آشنایی با موارد مصرف و عوارض کانامایسین

۱,۲۷۹
۰
۰
سه شنبه, ۱۱ دی ۱۳۹۷ ۱۶:۴۶


معرفی آنتی بیوتیک کانامایسین

کانامایسین یک آنتی بیوتیک باکتریسیدال آمینوگلیکوزیدی با اشکال خوراکی، وریدی و عضلانی است و برای درمان عفونت های متنوع زیادی استفاده می شود.کانامایسین از از باکتری استرپتومایسس کانامایستیکوس جداسازی می شود و شکل رایج مصرفی آن کانامایسین سولفات است.
اشکال دارویی: تزریقی: ۷۵میلیگرم بر ۲ میلی لیتر، ۵۰۰ میلیگرم بر ۲ میلی لیتر، ۱ گرم بر ۳ میلی لیتر.قرص ۲۵۰ میلی گرم

موارد مصرف کانامایسین

عفونت باکتریایی ناشی از :گونه های اسینتو باکتر، ای کلای ، انتروباکتر آئروژنز، کلبسیلا پنومونیه، گونه های پروتئوس، سراتیا مارسسنس

مکانیسم اثر کانامایسین

آمینوگلیکوزید ها نظیر کانامایسین به صورت برگشت ناپذیر به زیرواحد 30S پروتئین و 16S از rRNA متصل می شوند.به طور اختصاصی کانامایسین به چهار نوکلئوتید از 16S rRNA و یک آمینو اسید از پروتئین S12 متصل می شود.این اتصال با ناحیه decoding در جایگاه نوکلئوتید 1400 در 16S rRNA در زیرواحد 30S تداخل می کند.


این ناحیه با جایگاه جابجا شونده در آنتی کدون tRNA برهمکنش می دهد که موجب تداخل با کمپلکس آغازگر، اشتباه خواندن mRNA و وارد شدن آمینواسید اشتباه به پلی پپتید و در نتیجه ایجاد پروتئین بدون عملکرد یا سمی و تجزیه پلی زوم به مونوزوم های غیر عملکردی می شود.

فارماکودینامیک کانامایسین

کانامایسین یک آنتی بیوتیک آمینوگلیکوزیدی است.آمینوگلیکوزیدها با اتصال به زیرواحد 30S ریبوزومی موجب اشتباه خواندن t-RNA و مهار سنتز پروتئین های ضروری برای رشد باکتری می شوند. آمینوگلیکوزیدها عمدتا در عفونت های هوازی، باکتری های گرم منفی نظیر پسودومونا، آسینتوباکتر و انتروباکتر موثرند.

علاوه بر این برخی مایکوباکتری ها نظیر عامل سل به آمینوگلیکوزیدها حساسند.باکتری های گرم مثبت هم میتوانند با آمینوگلیکوزیدها درمان شود اما سایر آنتی بیوتیک ها موثر تر و کم ضرر تر هستند.آمینوگلیکوزیدها در برابر باکتری های بی هوازی ها، قارچ و ویروس بی اثرند.

کانامایسین

فارماکوکینتیک کانامایسین

  • جذب: داروی کانامایسین پس از تزریق عضلانی سریعا جذب می شود و حدودا در عرض یک ساعت به حداکثر غلظت پلاسمایی می رسد.جذب خوراکی و موضعی ضعیفی به جز در موارد آسیب پوستی شدید دارد.
  • دفع: ادراری
  • نیمه عمر: 2.5 ساعت

مقدار مصرف کانامایسین

کودکان و بزرگسالان

تجویز وریدی: روزانه 5-7.5 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن منقسم در 2-3 دوز، بیش از 15 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز منقسم در 2-4 دوز تجویز نشود.آهسته تجویز شود.

تجویز عضلانی: 5-7.5 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم در هر روز منقسم در 2-3 دوز ، بیش از روزانه 15 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن منقسم در 2 دوز تجویز نشود. چون غلظت خونی بالای مداوم مطلوب است دوز 15 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در 3-4 دوز تقسیم شود.


