن هشیار بود و دقت لازم را به خرج داد. بنابراین برخی از نشانه های خرابی کمک فنر را بررسی می کنیم:

• نشت و خروج روغن از کمک فنر به شکلی محسوس. این مشکل گاهی تا حدی پیش می رود که روغن از کمک چکه می کند در این صورت کمک فنر حتما باید تعویض شود.
• نوسان و ارتعاش بالا و پایین رفتن نا معقول و نامعمول خودرو در جاده های ناهموار.
• پیچیدن بیش از حد خودرو در پیچ ها به نحوی که کنترل خودرو توسط راننده به سختی صورت گیرد.
• ضربه شدید خودرو رو به جلو یا به اصطلاح کله کردن و شیرجه رفتن خودرو در ترمزهای ناگهانی.
• شنیدن صداهای بیش از اندازه و نامعمول از سیستم تعلیق هنگام شتاب گرفتن، ترمز کردن و یا عبور از سطوح ناهموار جاده.
• فرسودگی تایرها زودتر از موعد به طوری که ظاهری جویده شده پیدا کنند می تواند علامت نقص در عملکرد کمک فنرها باشد.
• بالا و پایین رفتن و نوسان بی دلیل چرخ ها روی جاده که تعمیرکاران اصطلاحا به آن رقصیدن چرخ می گویند.
• لرزش در چرخ های جلو هنگام حرکت های نرم و آرام.
• کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام رانندگی در جاده های مستقیم و بدون پیچ و خم.

لازم به ذکر است برخی از این مشکلات و علائم می تواند با نقص عملکرد بخش های دیگر سیستم تعلیق نیز مرتبط باشد. بنابراین برای تشخیص صحیح باید از یک تعمیرکار ماهر کمک گرفت و از تجربه و نظر کارشناسی او استفاده کرد.