بیمه آتش‌سوزی چه شرایط و ویژگی هایی دارد ؟

بیمه آتش‌سوزی چیست ؟

حادثه آتش‌سوزی در شهری مانند تهران می‌تواند با توجه به تراکم بالای شهری پیشروی سریعی در منطقه داشته باشد و خسارات ورای تصوری به بار آورد. در ادامه به توضیحاتی در مورد بیمه آتش‌سوزی خواهیم پرداخت که به‌صورت شفاف لزوم و به صرفه بودن خرید این بیمه‌نامه را توجیه می‌کند.

بیمه آتش‌سوزی چه خطراتی را پوشش می‌دهد ؟

بیمه‌ آتش‌سوزی نیز مانند بیمه بدنه دو دسته از خسارات را پوشش می‌دهد؛ خسارات اصلی و خسارات اضافی که البته هر دو دسته تنها خسارات مالی را تحت پوشش قرار می‌دهند و هیچ تعهدی نسبت به خسارات جانی ندارند.

خطرات اصلی بیمه آتش‌سوزی

خسارات اصلی تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی جزو لاینفک این بیمه‌نامه هستند و به صورت مجموعه زیر ارائه می‌شوند:

آتش: ترکیب هر نوع ماده با اکسیژن که با تولید شعله همراه باشد در این دسته قرار می‌گیرد. در واقع منشأ اکثر حوادث آتش‌سوزی همین مورد است.
صاعقه: تخلیه الکتریکی بین دو ابر یا بین ابر و زمین که منجر به بروز خسارت شود نیز در دسته خطرات اصلی قرار می‌گیرد.
انفجار: در صورتی‌که انرژی زیادی بر اثر آزاد شدن ناگهانی گاز یا بخار صورت بگیرد و خساراتی به بار آورد در مجموعه این دسته از خطرات قرار می‌گیرد. هر نوع انفجاری تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی قرار نمی‌گیرد. برای مثال انفجار ناشی از فعل و انفعالات هسته‌ای، توسط بیمه آتش‌سوزی پوشش داده نمی‌شود.

خطرات اضافی یا تبعی

دسته‌ای از خسارات هستند که باید پوشش آن‌ها را به صورت جداگانه خریداری و به بیمه‌نامه اضافه کرد. در واقع مؤثرترین عامل در تعیین قیمت نهایی حق بیمه آتش‌سوزی خطرات اضافی هستند که بیمه‌گزار آن‌ها را انتخاب می‌کند. برای خرید هر کدام از پوشش‌های اضافی خرید خطرات اصلی الزامی است. اغلب شرکت‌های بیمه تمامی خطرات اضافی را ارائه نمی‌دهند و تعداد محدودی را تحت پوشش قرار می‌دهند. ولی در حالت کلی خسارات اضافی به شرح زیر می‌باشند:

• زلزله و آتش‌فشان
• سیل و طغیان آب
• ریزش کوه و سقوط بهمن
• مسئولیت خسارت ناشی از انفجار و آتش‌سوزی وارد شده به همسایگان
• نشت دستگاه آب‌افشان

خرید پوشش‌های اضافی بیمه آتش سوزیمتقاضی خرید بیمه باید با در نظر گرفتن شرایط مورد بیمه و شرایط شخصی خود پوشش‌های اضافی مورد نظر را انتخاب و خریداری کند. برای مثال برای کسی که اموالش در نزدیکی فرودگاه نیستند خرید پوشش سقوط هواپیما معنایی ندارد. همچنین برای کسانی که در مناطق سردسیر ساکن هستند پوشش ریزش سقف ناشی از سنگینی برف گزینه مناسبی است.

انواع اموال بیمه‌شده در بیمه ‎آتش‌سوزی

اموال و ساختمان‌ها در بیمه آتش‌سوزی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

• ساختمان مسکونی (ساختمان و اثاثیه)
• ساختمان صنعتی شامل تمامی کارخانجات ( ساختمان، تأسیسات، ماشین‌آلات و ...)
• ساختمان غیر صنعتی شامل واحدهای تجاری، اداری، رفاهی، آموزشی، خدماتی و انبارها (ساختمان، تاسیسات، ارزش دکوراسیون، اثاثه اداری، موجودی کالاها و غیره)

استثنا: اوراق بهادار، پول نقد و از این دست اموال تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی قرار نمی‌گیرند مگر این‌که در بیمه‌نامه چیزی غیر از این ذکر شده باشد.