مصرف کانامایسین در دوران بارداری و شیردهی


گروه D ( در این گروه از داروها، مطالعات و نتایج حاصل از آن بیانگر وجود خطر برای جنین انسان است. زمانی که استفاده از دارو برای زنان باردار اجتناب ناپذیر است و خطرات احتمالی پذیرفته شده است، پزشک دارو را تجویز می کند. )

مقدار جزئی از کانامایسین وارد شیر می‌ شود. به علت خطر عوارض جانبی جدی، بیمار باید با شیر دادن یا مصرف دارو را قطع کند.

هشدارها در مورد مصرف کانامایسین

سمیت شنوایی کانامایسین از استرپتومایسین و کاپرئومایسین بیشتر است.تست شنوایی ماهیانه حین درمان با این دارو توصیه می شود.سمیت وستیبولار نادر است، سمیت کلیوی شیوعی مانند کاپرئومایسین دارد، بررسی منظم کراتینین سرمی توصیه می شود.

  • نارسایی کلیوی
  • میاستنی گراویس
  • ایمپلنت حلزون/ وستیبولار
  • دارو با سمیت کلیوی

سمیت عصبی به صورت سمیت گوشی وستیبولار و شنوایی دوطرفه در بیماران با بیماری کلیوی زمینه ای یا بیمار با کلیه سالم اما دوز بالا یا مدت زمان درمان بیش از مدت توصیه شده رخ می دهد. معمولا ابتدا ناشنوایی فرکانس های بالا رخ می دهد و با تست های شنوایی سنجی قابل تشخیص است.سرگیجه نمودی از آسیب وستیبولار است.

آمینوگلیکوزید ها سمیت کلیوی بالقوه دارند.خطر آن در نارسایی کلیه یا دریافت دوز بالا یا دوره درمان طولانی بیشتر است.ندرتا سمیت کلیوی تا چند روز اول بعد از قطع درمان بروز نمی کند.

  • در نوزادان و نوزادان زودرس به خاطر عدم بلوغ کلیه ها و افزایش نیمه عمر سرمی دارو احتیاط کنید.
  • انسداد عصبی-عضلانی و فلج تنفسی در تزریق، استفاده خوراکی و موضعی مخصوصا با فاصله کوتاهی بعد از داروهای بیهوشی یا شل کننده های عضلانی گزارش شده است.اگر انسداد رخ داد از نمک های کلسیم استفاده کنید اما تنفس با دستگاه ممکن است لازم شود.
  • از استفاده همزمان یا پشت سر هم داروهای دارای سمیت عصبی یا کلیوی نظیر سایر آمینوگلیکوزیدها (آمیکاسین، استرپتومایسین، نئومایسین، کانامایسین، جنتامایسین و پاراموماسین) خودداری کنید.
  • لیستی از داروهایی که بایداز همه آمینوگلیکوزیدها جدا مصرف شوند چون خطر سمیت گوشی را افزایش می دهند.:آمفوتریسین بی، باسیتراسین، سفالوریدین، سیس پلاتین، کولیستین، پلی میکسین بی، ونکومایسین و ویومایسین.
  • دیورتیک ها در تجویز وریدی با تغییر غلظت سرمی و بافتی آنتی بیوتیک سمیت آمینوگلیکوزیدها را افزایش می دهند.

نکات قابل توصیه در مصرف کانامایسین

  • در صورت حساسیت به سولفیت ها با پزشک خود مشورت کنید.بعضی محصولات حاوی سولفیت هستند.
  • عملکرد خونی را طبق دستور پزشک بررسی کنید.
  • در صورت بارداری یا شیردهی با پزشک خود صحبت کنید.

عوارض جانبی کانامایسین

اسهال , سردرد , ادم , تهوع , سرگیجه , ضعف , بی اشتهایی , لرزش , خارش , آگرانولوسیتوز , سمیت گوش , کرامپ عضلانی , افزایش BUN ,ترومبوسایتوپنی , سختی تنفس , ضعف عضلانی , سمیت کلیوی , راش , صدای زنگ در گوش , انتروکولیت حاد , افزایش ترشح بزاق , سمیت عصبی شدید

داروی کامامایسین

تداخلات دارویی کانامایسین


در صورت مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با سفالوسپورین ها ( به ویژه سفالوتین )، آمفوتریسین، سیکلوسپورین وداروهای سیتوتوکسیک، خطر بروز مسمومیت کلیوی ( واحتمالاً مسمومیت گوشی ) افزایش می یابد.

مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با نئوستیگمین و پیریدوستیگمین، به دلیل اثر آنتاگونیستی اثر این داروهای کولینرژیک را کاهش می دهد.

مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با داروهای مسدد عصب – عضله ممکن است موجب ضعف بیشتر عضلات اسکلتی، ضعف تنفس و حتی آپنه شود.

خطر بروز مسمومیت گوشی در صورت مصرف آمینوگلیکوزیدها با داروهای مدر گروه لوپ ممکن است افزایش یابد .

از مصرف همزمان دو یا چند آمینوگلیکوزید با یکدیگر و مصرف همزمان این داروها با کاپرئومایسین باید خوداری کرد، زیرا خطر بروز مسمومیت گوشی و کلیوی و انسداد عصب – عضله ممکن است افزایش یابد. در مورد تداخل آمینوگلیکوزیدها با داروهای مدر بالقوه سمی برای گوش به تک نگار کلی این داروها مراجعه شود.


تداخلات جدی: آمفوتریسین ب، آتراکوریوم، واکسن BCG ، بومتانید، واکسن کلروآ، اتاکرینیک اسید، فورزماید، نئومایسین، سوکسینیل کولین، واکسن تیفویید.


تداخلات مهم: آسیکلوویر، آمیکاسین، آمیودارون، استروژن کونژوگه، کربوپلاتین، سیس پلاتین، کلاریترومایسین، کلوتریمازول، سیکلوسپورین، دیگوکسین، دیلتیازم، اریترومایسین، استرادیول، فلودیپین، جنتامایسین، ایتراکونازول، کتوکونازول، لوراتادین، میدازولام، مسترونول، نفازودون، نیکاردیپین، نیفدیپین، فنوباربیتال، فنی تویین، پلی میکسین، ریفامپین، توبرامایسین، اسپیرونولاکتون، تاکرولیموس، ترازودون، وراپامیل، وارفارین.

احتیاط در مصرف کانامایسین


1- فاصله بین دفعات مصرف دارو در بیماران مبتلا به عیب کار کلیه باید افزایش داده شود .
2- مصرف این دارو در بیماران سالخورده مبتلا به پارکینسون و نوزادان باید با احتیاط فراوان صورت گیرد.
3- از مصرف طولانی مدت این دارو باید خوداری کرد.

توصیه های دارویی کانامایسین


1- از آنجا که دفع آمینوگلیکوزیدها عمدتاً کلیوی است و غلظت این داروها در ادرار زیاد خواهد بود، بیمار باید به اندازه کافی آب یا مایعات مصرف کند تا غلظت زیاد دارو موجب آسیب به مجاری ادراری نشود.
2- مقدار مصرف کانامایسین به ویژه در بیمارانی که دچار سوختگی شده اند یا عمل جراحی در پیش دارند و در زنان باردار یا مبتلا به بیماری های زنان ممکن است کمتر یا بیشتر از مقدار توصیه شده باشد که این به دلیل تفاوت زیاد بین نیاز این گروه بیماران به دارو است.
3- از آنجا که احتمال تشکیل کمپلکس بین کانامایسین و سایر داروها وجود دارد، مخلوط کردن این دارو با سایر داروها در یک محلول توصیه نمی شود.

divider

بیشتر بخوانید:

همه چیز در مورد آنتی بیوتیک کلاریترومایسین (Clarithromycin)

معرفی کامل آنتی بیوتیک جمی فلوکساسین (Gemifloxacin)

موارد مصرف و عوارض آنتی بیوتیک آمیکاسین

گردآوری توسط بخش سلامت

مجله دلگرم


این مطلب چقدر مفید بود ؟
 

پاسخ به سوالات پزشکی ، مامایی و جنسی شما (توسط پزشک و ماما مجله دلگرم)


دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter