دلگرم
امروز: جمعه, ۲۸ شهریور ۱۳۹۹ برابر با ۰۱ صفر ۱۴۴۲ قمری و ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۰ میلادی
میانجیگری کیفری چیست ؟
0
زمان مطالعه: 8 دقیقه
میانجیگری یا به عبارت دیگر، وساطت وشفاعت ، یکی از روش های حل اختلاف است که در آن یک شخص ثالث به نام میانجی به طرفین اختلاف در رسیدن به توافق کمک می کند.

میانجیگری کیفری به چه معناست ؟

در اصطلاح حقوقی میانجیگری در امور کیفری، بزه دیده و متهم با مدیریت شخصی به نام میانجی گر در مواردی مثل دلیل ارتکاب جرم و آثار ارتکاب جرم و همچنین نتایجی که جرم ارتکاب یافته داشته است و در خصوص راه های جبران خسارت ناشی از آن جور با یکدیگر در یک فضای مناسب به گفت و گو پرداخته و سعی در حصول سازش دارند.

چنین گفت و گویی یا به سازش ختم می گردد و یا به عدم سازش زمانی که نتیجه گفت‌وگو سازش باشد حقوق و تعهدات طرفین نیز تعیین خواهد شد ولی زمانی که طرفین با یکدیگر سازش نکنند میانجیگری بی ‌نتیجه خواهد بود.

در کدام قوانین ایران به میانجیگری اشاره شده

پیش از سال ۱۳۹۲ در هیچ یک از قوانین ایران به امر میانجیگری پرداخته نشده بود پس از تصویب قانون آیین دادرسی کیفری سال ۱۳۹۲ و اصلاحات این قانون در سال ۱۳۹۴ به میانجیگری اشاره کردید و تغییرات نوینی در این قانون صورت پذیرفت. بنابراین به میانجی گری برای اولین بار در قانون آیین دادرسی کیفری ذیل ماده ۸۲ اشاره شد و از این پس میانجیگری به رسمیت شناخته شد.

آیین ‏نامه ‏میانجی‏گری در امور کیفری

مجازات های موجود در قانون مجازات اسلامی عبارت است از حدود و قصاص و دیات و تعزیرات. از میان مجازات هایی که در قانون مجازات اسلامی وجود دارد صرفاً درخصوص تعزیرات می توانیم دعوا را به میانجیگری ارجاع دهیم ولی در تعزیرات نیز باید قائل به تفکیک بود و نمی‌توان به صورت کلی گفت که در تمامی تعزیرات امکان ارجاع دعوا به میانجیگری وجود دارد.

در ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری که به امر میانجیگری اختصاص یافته است بیان شده که صرفاً جرایم تعزیری درجه ۶ تا ۸ که مجازات آنها قابل تعلیق است امکان ارجاع به میانجیگری را خواهند داشت .

بنابراین با این توضیح مشخص می گردد که از هشت درجه مجازات تعزیری که برای جرایم تعزیری به موجب قانون مجازات اسلامی پیش بینی شده است و صرفاً مجازات های تعزیری با درجه ۶ تا ۸ که مجازات های خفیف تری نسبت به درجات بالاتر دارند .

میانجیگری قابل اعمال است که البته در همین ماده برای این ۳ درجه از تعزیرات یعنی مجازات های تعزیری درجه ۶ تا ۸ شرط دیگری برای امکان میانجیگری پیش بینی شده است و آن شرط این است که این مجازات ها باید قابل تعلیق باشند و اگر این مجازاتها غیر قابل تعلیق باشند امکان ارجاع آنها به میانجیگری وجود نخواهد داشت.

جرایم شامل میانجیگری صرفا جرائم زیر می باشد:

درجه ۶

  • حبس بیش از شش ماه تا دو سال
  • جزاى نقدى بیش از بیست میلیون (۲۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال تا هشتاد میلیون (۸۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال
  • شلاق از سى و یک تا هفتاد و چهار ضربه و تا نود و نه ضربه در جرایم منافى عفت
  • محرومیت از حقوق اجتماعى بیش از شش ماه تا پنج سال
  • انتشار حکم قطعى در رسانه‌ها
  • ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلى یا اجتماعى براى اشخاص حقوقى حداکثر تا مدت پنج سال
  • ممنوعیت از دعوت عمومى براى افزایش سرمایه براى اشخاص حقوقى حداکثر تا مدت پنج سال
  • ممنوعیت از اصدار برخى از اسناد تجارى توسط اشخاص حقوقى حداکثر تا مدت پنج سال

درجه ۷

  • حبس از نود و یک روز تا شش ماه
  • جزاى نقدى بیش از ده میلیون (۱۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال تا بیست میلیون (۲۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال
  • شلاق از یازده تا سى ضربه
  • محرومیت از حقوق اجتماعى تا شش ماه

درجه ۸

  • حبس تا سه ماه
  • جزاى نقدى تا ده میلیون (۱۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال
  • شلاق تا ده ضربه

میانجیگری کیفری

مدت میانجیگری

به موجب ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری مدت معین شده برای میانجیگری سه ماه است که می توان یک بار دیگر برای همین مدت تمدید نمود پس از این مدت در صورتی که شاکی از شکایت خود گذشت کند و جنبه خصوصی از جنبه عمومی پر رنگ تر باشد تحت تعقیب متهم متوقف خواهد شد .

اما اگر جرم دارای جنبه عمومی یا غیر قابل گذشت باشد و متهم نیز فاقد سابقه کیفری باشد مقام قضایی می تواند با موافقت متهم تعقیب وی را معلق نماید و او را ملزم به انجام برخی دستورات قضایی نماید

مراجع صالح برای میانجیگری

برابر ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری شورای حل اختلاف و همچنین شخص یا موسسه ی میانجیگری میتوانند به امر میانجیگری بپردازند. و اینکه کدام مراجع به این امر رسیدگی نماید بستگی به توافق طرفین دعوا خواهد داشت.

پس از تصویب ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری به جهت اجرای بهتر و کارآمد این ماده آیین نامه‌ای نیز به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید که در این آیین‌نامه نیز بیان گردیده که میانجیگر می‌تواند شخص یا موسسه میانجیگری یا شورای حل اختلاف باشد.

شوراهای حل اختلاف که در سطح شهر ها و استانها قرارداد وظایف متعددی دارند و یکی از این وظایف امر میانجیگری میباشد.

منظور از شخص میانجیگر کسی است که طرفین دعوا آن را به عنوان میانجی گر بین خود تعیین می نمایند و بی‌طرفانه به میانجیگری بین آنها می پردازد. به موجب آیین نامه میانجیگری شخص میانجی باید مورد اعتماد طرفین باشد و تابعیت ایرانی را داشته باشد و همچنین دارای حداقل ۲۵ سال سن باشد و همچنین او می‌تواند از معتمدین محلی و یا دانش آموختگان رشته های مددکاری و علوم تربیتی و روانشناسی باشد.

منظور از موسسه میانجیگری چیست؟

موسسات میانجیگری موسساتی هستند که به دلیل تصویب ماده ۸۲ و آیین نامه آن تاسیس گردیدند و قواعد حاکم بر موسسات غیر تجاری بر آنها حاکم است. مقام قضایی به تشخیص خود پرونده هایی را به آنها ارجاع خواهد داد.

شرط ایجاد موسسه میانجیگری در ابتدا این است که افراد باید صلاحیت محلی مانند خوشنامی را دارا باشند همچنین باید تبعه ایران بوده و حداقل دارای ۲۵ سال سن و فاقد سابقه کیفری موثر بوده باشند.

شرط دیگری که برای افتتاح موسسه میانجیگری مورد نیاز است این می باشد که شخص باید دارای مدرک کارشناسی در یکی از رشته های مددکاری اجتماعی، علوم تربیتی، روانشناسی، جامعه شناسی، حقوق و فقه و مبانی حقوق باشد. توجه داشته باشید که افرادی مانند کارکنان شاغل در قوه قضاییه و ضابطان دادگستری هیچگاه نمی توانند موسسه میانجیگری تاسیس نمایند.

شخصی که دارای شرایط فوق است و درخواست تاسیس موسسه میانجیگری وی مورد قبول واقع شده است باید دوره های میانجیگری را بگذراند و در خصوص مفاهیم مربوط به جرم، مسئولیت کیفری و مدنی، انواع جرائم و آثار جرم و بزه دیده و بزهکار و اجتماع، روشهای میانجیگری و مهارتهای لازم، وظایف و تکالیف میانجیگر ها، آیین رسیدگی به جرایم و چگونگی مدیریت جلسات رسیدگی به اختلافات طرفین در امور کیفری آموزش‌های لازم را ببینند.

همچنین ممکن است پس از گذراندن این دوره ها و فراگیری آموزش های لازم به تشخیص مرجع صدور گواهی میانجیگری فرد نیاز به تجدید دوره آموزش میانجیگری داشته باشد که در این صورت میانجیگر موظف است که در دوره‌های مذکور شرکت نمایند.

پس از گذراندن چنین دوره هایی برای این افراد گواهی با اعتبار سه سال صادر خواهد گردید و امکان تمدید آن از طرف مرجع صادر کننده گواهی نیز بلامانع میباشد.

فواید ارجاع دعوا به میانجیگری

  1. رسیدگی های قضایی مستلزم پرداخت هزینه های گزاف می باشد که این امر می‌تواند افراد را به سمت میانجیگری سوق دهد چرا که هزینه‌های میانجیگری در مقایسه با هزینه های رسیدگی های غذایی بسیار اندک و بستگی به توافق طرفین دارد.
  2. به دلیل ازدیاد پرونده های کیفری نزد دادگاهها و دادسراها مطرح نمودن پرونده در این مراجع نیازمند وقتی بسیار است و ممکن است تا جلسه رسیدگی زمان مدیدی مورد نیاز باشد به همین دلیل افراد برای تسریع در حل و فصل اختلافات بین خود می توانند به میانجیگری مراجعه کنند تا سریعتر به حل و فصل اختلافات بین خود پرداخته و از ازدیاد پرونده ها در مراجع قضایی کاسته شود.
  3. شخصی که دعوای خود را در مرجع قضایی مطرح می نماید در ابتدای کار و قبل از رسیدگی نمی داند که آیا این رسیدگی به نفع وی تمام خواهد شد یا خیر. چه بسا ممکن است دعوایی را که خود شروع نموده و شاکی پرونده می باشد به ضرر وی تمام شود که همین امر می‌تواند سبب ناراحتی های روحی و روانی برای وی گردد ولی زمانی که افراد به میانجیگری مراجعه می‌کنند با یکدیگر به گفت‌وگو پرداخته که نتیجه گفتگوی آنها یا منجر به توافق می گردد و یا توافقی حاصل نمی گردد همانطور که مشاهده می کنید حتی در صورت عدم حصول توافق ضرری متوجه اشخاص نمی گردد.
  4. رجوع به میانجیگری میتواند از حجم پرونده های موجود در دادگستری بکاهد.



این مطلب چقدر مفید بود ؟
 
دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits
statcounter