شرایط بیمه آتش سوزی

بیمه آتش‌سوزی شرایط مختلفی دارد که بیمه‌گر با توجه به شرایط بیمه‎گزار ممکن است مورد خاصی را پیشنهاد دهد. انواع شرایط بیمه‌نامه آتش‌سوزی به شرح زیر هستند:

بیمه‌نامه با سرمایه ثابت

تحت این شرایط بیمه‌گزار ارزش روز مورد بیمه را به بیمه‌گر یا همان شرکت بیمه اعلام می‌کند. بیمه‌گزار باید هنگام خرید بیمه آتش‌سوزی اطلاعات صحیح به بیمه‌گر بدهد زیرا در صورت بروز خسارت و اثبات اشتباه بودن اطلاعات ممکن است بیمه‌گر خسارتی تقبل نکند. منازل مسکونی تحت این شرایط بیمه می‌شود. در این حالت در صورت بروز حادثه، خسارت پرداختی به بیمه‌گزار بر اساس سرمایه بیمه‌شده خواهد بود.

شرایط بیمه آتش سوزی فرست لاستبیمه‌نامه فرست لاست: این شرایط برای بیمه‌گزارانی کاربرد دارد که مطمئن هستند که هر چقدر هم که خسارت سنگین باشد امکان از بین رفتن تمامی اموالشان وجود ندارد. برای مثال زمانی‌که اموال فرد در محدوده جغرافیایی وسیعی پراکنده شده باشند، این شرایط بسیار مناسب است.

برای محاسبه سرمایه بیمه‌شده، بالاترین خسارتی که ممکن است به اموال بیمه‌گزار وارد شود پیش‌بینی می‌شود. در این شرایط بیمه‌گر متعهد به پرداخت ارزش این سرمایه پیش‌بینی شده است و نه بیشتر. حق بیمه بر اساس سرمایه کل تعیین می‌شود و شرکت بیمه برای حق بیمه تحت شرایط فرست لاست تخفیفات ویژه‌ای در نظر می‌گیرد

بیمه‌نامه با شرایط توافقی: تحت این شرایط بیمه‌گزار و بیمه‌گر بعد از رسیدن به توافق بر سر میزان سرمایه، قرارداد بیمه آتش‌سوزی را منعقد می‌کنند.

نرخ بیمه آتش سوزی

عوامل متعددی بر حق بیمه آتش‌سوزی تاثیرگذارند. در ادامه به بررسی این موارد می‌پردازیم.

نرخ پوشش اضافی بیمه آتش سوزی خطرات اضافی

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، بیمه آتش‌سوزی شامل یک سری خطرات اصلی و یک سری خطرات اضافی می‌شود که برای تهیه آن‌ها باید هزینه آن را به‌طور جداگانه پرداخت کرد. بعضی از این خطرات تأثیر زیادی بر افزایش حق بیمه دارند. برای مثال پوشش اضافی رانش زمین می‌تواند حق بیمه را به 5 برابر افزایش دهد.

البته نحوه تاثیرگذاری این پوشش‌ها بر حق بیمه در شرکت‌های مختلف به صورت‌های متفاوتی محاسبه می‌شود و در مجموع حق بیمه آتش‌سوزی به اندازه‌ای کم است که شاید این چندین برابر شدن نیز مبلغ قایل توجهی نشود.

شرایط بیمه‌نامه آتش‌سوزی

شرایط بیمه‌نامه نیز با توجه به توضیحاتی که پیش‌تر مطرح کردیم تاثیر به‌سزایی بر حق بیمه می‌گذارد؛ به‌ویژه در مقیاس صنعتی. برای مثال هزینه حق بیمه در شرایط جایگزینی و بازسازی بالاتر از شرایط ثابت است و آن هم به دلیل امتیازاتی است که بیمه‌گر به بیمه‌گزار اعطا می‌کند. برای مثال شرکت بیمه برای بیمه با شرایط فرست لاست تخفیفی در نظر می‌گیرد.

تخفیف بیمه آتش سوزی

تخفیف بیمه آتش‌سوزی نیز مانند تخفیف بیمه شخص ثالث و بیمه بدنه صورت‌های مختلفی دارد. هر شرکت بیمه ممکن است تعداد محدودی از این تخفیفات را ارائه دهد و یا حتی بر حسب شرایط تخفیفاتی خارج از لیست زیر را برای بیمه‌گزاران در نظر بگیرد.

تخفیف مناسبتی بیمه آتش سوزیتخفیف‌های مناسبتی همانند هر بیمه دیگری برخی از شرکت‌های بیمه در روزهای خاصی از سال مانند دهه فجر، نوروز و ... تخفیفات مناسبتی در نظر می‌گیرند که برای اطلاع داشتن از آن‌ها دو راه وجود دارد. یکی دنبال کردن اخبار هر یک از این شرکت‌های بیمه است

تخفیف‌ بیمه عمر در برخی از شرکت‌های بیمه در صورت داشتن بیمه عمر همان شرکت هم تخفیف بیمه آتش‌سوزی داده می‌شود و هم تخفیف بیمه بدنه.

تخفیف گروهی بیمه آتش سوزی: در برخی از شرایط بعضی از شرکت‌های بیمه برای گروهی از افراد تخفیفی در نظر می‌گیرند. برای مثال برای افرادی که عضو نظام مهندسی یا نظام پزشکی باشند تخفیف ویژه‌ای در نظر گرفته می‌شود.

میزان ریسک بیمه آتش‌سوزی

این مورد نیز در دو حالت بررسی می‌شود که به آن‌ها خواهیم پرداخت.

ریسک مورد بیمه: در این حالت ویژگی‌های مورد بیمه ملاک تعیین میزان ریسک است. برای مثال میزان ریسک انبار حاوی مواد مشتعل بسیار بیشتر از انبار حاوی لوازم اولیه پوشاک است و طبعاً حق بیمه آن نیز بیشتر است. به عنوان مثالی دیگر ریسک و مبلغ خسارت وارد شده به طبقات بالای یک منزل مسکونی بیشتر است و هر چه مورد بیمه در طبقه بالاتری واقع باشد مهار کردن حادثه در آن سخت‌تر خواهد شد و در نتیجه حق بیمه آن بیشتر خواهد بود.

موارد دیگری که در بسیاری از فرم‌های بیمه آتش‌سوزی به آن اشاره شده است جنس مصالح ساختمان، مشاعات آپارتمان، عمر بنا، نوع کاربری اماکن غیرصنعتی و صنعتی، نوع فعالیت، منابع گرمایش و سرمایش، وضعیت سیم‌کشی و … است. هر یک از این موارد تعیین‌کننده احتمال بروز آتش‌سوزی و میزان خسارت به بار آمده خواهند بود.

تاثیر منطقه بر نرخ بیمه آتش سوزیریسک منطقه استقرار مورد بیمه: در این حالت عوامل محیطی مؤثر بر میزان ریسک بروز حادثه بررسی می‌شود. برای مثال در مناطق با تراکم جمعیت بالا میزان ریسک و به دنبال آن حق بیمه آتش‌سوزی بالاتر است. از این مناطق می‌توان به بازار تهران اشاره کرد. هر کدام از شرکت‌های بیمه بر اساس معیارهای خودشان مناطق مختلف شهر را از لحاظ ریسک‌ بروز حادثه دسته‌بندی کرده‌اند و ضریب قیمت متناسبی را برای آن تعریف کرده‌اند.

خرید بیمه آتش سوزی

اعلام سرمایه توسط متقاضی خرید بیمه

در این حالت متقاضی خرید بیمه آتش‌سوزی با پر کردن فرمی که برای هر یک از شرکت‌های بیمه به طرز متفاوتی طراحی شده است، کل سرمایه‌ای که قصد بیمه کردن آن را دارد (بنا و لوازم) را به شرکت بیمه اعلام می‌کند.

بررسی فرم پیشنهادی توسط نماینده بیمه

نمایندگی درخواست متقاضی بیمه را بررسی می‌کند. در این شرایط دو حالت ممکن است اتفاق بیفتد؛ یا کارشناس برای ارائه گزارشی نسبت به سرمایه متقاضی بیمه به محل مورد بیمه اعزام می‌شود و یا به اظهارات بیمه‌گزار استناد می‌کند.

برای بیمه کردن ساختمان‌های صنعتی و غیرصنعتی اعزام کارشناس به محل حتمی است؛ اما در مورد ساختمان‌های مسکونی در دو حالت زیر اغلب کارشناسی لازم نیست:

• هزینه ساخت هر متر مربع از بنا معادل 3/5 میلیون و کمتر در تهران و 2 میلیون و کمتر در شهرستان باشد.
• ارزش لوازم منزل کمتر از 70% ارزش بنا باشد.

توافق متقاضی بیمه و نماینده بیمه در مورد سرمایه تخمین‌زده شده

در صورتی‌که متقاضی خرید بیمه آتش‌سوزی و نماینده بیمه در مورد سرمایه مورد بیمه به توافق برسند بعد از پرداخت حق بیمه، بیمه‌نامه صادر می‌شود. در غیر این صورت نماینده بیمه فرم پیشنهادی را تغییر می‌دهد و به متقاضی بیمه ارائه می‌دهد. در این حالت اگر متقاضی موافق بود بیمه‌نامه صادر می‌شود و اگر موافق نبود نماینده بیمه فرم پیشنهادی را رد می‌کند.